«Financial Times» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا كادزۋو وزىنە ىقپال ەتكەن جازۋشىلار دەپ: دجەين وستين, اپالى-ءسىڭىلىلى برونتە, تولستوي, چەحوۆ, حەمينگۋەي, كەرۋاك پەن مەيلاردى اتاعان. «Guardian» باسىلىمى ادەبيەت سىنشىسى ستيۆەن پەيدجدىڭ «سەزىم قۋاتى مەن ينتەللەكتۋالدى قىزىعۋشىلىعى ونىڭ پروزاسىنىڭ ەڭ باستى قاسيەتى» دەگەن پىكىرىن كەلتىرىپتى. «Independent» گازەتى بولسا, يسيگۋرو نوبەل سىيلىعىن العان كەزدە قۇتتىقتاعان حابارلاماسىندا ونى بريتانيانىڭ ەڭ ءىرى رومانيستەرىنىڭ قاتارىنا كىرگىزگەن.
كادزۋو يسيگۋرو تۋرالى ورىس جازۋشىسى, ادەبيەت سىنشىسى الەكساندر گەنيس بىلاي دەپتى:
– ءبىر جازۋشىنى ءتۇسىنۋ ءۇشىن وعان دەيىنگى قالامگەرلەرمەن سالىستىرساق جەتەدى. ويتكەنى بۇرىنعىلاردى تالداپ, تارازىلاپ ۇلگەردىك. ادەبيەت سىنشىلارىنىڭ بۇل «ادىسىندە» تۇرعان ەشتەڭە جوق. تەك شەكتەن تىس سالىستىرۋمەن اۋەستەنىپ, سىڭارجاق پىكىردى قىزىقتاپ كەتپەسە بولعانى. شكلوۆسكي ايتقانداي, جازۋشى جەگەنىمەن ەمەس, قورىتقانىمەن قورەكتەنەدى. سوندىقتان اننولوگياعا ادەبيەتتە ارقاشان ورىن بار. شۆەد اكادەمياسىنىڭ تۇراقتى حاتشىسى سارا دانيۋس تا: «دجەين وستين مەن فرانتس كافكانى ارالاستىرىپ, وعان ازداپ پرۋستى قوسساڭىز, كادزۋو يسيگۋرو شىعادى» دەپ ايتىپ ۇلگەرىپتى. مەن وعان جاپون كلاسسيگى تانيدزاكيدى قوسار ەدىم. ايتپەسە شەبەر جازىلعان «مايدا قار» رومانى سونشالىقتى ءساتتى شىقپاس ەدى. مەنىڭشە, ونىڭ شىعارمالارىندا تۇراقتى ينگرەديەنتتەر جوق. يسيگۋرو باسقالاردى ايتپاعاندا, وزىنە دە ۇقساي بەرمەيدى. قايتالاۋ – يسيگۋرونىڭ فوبياسى بولسا, ءار ءتۇرلى بولۋ – ونىڭ كرەدوسى. «بايانسىز الەم سۋرەتشىسى» رومانىندا جازۋشىنىڭ وسى ۇستانىمىن اڭعارتاتىن مويىنداۋ بار. ونىڭ ءبىر كەيىپكەرى: «تاكەدا شەبەرحاناسىندا العان تاجىريبەم كوپتىڭ ارتىنان سوقىر سەنىممەن ىلەسپەي, مەنى جەتەلەپ كەلە جاتقان جول دۇرىس پا دەپ سالقىن اقىلمەن ويلاۋدى ۇيرەتتى. ەگەر مەن سىزدەردى ءبىر نارسەگە سەندىرگىم كەلسە, ول تاپتاۋرىن جولمەن جۇرمەۋ» دەيتىن.
يسيگۋرونىڭ وزگەشە بولۋىنا ونىڭ بيوگرافياسى دا اسەر ەتتى. ناگاساكيدە تۋعان جازۋشى جەتى جاسىندا اكە-شەشەسىمەن بىرگە بريتانيانىڭ ءبىر پروۆينتسياسىنا قونىس اۋدارادى. ول ايماقتا يسيگۋرونىڭ وتباسىنان باسقا قيىر شىعىستىڭ ادامدارى جوق بولاتىن. ونىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ تۋىستارى مەن وزىنە بەلگىسىز ايماق تۋرالى بولۋى زاڭدى ەدى. «بايانسىز الەمنىڭ سۋرەتشىسى» رومانى جيىرماسىنشى عاسىرداعى ەڭ ۇزدىك جاپون روماندارىنىڭ ۇلگىسىندە جازىلعان. بوساڭ, نازىك سيۋجەتتى, يمپرەسسيونيستىك دەتالدارى تۇيسىك ارقىلى ءدوپ ءتيىپ وتىرادى. روماننىڭ ونە بويىنداعى دۇنيەگە كوزقاراسى اياسىندا جايىلىپ جاتقان اۆتور وبرازى مەن وزىندىك اڭگىمە ايتۋ ءستيلى ەرەكشە. سولاي بولا تۇرا, بارلىق شىعارمالارىندا ناقتى ۋاقىت بار. سوعىسقا دەيىنگى جانە سوعىستان كەيىنگى جاپونيا. ونىڭ روماندارى اعىلشىن تىلىندە جازىلدى دەگەنگە سەنۋ قيىن. ءتىپتى, جاپون سىنشىلارى: «يسيگۋرو جاپون تىلىندە سۇحبات بەرمەۋىندە ءبىر قۋلىق بار» دەگەن بولاتىن. بريتان ارالىنا جاراسپايتىن تەگىمەن ونى اعىلشىن جازۋشىسى دەۋگە تاعى بولمايتىنداي. ونىڭ جاپون بولۋى, ارقاشان جاعدايدان سىرت, دەربەس ويلاۋعا زور مۇمكىندىك بەرەدى. سول ارتىقشىلىعى ەڭ داڭقتى «قالعان كۇن» رومانىن جازۋعا سەپ بولدى. بۇل رومانى ءۇشىن بۋكەر سىيلىعىن العان كەزدە, اعىلشىن سىنشىلارى: ء«بىر ۇرپاققا جۇك بولاتىن ناعىز اعىلشىن رومانى جازىلدى. اۆتورى – كادزۋو يسيگۋرو» دەپ جازعان.
ءوزىن قايتالاۋدى مۇلدە ۇناتپايتىن يسيگۋرو بۇدان كەيىنگى روماندارىن پسيحولوگيالىق تريللەر ءھام عىلىمي فانتاستيكامەن ۇشتاستىرىپ جازدى. جانرىنىڭ سان الۋاندىعى, ىلعي قىرناپ-جونىپ وتىرسا دا قۋاتىنان ايىرىلماعان, ەسەسىنە بىردەن كوزگە ۇرمايتىن الاپات سەزىمى شۆەد اكادەمياسىن نوبەلگە لايىقتى قالامگەر ەكەنىنە سەندىردى. وسىعان دەيىن ادەبيەتتىڭ ەڭ باستى سىيلىعىنا يە بولعان ارىپتەستەرىنە قاراعاندا لاۋرەاتتىعى ەشقانداي داۋ تۋدىرمايتىن ناعىز جازۋشى.
دايىنداعان
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
