08 قاراشا, 2017

ءححVى چەمپيونات: جەتىستىكتەر  جالعاسى

285 رەت
كورسەتىلدى
13 مين
وقۋ ءۇشىن

فۋتبولدان قازاقستاننىڭ ححVI بىرىنشىلىگى دە ءوز مارەسىنە جەتتى. بيىلعى چەمپيونات كوپ وزگەرىستەرگە تولى بولدى. «ورداباسى» تاريحىندا تۇڭعىش رەت قولا جۇلدەگەر اتاندى. 2017 جىلى چەمپيوناتتىڭ فورماتى وزگەرىپ, كوماندالار بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا ءبىر ماتچ ارتىق وينادى. «قايرات» بيىل دا «استانادان» اسىرىپ كوپ گول سوققانمەن, تاعى دا چەمپيوندىقتى ەلوردالىقتارعا بەرىپ قويدى. مىنە, وسىنداي قىزىققا, تارتىسقا تولى تاعى ءبىر چەمپيو­نات ارتتا قالدى. 

«استانا» وتكەن جىلى قاتارىنان ءۇش جىل چەمپيون اتانىپ, «اقتوبەنىڭ» رەكوردىن قايتالاعان ەدى, بيىل قاتارىنان ءتورتىنشى مارتە چەمپيون اتانىپ, ەل بىرىنشىلىگىندە جاڭا رەكورد ورناتتى. ەندى چەمپيوندىق تاجگە تاعى دا قولى جەتسە, ەڭ كوپ چەمپيون اتانعان «ەرتىس» پەن «اقتوبەنىڭ» تاريحي جەتىستىگىن قايتالاماق.

جاڭا رەكورد ورناتقان «استانا»

فۋتبول ساراپشىلارىنان سۇراساڭىز, «قايراتتىڭ» قۇرامى مىقتى بولعانمەن, «استانانىڭ» باپكەرى ەلىمىزدەگى ەڭ مىقتى مەنەدجەر ەكەنىن العا تارتادى. راسىمەن, بولگاريالىق ستانيمير ستويلوۆ تەمىردەي ءتارتىپتى ءبىرىنشى ورىنعا قوياتىن, كەز كەلگەن ويىنشىنى ساباسىنا تۇسىرە الاتىن, كومانداداعى بارلىق جاعدايدى باقىلاۋىندا ۇستايتىن, ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ارتىق ءسوز ايتپايتىن وتە بايسالدى, تەرەڭ, سۇڭعىلا باپكەر. بيىل «استانانىڭ» بىردە-ءبىر ويىنشىسى الاڭنان قۋىلماعان. بۇل تەمىردەي ءتارتىپتىڭ پايداسى. ال قىركۇيەكتە كونگو ۇلتتىق قۇراماسى ساپىندا ويناپ, استاناعا افريكادان تۇركيا ارقىلى ۇشىپ كەلىپ, الداعى ماتچتارعا قاتىسۋعا شاماسى جوق ەكەنىن ايتقان دجۋنيور كابانانگانى قالاي ورنىنا قويعانىن «استانا» جانكۇيەرلەرى جاقسى بىلەدى. كابانانگانىڭ قيعىلىققا سالۋى باسقا ويىنشىلارعا ۇلكەن ساباق بولدى. پرەمەر-ليگاداعى ەڭ ۇزدىك شابۋىلشىلاردىڭ ءبىرى بىرنەشە ماتچ رەزەرۆتەگى ويىنشىلارمەن دوپ تەۋىپ, ەۋروپاداعى ماڭىزدى ماتچتاردىڭ بىرىنە قاتىسپاۋعا ءماجبۇر بولدى. كوپ ۇزاماي باس باپكەردەن كەشىرىم سۇراپ, ستويلوۆتىڭ الدىندا كىشىرەيدى. 

