ءبىراز بۇرىن ءبىزدىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ءبىرىنشى بەتىندە ءبىر سۋرەت جاريالانعان-دى. وندا ەلباسى قازاقستانعا ارنايى كەلگەن ريم پاپاسى ءىى يوانن پاۆەلگە تاماشا ءبىر ونەر تۋىندىسىن تارتۋ ەتىپ, ونى مارتەبەلى قوناق ىقىلاسپەن قابىل الىپ وتىرعانى بەينەلەنگەن. بۇل سۋرەت قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, تالعامپاز قىلقالام شەبەرى ومىربەك ءجۇبانيازوۆتىڭ «كەزدەسۋ» اتتى تۋىندىسى بولاتىن. بالبال تاستىڭ تۇبىندە سىرلاسىپ وتىرعان قىز بەن جىگىت... وسى سۋرەتكە قاراپ وتىرىپ, ء«سىز دە بىزدەي بولعانسىز, ءبىز دە سىزدەي بولارمىز» دەيتىن بابالاردان قالعان ءتامسىل ەسكە تۇسەدى. بۇل عاشىقتاردىڭ عانا كەزدەسۋى ەمەس, ءبىر كەزدەگى بەلگىلى ءبىر بەككە قويىلعان تاس ءمۇسىن تۇبىندەگى داۋىرلەردىڭ دە توعىسۋى دەپ ءبىلىڭىز. ءبىر-بىرىنە ىنتىق جانداردىڭ توبەسىندە قالىقتاعان قۇس باق بولىپ قونار ما ەكەن؟
سۋرەتشىنىڭ «سۇلتان بەيبارىس» پەن «ماملۇكتەر», «قاسيەتتى جەر», قوزى مەن بايان», «كامەلەت» اتتى جۇمىستارى ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ قورجىنىنداعى شوقتىعى بيىك شىعارمالار ساناتىندا. ال «ماملۇكتەر» كارتيناسى كاتار شەيحىنا تارتۋ ەتىلسە, ريم پاپاسىنا سىيلانعان تۋىندى ۆاتيكان مۋزەي قورىنا قوسىلعانى بىزگە دە مارتەبە.
«قوزى مەن بايان» دا ومىربەكتىڭ ونەردەن ءوز ەنشىسىن داۋلاماي الاتىن دارىن ەكەنىن دالەلدەيتىن تۋىندى. الىستاعى الىپ شىناردى سايالاعان, ساعىم سىندى ۋاقىتتىڭ تاساسىنداعى عاشىقتاردى سۋرەتكەر مۇلدە باسقا قىرىنان كورسەتكەن. بۋالدىرلانىپ بارىپ بەرى جاقىندايتىن سايىن دالاداعى قاسقا كۇرەڭ مەن اقبوز ات مازاسىز جەر تارپىپ, تابيعاتپەن تۇتاسىپ بارىپ, ءبۇتىن ءبىر تاعدىرلاردى كوز الدىڭا اكەلەدى.
قالاي دەسەك تە, سۋرەتشى تەكتىلىككە ءتاۋ ەتىپ, سايىن دالانى ەركىن جايلاعان ەرجۇرەك تاريحىمىزدى قالعىپ كەتكەن ساتىنەن قايتا قالامىمەن ء«تۇرتىپ» وياتىپ, ۇلتتىق ونەر دەيتىن اۋىلعا ءۇيىرىپ قوسىپ جاتقانداي اسەر قالدىرادى. ەجەلگى ەل مەن قازىرگى تۋعان جەر سۇيىسپەنشىلىكپەن, ەلجاندىلىقپەن ءجۇبانيازوۆتىڭ سۋرەت بولىپ توگىلىپ جاتقانىن كورىپ, جان سارايىڭنان جىلى لەپ وتكەندەي كۇي كەشەسىڭ. بۇل «كوش», «جولاۋشى» تۋىندىلارىنان كەيىن تۋعان ويلار.
ۋاقىتتىڭ قويناۋلارىنان سۋىرىپ العانداي سيۋجەتتەر دارىندى سۋرەتشىنىڭ ۇلتىمىزدىڭ ەتنوگرافيالىق, گەنەتيكالىق ەرەكشەلىگىنە ەندەي الاتىن زەردەلىلىگىن دە پاش ەتەدى.
ءجۇبانيازوۆتىڭ جۇمىستارىندا اسىلتۇقىمدى تۇلپارلار, بوتالى تۇيەلەر لايىقتى ورىن العان. ونىڭ دا ءوز ءجونى بار. سۋرەتشىنىڭ پايىمىنشا, جىلقى مىنەزدى قازاقتىڭ ۇلتتىق برەندى سايگ ۇلىك بولۋى ءتيىس.
«باستى تاقىرىبىم – اتا جولى, كەشەدەن بۇگىنگە جەتكەن تاريح كەرۋەنى. سۋرەتشى دە عالىمنان كەم ەمەس. جۇمىسقا كىرىسپەس بۇرىن قانشاما زەرتتەۋ جۇرگىزەدى», دەيتىن ءجۇبانيازوۆتىڭ سوزىندە تيتتەي دە جاساندىلىق جوق.
ءجۇبانيازوۆتىڭ «كەنەسارى حان» سۋرەتى قازىر كوپتەگەن كىتاپتاردىڭ مۇقابالارىن كوركەمدەپ ءجۇر. رەسەي باسپالارى دا قاجەتىنە پايدالانىپ جۇرگەنىن ايتا كەتۋگە بولادى. ال تۋىندىنىڭ تۇپنۇسقاسى حاننىڭ ۇرپاعى – ءناپۋسا ازىمحانقىزىنىڭ جەكە قورىندا ەكەن.
ونەرتانۋشىلار ءو.ءجۇبانيازوۆتىڭ وزىنە ءتان ەرەكشەلىگى – كوركەم تۋىندىلارىنىڭ كوپشىلىگى لاندشافتى ءبىر جازىق بويىمەن بەدەرلەنۋى دەيدى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
