جارتىلاي فينالدا 91 كيلو سالماقتا انتون پينچۋك پەن ابزال قۇتتىبەكوۆتىڭ اراسىنداعى جەكپە-جەكتە تورەشىلەر وڭتۇستىكقازاقستاندىق وعلانعا جاق تارتقان.
بيىلعى چەمپيوناتتىڭ ەرەكشەلىگى, قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى ءاىۆا-دان ء«ۇش جۇلدىزدى» ەكى تورەشىنى شاقىرعان ەدى. اعىلشىن جانە يرلاندىق تورەشىلەردىڭ مىندەتى – قازاقستاندىق قازىلاردىڭ جۇمىسىن باقىلاپ, ءادىل باعاسىن بەرۋگە جاردەمدەسۋ.
جارىس بارىسىندا شەتەلدىك تورەشىلەر پينچۋك پەن قۇتتىبەكوۆ اراسىنداعى جەكپە-جەكتى قايتا قاراپ, اقتىق ايقاسقا انتون پينچۋكتى جىبەردى.
تاپ وسىنداي جاعداي فينالدا دا كەزدەستى. 51 كيلو سالماقتا ماڭعىستاۋلىق ازامات يساقۇلوۆ پەن وڭتۇستىكقازاقستاندىق ولجاس باينيازوۆتىڭ اراسىنداعى تەكەتىرەستە 4-1 ەسەبىمەن تورەشىلەر جەڭىستى ازاماتقا بەرگەن. قارسىلاسىن قارىمتا ايقاستا كۇتىپ الىپ, اسا كوپ كۇش جۇمساماي جەڭىسكە جەتكەن ازامات وزىنە كۇماندانباعانىمەن, ءاىۆا تورەشىلەرىنىڭ شەشىمىمەن جەڭىس ولجاسقا بەرىلدى. وسىندايدا سۇراق تۋادى. بەس تورەشىنىڭ تورتەۋى ازاماتقا جاق تارتىپ جەڭىس بەرۋى ءبىزدىڭ ادىلقازىلاردىڭ بىلىكتىلىگى تومەندىگىن بايقاتا ما؟!
جالپى العاندا, قازاقستان چەمپيوناتى جەڭىمپازداردىڭ ەشقايسىنا وڭاي تيگەن جوق. ءوز سالماعىندا داۋسىز دارالانعان بوكسشى بولماعانى قازاقستان بوكسىنىڭ ءوسۋ دەڭگەيى بيىكتىگىن اڭعارتادى. پروبلەمالار دا جوق ەمەس. تالانتتى جاستاردىڭ شوعىرى از.
60 كيلو سالماقتا زاكير سافيۋللين (وقو) مەن بەرىك ءابدىراحمانوۆ (ماڭعىستاۋ) اقتىق ايقاستا توقايلاستى. ەكەۋى دە تاجىريبەلى, ەكەۋى دە حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى. ەكەۋى دە حالىقارالىق, الەمدىك دودالاردىڭ دۋىن كورگەن. بەرىك ريو وليمپياداسىنىڭ تەزىنەن وتكەن. الاپات ايقاس سالدى ەكەۋى. قارا كۇشى باسىمداۋ بەرىك سالعان بەتتەن قارسى شابۋىلعا ءوتتى. زاكيردى تىقسىرىپ, ءدال ۇرۋعا تىرىستى. زاكير دە ۇرىس مانەرى ەشكىمگە ۇقساي بەرمەيتىن ەرەك بوكسشى. ءبىر-ءبىرىن بەس ساۋساقتاي بىلەدى. الەمدىك دەڭگەيدەگى ەكى بوكسشىنىڭ ۇرىسىندا بەرىك كۇشتىرەك كورىندى, جەڭىسكە جەتتى. ايتايىن دەگەنىمىز, ەكەۋى دە 1986 جىلعى. وردا بۇزار وتىزدان اسقان جىگىتتەرگە ەندىگى وليمپيا ويىندارىنىڭ اۋىلى الىس. وتكەن جىلعى ەل چەمپيونى ادىلەت قۇرمەتوۆ باستاعان جاستارعا قامشى باساتىن كەز وسى.
69 كيلو سالماقتا جامبىلدىق اسلان شىمبەرگەنوۆ الىمدىراق بولدى. بۇل سالماق وزىمىزدە عانا ەمەس الەمدە دە «قازاق سالماعى» دەپ اتالادى. افينىدا باقتيار ارتاەۆ, لوندوندا سەرىك ساپيەۆ, ريو دە جانەيرودا دانيار ەلەۋسىنوۆ تاپ وسى سالماقتا التىن الدى. باقتيار ارتاەۆ ۇزدىك بوكسشىعا بەرىلەتىن ۆەل باركەر كۋبوگىن بارلىق تورەشىلەردىڭ داۋىسىمەن ەلگە اكەلدى.
چەمپيونات بارىسىندا دانيار ەلەۋسىنوۆتى اڭگىمەگە تارتقانبىز. بوكس قولعابىن شەگەگە ىلۋگە اسىقپايتىن اتاقتى جامپوز چەمپيوناتقا دايىن بولماعاندىعىن ايتقان.