«استانانىڭ» رەكوردى تۋرالى باسىندا ءسوز قوزعادىق. بۇل ماۋسىمدا بىردە-ءبىر ويىنشىسى الاڭنان قۋىلماعانى تۋرالى ايتتىق. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, «استانا» كومانداسىنىڭ وسى ماۋسىمدا 74 گول سوعۋى. ەلوردالىق كوماندا بۇعان دەيىن 3 رەت چەمپيون بولسا دا, بۇرىن-سوڭدى وسىنشاما گول سوعىپ كورگەن جوق. ءتىپتى, ەۋروكۋبوكتاعى ويىنداردا دا «استانانىڭ» بيىلعى گول سوعۋ كورسەتكىشى اناعۇرلىم ارتتى. سەبەبى كابانانگا مەن تۆۋماسي, ءبىرى ىشكى بىرىنشىلىكتە (كابانانگا), ءبىرى ەۋروكۋبوك ويىندارىندا (تۆۋماسي) ناعىز دۇلدۇلگە اينالدى. ەگەر, «استانانىڭ» شابۋىلداعى كوشباسشىلارى وسى قارقىنىن جوعالتپايتىن بولسا, قازاقستاندىق كوماندا تاريحىندا تۇڭعىش رەت ۋەفا ەۋروپا ليگاسىنىڭ پلەي-وفف كەزەڭىندە دوپ تەبەتىن كەرەمەتتەي مۇمكىندىگى بار. 

ايتپاقشى, پاتريك تۆۋماسي بيىل العاش رەت گانا ۇلتتىق قۇراماسىنا شاقىرىلىپ, دەبيۋتتى ماتچىن وتكىزىپ قايتتى. گانا – افريكاداعى ەڭ تاڭداۋلى ۇلتتىق قۇراما ەكەنىن ەسكەرەتىن بولساق, ءتۆۋماسيدىڭ كومانداعا شاقىرىلۋى «استانادا» بوسقا جۇرمەگەندىگىنىڭ كورسەتكىشى. 

ءبىر-اق رەت جەڭىلگەن «قايرات»

«قايرات» بيىل ورتا جولدا باپكەر اۋىستىردى. وتكەن ماۋسىمدا «قايرات» باسشىلىعىنىڭ كوڭىلىنەن شىققان گرۋزين مامانى كاحابەر تسحادادزە جازدىڭ ورتاسىندا كوماندادان كەتتى. بۇل الماتىلىقتار تاراپىنان قابىلدانعان وتە دۇرىس شەشىم بولدى. ويتكەنى كوماندا تىزگىنىن ۇستاعان يسپانيالىق كارلوس فەررەر 13 ويىننىڭ 12-ءسىن جەڭىپ, وعان قوسا قازاقستان كۋبوگىنا يە بولدى. تەك 29-تۋردا پاۆلوداردا «ەرتىسپەن» تەڭ ءتۇسىپ, ۇپاي جوعالتقانى بولماسا, يسپان مامانى «قايراتتاعى» كارەراسىن ءمىنسىز باستادى. كارلوس فەررەر كەلگەلى يساەل باربوزا قايتا تۇلەدى, ءارشاۆيننىڭ ليدەرلىك قاسيەتى قايتا وياندى, جاراقاتىنان ەندى عانا ايىققان ستانيسلاۆ لۋنين وتە جوعارى دەڭگەيدە ويناي باستادى. ايبول ابىكەننىڭ «استاناعا» قارسى بەنەفيسىن ايتپاي وتۋگە تاعى بولمايدى. چۋما انەنە گول سوعۋ, پاسقا ويناۋ جاعىنان دەس بەرمەيتىن ويىنشىعا اينالدى. مىنە, الماتىلىقتار جاڭا باپكەردىڭ كەلۋىمەن تەك پوزيتيۆكە تولى جاعدايدى كورىپ جاتىر. «قايرات» جانكۇيەرلەرى بيىل چەمپيوندىق ءۇشىن كىمدى كىنالاۋ كەرەك ەكەنىن دە جاقسى بىلەدى. ءتىپتى, ەۋروپا ليگاسىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىندە كاحابەر تسحادادزە ەشتەڭە ىستەي الماعانى دا كوپتىڭ ەسىندە. 

«قايرات» چەمپيوندىقتى بەرىپ قويسا دا, «استاناعا» جەكەلەگەن كەزدەسۋدە ەسە­سىن جىبەرگەن جوق. بيىل «قايرات» پەن «اس­تانا» ءتورت مارتە كەزدەستى. ەڭ العاش قازاق­ستان سۋپەركۋبوگىندا الماتىلىقتار باسىم ءتۇستى, سوسىن قپل اياسىندا ءۇش رەت كەز­دەسىپ, ەكەۋىندە جەڭىسكە جەتىپ, بىرىندە تەڭ ءتۇستى. «استانا» ءۇش ويىندا ءبىر عانا گول سوق­سا, «قايرات» التى گول سوعىپ ۇستەمدىك ەتتى. 

