قوعام • 31 قازان, 2017

قازىرگى زامانعى قۇلدار. ولار كىمدەر؟

4550 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قۇلدار تۋرالى اڭگىمە قوزعالا قالسا ادەتتە كوز الدىمىزعا سوناۋ ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى زاماندارداعى قۇلدىق قوعام ەلەستەيدى نەمەسە ءسال بەرىرەك كەلسەك, ءحىح عاسىردا امەريكا قۇرلىعىندا پلانتاتسيالاردا اۋىر جۇمىستارعا جەگىلگەن افريكالىق قۇلداردى ەسكە تۇسىرەمىز. بۇلار اياق-قولدارى كىسەندەلگەن, بەينەتتىڭ ەڭ ءبىر ءزىل باتپانىن مويىندارىمەن كوتەرگەندەرىنە قاراماستان, قوجايىندارىنان زورلىق-زومبىلىق كورگەن تۋرا ماعىناسىنداعى قۇلدار. سويتسەك, قۇلدىق قوعام الدەقاشان جويىلعانىمەن, ادامداردىڭ قۇل ىسپەتتى جۇمىس ىستەۋى, ياعني سوعان ءماجبۇر بولۋى الەمدە ەشقاشان جويىلماعان ەكەن. بار ايىرماشىلىعى قازىر قالاعان-قالاماعانىڭا قاراماستان سەنى بەلگىلى ءبىر مىندەتتەردى اتقارۋعا كۇشپەن, زورلىق-زومبىلىقپەن ەمەس, ءتۇرلى ءادىس-تاسىلدەرمەن, ايلا-شارعىلارمەن تاۋەلدى ەتەدى. قالاي دەيسىز عوي. وسىنداي پىكىر ايتۋشىلار ونى بىلايشا تۇسىندىرەدى.

قازىرگى زامانعى قۇلدار. ولار كىمدەر؟

بىرىنشىدەن, قازىرگى زامانعى «قۇل» تاپقان جالاقىسى 1 ايعا عانا, ياعني پاتەر اقىسىن تولەۋگە, تاماققا, كيىم-كەشەگى مەن جول ءجۇرۋ شىعىنىنا عانا جەتەتىندىكتەن ءومىر بويى جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر. زەينەتاقى بوسا-بولماسا شالقىتىپ ءومىر سۇرۋگە جەتپەيدى.

ەكىنشىدەن, تەلەجارنامالاردىڭ, مودانىڭ جانە باسقا دا ۇگىت-ناسيحاتتاردىڭ كومەگىمەن مۇلدە قاجەت ەمەس تاۋارلارعا جاساندى تۇردە سۇرانىس تۋدىرۋ دا «قۇلداردى» جۇمىسقا استىرتىن تۇردە ماجبۇرلەۋ تەتىگى بولىپ تابىلادى. «جاڭا» دۇنيەلەردى ساتىپ الۋ ءۇشىن قۇلدىڭ جۇمىس ىستەۋدەن وزگە لاجى جوق.

ۇشىنشىدەن, قازىرگى زامانعى «قۇل» كرەديتتىك جۇيەنىڭ ارباۋىنا تۇسەدى, ياعني ءبىر العان نەسيەسىن جابۋ ءۇشىن تاعى نەسيە الادى, ءسويتىپ پايىزدىق ستاۆكالار تەتىگى ارقىلى ءومىر بويى بورىشقا باتادى. ودان قۇتىلۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ كەرەك.

تورتىنشىدەن, حالىقتىڭ بارلىق توپتارىنىڭ دا مۇددەلەرىن بىردەي قورعايتىن مەملەكەت تۋرالى اڭىز دا قازىرگى زامانعى «قۇلدارعا» جۇمىس ىستەتۋدىڭ ءبىر ءتاسىلى بولىپ تابىلادى. شىندىعىندا ول «قۇل يەلەنۋشىنىڭ» مۇددەسىن كوزدەيتىن قۇرىلىمعا عانا جۇمىس ىستەيدى. ويتكەنى پايدا تاباتىندار دا سول باياعى «قۇل يەلەنۋشىلەر». ول از دەسەڭىز, «قۇل» وندىرگەن ءونىم مەن ول تاپقان اقشا دا ءتۇرلى تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە تولەم رەتىندە جانە سالىقتار مەن تولەماقىلار رەتىندە «قۇلدان» كەرى قايتارىلىپ الىنىپ, تاعى دا كىرىس رەتىندە «قۇل يەلەنۋشىنىڭ» قالتاسىنا بارىپ تۇسەدى.