– ون بەس جاسىمنان بەرى ەلىشىلىك جارىستاردان بولەك حالىقارالىق تۋرنيرلەردەن قالعانىم جوق, – دەيدى دانيار. – ادام تەمىر ەمەس قوي. ابدەن دىڭكەلەتەدى ەكەن. سوندىقتان ءبىراز ۋاقىت دەمالعاندى ءجون كوردىم. راس, بۇل سالماقتا ماعان وڭاي تيمەيدى. ابىلايحان ءجۇسىپوۆ, اسلان شىمبەرگەنوۆ جانە قاناعات مارالوۆ سياقتى مىقتى جىگىتتەر بار. ال سادريددين كاسىپقوي بوكستى تاڭداعانىن ايتتى. «شەگىرتكەدەن قورىققان ەگىن ەكپەيدى» دەگەن بار عوي. جاتتىعۋعا تولىق كىرىسكەن سوڭ بۇل جىگىتتەرمەن ەسەپ ايىرىسۋعا تۋرا كەلەدى. كىم مىقتى, شارشى الاڭ كورسەتەدى.
ال تالانتتى بوكسشى ابىلايحان ءجۇسىپوۆتىڭ قولىندا جارىقشاق بار ەكەن. «بۇل سوڭعى جارىس ەمەس. جارادار قولىن ودان ءارى ۋشىقتىرماۋ ءۇشىن ابىلايحانعا باپكەرلەر ءۇزىلىس بەردى», دەيدى سەرىك ساپيەۆ.
بۇل جولى قاناعات مارالوۆتان وتكەن جىلعى چەمپيوناتتا جىبەرگەن ەسەسىن قايتارعان اسلان شىمبەرگەنوۆ جەڭىمپاز اتاندى.
75 كيلو سالماقتاعى ەرىك ءالجانوۆ (ماڭعىستاۋ وبلىسى) وڭتۇستىكتىڭ وعلانى تولەش ابايدى ەركىن ەڭسەرەدى دەپ تون پىشكەندەر بولعان. وزبەكستاندا ايتۋلى بەكتەمىر مەليكۋزيەۆ دەگەن بوكسشى بار. قوس قولمەن بىردەي ۇرادى. ۇرىس مانەرى دە سۇراپىل. كۇتپەگەن جەردەن سوققىعا كومىپ تاستايدى. ەرىك ەكەۋى ەكى رەت كەزدەستى. اتاقتى بوكسشىعا ەرىك تابانداپ ۇرىس سالدى. تىقسىرىپ, شارشى الاڭدا دابىل تاپقىزباعان. ءسال شەبەرلىگى جەتپەدى. مەليكۋزيەۆتىڭ ءوزى ەرىك جايلى «تالانتتى بوكسشى» دەپ ءىش تارتا جاقسى ءسوز ايتقان. بۇل جولى 3-2 ەسەبىمەن تولەش اباي العا شىقتى. وسى سالماقتا تاعى ءبىر تالانتتى جاستىڭ ءوسىپ كەلە جاتقاندىعى قۋانتتى.
81 كيلو سالماقتا ادىلبەك نيازىمبەتوۆ شاپپاي بايگە الدى دەسە دە بولادى. شيرەك فينالدا الەم چەمپيونى جانىبەك ءالىمحان ۇلىن سۇرىندىرگەن قوستانايلىق ميحايل كوحانچيك جارتىلاي فينالدا ماڭعىستاۋلىق بەكزات نۇرداۋلەتوۆتىڭ بەكىنىسىنەن وتە الماعان. ەكەۋى دە تۇيدەي جاستى. بەكزات مىقتىلىق تانىتتى. بىراق ول جاراقات الۋىنا بايلانىستى فينالدا ادىلبەك اعاسىنا جول بەردى.
سونىمەن بيىلعى ەل چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازدارىمەن تانىس بولىڭىزدار.
تەمىرتاس ءجۇسىپوۆ (49 كگ, اقمولا وبلىسى), ولجاس باينيازوۆ (52 كگ, وقو), ءىلياس سۇلەيمەنوۆ (56 كگ, استانا), بەرىك ءابدىراحمانوۆ (60 كگ, ماڭعىستاۋ), اسلان شىمبەرگەنوۆ (69 كگ, جامبىل وبلىسى), تولەش اباي (75 كگ, وقو), ادىلبەك نيازىمبەتوۆ (81 كگ, ماڭعىستاۋ), انتون پينچۋك (91 كگ, قوستاناي) ەڭ اۋىر سالماقتا جامبىل وبلىسىنىڭ بوكسشىسى نۇرسۇلتان امانجولوۆ توپ جاردى.
جارىس بارىسىندا قازاقستان قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى مىرزاعالي ايتجانوۆپەن سويلەستىك. «الدا جارىس كوپ. نەگىزگى قۇراما وسى چەمپيوناتتاعى جىگىتتەردەن جاساقتالادى» دەگەن باس باپكەردىڭ وي-جوسپارىن كەلەسى ماقالادا ايتارمىز.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