«قايرات» تاعى دا قازاقستان كۋبوگىن جەڭىپ الدى. وسىمەن 8 مارتە. مۇنداي كورسەتكىش باسقا ەشبىر كوماندادا جوق. الايدا, «قايرات» جانكۇيەرلەرىنىڭ كۇتكەنى باسقا. ولاردىڭ «قايراتتىڭ» ەل چەمپيونى اتانعانىن اسىعا كۇتىپ جۇر­گەنىنە 13 جىل بولدى. ءدال قازىر الما­تى­لىق كلۋبتا بارلىق جاعداي جاسالعان. ەڭ جوعارى جالاقى «قايرات» ويىنشىلارىندا, الماتىلىقتاردىڭ جاتتىعۋ بازاسىن دورتمۋندتىق «بورۋسسيامەن» سالىس­تىراتىندار بار. وعان قوسا, الماتىنىڭ اۋا رايى جىل ون ەكى اي دوپ تەبۋگە وتە قولايلى. ەندى تەك چەمپيوندىق جە­تىس­پەيدى. 

تاريحي جەتىستىك, العاشقى قولا!

«ورداباسى» كومانداسى ماۋسىم با­سىن­دا كىل تاجىريبەلى ويىنشىلاردى جيناپ العاندا «شالدارمەن» قايدا بارادى دەيسىڭ», دەپ مۇرىن شۇيىرگەندەر كوپ بولدى. بىراق تاجىريبەنىڭ اتى راسىمەن دە تاجىريبە ەكەن. شىمكەنتتىكتەر تاريحىندا تۇڭعىش رەت قپل-دىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى. «استانانى» وسى ماۋسىمدا ەكى رەت ۇتقان «قايراتتان» كەيىنگى جال­عىز كوماندا. گول سوعۋ كورسەتكىشى بويىن­شا دا «استانا» مەن «قايراتتى» عا­نا ال­دىنا سالادى. ءتورت اي جالاقىسىن الا ال­ماي جۇرسە دە كاسىبيلىك تانىتىپ, اقتىق دەمى قالعانشا ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تالاستى. 

«ورداباسى» – 2014, 2015, 2016 جىلدارى قاتارىنان ءتورتىنشى ورىن الدى. بىلتىر «ەرتىستەن» ءبىر عانا ۇپاي كەم جيناپ, قولا جۇلدەگە اۋدەم جەر قالعاندا ءۇمىتى ۇزىلگەن ەدى. اقىرى دەگەنىنە جەتتى. بيىل ءتورتىنشى ورىن العان, قولا جۇلدە ءۇشىن ۇنەمى جولىن وراپ كەتىپ جۇرگەن «ەرتىستەن» 10 ۇپاي ارتىق جينادى. 

وسىلايشا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى ححVى قازاقستان پرەمەر-ليگاسىن قورىتىندىلاپ, گازەت تۇجىرىمى بويىنشا وسى ماۋسىمنىڭ  ۇزدىك كومانداسىن انىقتادى

دميتري نەپوگودوۆ («توبىل», قاقپاشى). بيىل «استانا» ساپىندا الەكساندر موكين ماۋسىمدى وتە جوعارى دەڭگەيدە باستاعانمەن, شەشۋشى ءساتتى نەناد ەريچ الاڭداعى ورنىن قايتارىپ الدى. «قايراتتا» دا جارتى ماۋسىم پلوتنيكوۆ, جارتى ماۋسىم پوكاتيلوۆ قاقپادا تۇردى. «ورداباسىدا» بەكباەۆ پەن نۇرمۇحامەتوۆ كەزەك-كەزەك الماستى. ال «توبىلدىڭ» قاقپاشىسى دميتري نە­پوگودوۆ 33 ماتچ بويى ءوزى تۇردى. نەبارى 26 گول جىبەردى. «توبىل» گول جىبەرۋ بويىنشا تەك ەل چەمپيونى «استاناعا» (21) عانا ەسە جىبەردى. ەگەر «توبىلدا» «استانا» مەن «قايراتتاعىداي» قورعانىس بولسا, نە­پو­گودوۆتىڭ كورسەتكىشى بۇدان دا مىقتى بولار ەدى...