«قۇلدى» جاسىرىن تۇردە جۇمىسقا ماجبۇرلەۋدىڭ بەسىنشى ءتۇرى – ينفلياتسيالار مەن دۇركىن-دۇركىن قايتالانىپ تۇراتىن داعدارىستار. بۇل جاعدايلاردا دا «قۇل» «قۇل يەلەنۋشىگە» قاراعاندا الدەقايدا كوپ جوعالتادى. جالاقى وسپەي تۇرىپ باعانىڭ ءوسۋى «قۇلدى» جاسىرىن تۇردە توناۋعا قولايلى جاعداي تۋعىزادى. ال, داعدارىس كەزىندە ول ءتىپتى اشىق كورىنىس تابادى, ياعني «قۇلدى» ءتۇرلى قىسقارتۋلار كەزىندە جۇمىستان شىعارىپ تاستايدى, ءسويتىپ مۇلدە تابىسسىز قالدىرادى. وسىلايشا قۇل بۇرىنعىدان دا بەتەر كەدەيلەنە تۇسەدى.

«قۇلدى» تەگىن جۇمىس ىستەتۋدىڭ تاعى ءبىر جاسىرىن جولى ونى وزگە قالاعا قونىس اۋدارىپ, ودان تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرۋ. مۇنداي مەحانيزم «قۇلدى» سول تۇرعان جەرىندەگى كاسىپورىندا عانا جۇمىس ىستەۋگە يتەرمەلەيدى. ويتكەنى باسقا قولدان كەلەر امال جوق.

«قۇلدى» تەگىن جۇمىس ىستەۋگە ماجبۇرلەيتىن تاعى ءبىر ءتاسىل – «قۇلدىڭ» ەڭبەگىنىڭ ناقتى قۇنى مەن ول شىعارعان ءونىمنىڭ ناقتى قۇنى تۋرالى اقپاراتتى جانە وسىنىڭ بارىنەن مەنشىك يەسى رەتىندە «قۇل يەلەنۋشىگە» تيەتىن ۇلەستى جاسىرۋ. سونىڭ سالدارىنان «قۇلدىڭ» تاپقان تابىسى ۇنەمى از بولادى دا, ونىڭ ودان ءارى دە تىنىمسىز جۇمىس ىستەي بەرۋىنە تۋرا كەلەدى.

«قۇلدى» جۇمىس ىستەۋگە جاسىرىن تۇردە ماجبۇرلەيتىن كەلەسى جول – ول «قۇلدى» سەن قۇل ەمەسسىڭ, بار بولعانى ءوزىڭ جۇمىس ىستەگىڭ كەلگەن سوڭ جۇمىس ىستەيسىڭ دەپ يلاندىراتىن يدەولوگيا. «بۇل – سەنىڭ تاڭداۋىڭ!» – ولاردىڭ ساناسىندا وسىنداي تۇسىنىك قالىپتاستىرادى.

«قۇلعا» الاڭسىز جۇمىس ىستەتىپ قوياتىن سوڭعى مەحانيزم – ول كادىمگى ءدىن. ءدىن تىرشىلىگىندە ماڭدايى تەرلەپ, قينالىپ ەڭبەك ەتكەن پەندە و دۇنيەگە بارعاندا ءادىل, ناعىز ادامشا ءومىر سۇرەدى دەپ ۋاعىزدايدى, باسقا تۇسكەن اۋىرتپالىققا توزۋگە ۇيرەتەدى.

مىنە, وسىنداي جاعدايلارعا بايلانىستى ادامدار عۇمىر بويى جۇمىس ىستەيدى. وسى كوزقاراسقا قاتىستى ءبىر جايتتى ايتا كەتكەن ءجون سياقتى. ول – ۇيالى تەلەفون. ادامدار كيىم ەمەس, تاماق ەمەس بولسا دا ۇيالى تەلەفون الۋعا قۇمار جانە جاڭا مودەلى شىقسا بۇرىنعىسىن تاستاپ, جاڭاسىن تاعى ساتىپ الادى. جۇمسايتىن اقشالارى دا از ەمەس. مۇنىڭ ءوزى ادامنىڭ  ۇيالى تەلەفونعا كىرىپتار ەكەنىن كورسەتەدى. ال, ول قۇلدىق ەمەي نەمەنە؟...

سوڭعى جاڭالىقتار

نەسيە الۋ نەگە قيىندادى؟

قوعام • بۇگىن, 17:38