دميتري شومكو («استانا», سول قاناتتاعى قورعاۋشى). تاڭداۋلى 11 ويىن­شىنىڭ قاتارىنا شومكونى قوسپاۋ مۇمكىن ەمەس. ەريچ جوقتا كاپيتان بولدى, بيىل «استانا» ساپىندا ەڭ كوپ ماتچ وتكىز­گەن دە وسى دميتري شومكو. ۋەفا ەۋرو­پا ليگاسىنىڭ III تۋرىنداعى ۇزدىك كومان­دانىڭ قۇرامىنا ەندى. دميتري شومكو – «استانا» ساپىندا جىل سايىن ءوزىن دامىتىپ, تاجىريبە جيناپ كەلە جاتقان ويىنشى. قورعانىس پەن شابۋىلدىڭ اراسىن وڭاي جالعايتىن فۋلبەك.

سەسار ارسو («قايرات», ورتالىق قورعاۋشى). يسپانيالىق قورعاۋشى كا­حابەر تسحادادزەنىڭ تۇسىندا دا جاق­سى وينايتىن. الايدا وتانداسى كار­لوس فەررەر الماتىلىق كلۋبتىڭ تىزگى­نىن ۇستاعاننان باستاپ تۇلەپ سالا بەردى. «ۆيلياررەال» تۇلەگى قازىر فەر­رەر ءۇشىن «قايراتتاعى» تەڭدەسسىز قور­عاۋ­شى. 
مايكل وديبە («اقجايىق», ورتالىق قورعاۋشى). الىسقا بار­ماي-اق, سوڭعى تۋرداعى «استانا» – «اق­­جايىق» اراسىن­داعى ماتچتى الايىق­شى. جاراقات العان­عا دەيىن «اس­تا­نانىڭ» كوپ شابۋىلىن وديبە جالعىز ءجۇرىپ توقتاتتى. نيگە­ريا­لىق قورعاۋشى تەك بۇل ماتچتا عانا ەمەس, بارلىق ماتچتا جانىن سالىپ ويناي­دى. كەلەر اپتا «اقجايىق» ءۇشىن «ماقتا­ارالمەن» جاۋاپتى ماتچ بار. وعان دەيىن وديبە دايىن بولماسا, «اقجايىقتىڭ» جاعدايى قيىن بولادى. ەگەر «اقجايىق» جوعارى ليگاداعى ورنىن ساقتاپ قالا المايتىن بولسا, وديبەنى «قايرات», «استانا», «ورداباسى», «ەرتىس» سەكىلدى كوماندالار قاتارىنا قوسىپ الۋى مۇمكىن. 

گافۋرجان سۇيىمباەۆ («قايرات», وڭ قاناتتاعى قورعاۋشى). جالپى سۇيىمباەۆ پەن شومكونىڭ الاڭداعى مىندەتى ءبىر. گ.سۇيىمباەۆ «قايراتتا» سول قاناتتا وينايدى. بىراق سۇيىمباەۆتىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – ەكى قاپتالدى دا جاتسىنبايدى, ەكى اياعى بىردەي جۇمىس ىستەيدى. قورعانىس تا, شابۋىل دا سۇيىمباەۆ ءۇشىن بوتەن ەمەس. «قايراتتىڭ» ساپىندا دەڭگەيى جوعارى بەس ويىنشى بولسا, سونىڭ ءبىرى سۇيىمباەۆ. ۇلتتىق قۇراماعا دا ءجيى شاقىرىلادى. «قايراتتىڭ» ساپىندا بيىل ەڭ كوپ ماتچ وتكىزگەن وسى قورعاۋشى. قازاقتىڭ داني الۆەسى. گولدى دا ءوندىرىپ سوعادى, ناتيجەلى پاستى دا اياماي بەرەدى. 
يۆان ماەۆسكي («استانا», جارتىلاي قورعاۋشى). قورعانا دا, ءبىرىنشى بوپ  پاس تا شىعارا الادى. دوپ قايدا بولسا, ماەۆسكي سوندا. «استاناعا» كەلە سالىپ ماەۆسكي سەكىلدى جوعارى دەڭگەيدە ويناپ كەتكەندەر وتە از. ول كانياستى الماستىرىپ قانا قويعان جوق, كومانداعا جاڭا لەپ اكەلدى. كرەاتيۆ قوستى, تۇراقتىلىق سىيلادى.

ابدۋلاي دياكاتە («ورداباسى», جارتىلاي قورعاۋشى). كەرەك دەسەڭىز قورعاۋشى دا بولادى, شابۋىلشى دا بولادى. بىراق ونىڭ ءمىنسىز اتقاراتىن الاڭداعى مىندەتى – جارتىلاي قورعاۋشى. «ورداباسى» ساپىندا جارقىلداپ جۇرگەن ويىنشىلار كوپ. بىراق سەنەگال ويىنشىسى سەكىلدى تۇراقتى وينايتىن, ۇدايى جوعارى دەڭگەيدە ونەر كورسەتەتىن كاسىبي ەشكىم جوق. ول كوماندانىڭ وزەگى, ول – كوماندانىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى. 
باۋىرجان يسلامحان («قايرات», شابۋىلداۋشى, جارتىلاي قورعاۋشى). «قايراتتى» يس­لام­حانسىز ەلەستەتۋ مۇم­كىن ەمەس. قپل اياسىندا 27 ويىندا 11 گول سوقتى. وتكەن ماۋسىممەن سالىس­تىر­­عاندا ازىراق, بىراق يسلامحاننىڭ الاڭداعى فۋنكتسياسى دا كوبەيدى. جاراقات الىپ, ول ءۇشىن وتە قيىن جىل ءوتتى. 

پاتريك تۆۋماسي («استانا», شابۋىلداۋشى, جارتىلاي قورعاۋشى).  ۇزدىكتەردىڭ قاتارىنا گانالىق جەلاياقتى قوسپاساق بولمايدى. ول تەك جەلاياق ەمەس, ناعىز گول سوققىش ويىنشى. ۋەفا ەۋروپا ليگاسىنىڭ توپتىق كەزەڭىندە سۇرمەرگەندەر تىزىمىندە ءۇشىنشى ورىندا تۇر. قپل اياسىندا دا 13 گول سوعىپ, بۇرىنعىدان الدەقايدا ىلگەرى ناتيجە كورسەتىپ وتىر. گانا ۇلتتىق قۇراماسىنا شاقىرىلىپ, دەبيۋتتى ماتچىن دا وتكىزىپ ۇلگەردى. 

دجۋنيور كابانانگا («استانا», شابۋىلشى). كابانانگا بيىل ءوستى. تاڭداۋلى شابۋىلشىعا اينالدى. بىلتىر 9 گول سوققان ويىنشى بيىل قپل-دا 19 گول سوقتى. وسى ساننىڭ ءوزى كابانانگانىڭ دارەجەسىن كورسەتىپ تۇر. كابانانگانىڭ گولدارىنىڭ ءبارى ماڭىزدى, شەشۋشى بولدى. 

جەرار گوۋ («قايرات», شابۋىلشى). وسىمەن ءۇشىنشى جىل قاتارىنان جەرار گوۋ جيىرمادان اسىرىپ گول سوعىپ ءجۇر. ازىرگە الدىنا جان سالماي كەلەدى. 2015 جىلى 22 گول, 2016 جى­لى 22 گول, بيىل 24 گول سوقتى.  جوق جەردەن گول سالادى. اسىرەسە, ما­ڭىزدى ماتچتاردا ارقالانىپ كەتەدى. 
ستانيمير ستويلوۆ («استانا» باپكەر). قاي كوماندا چەمپيون اتانسا, سول كوماندانىڭ باپكەرى مىقتى. باپكەرسىز ەشتەڭە دە بۇيىرمايدى. ستويلوۆ تەك رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە ەمەس, ەۋروپادا باعالاناتىن باپكەر. سوندىقتان بۇل جەردە تالاس بول­ماۋى ءتيىس. 

جاندوس ءبايدىلدا, 
جۋرناليست
 

سوڭعى جاڭالىقتار

مىندەت ءمىنسىز ورىندالسا يگى

ساياسات • بۇگىن, 08:10