قازاقستاندا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسى الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى تاجىريبەلەرىنە جاقىنداپ كەلەدى. وعان قازاقستاندا قۇرىلعان بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى استاناداعى وڭىرلىك حابى دا يگى اسەرىن تيگىزىپ كەلەدى.
تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىندا وسى ۇيىم قازاقستان ۇكىمەتى مەن بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ قولداۋىمەن بۇۇ-نىڭ «باعالاۋ سالاسىنىڭ ۇلتتىق الەۋەتى» اتتى 115 مەملەكەتتىڭ وكىلدەرى قاتىساتىن عالامدىق كونفەرەنتسياسىنىڭ شەڭبەرىندە «باعالاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن قۇرۋ: قازاقستان تاجىريبەسى» اتتى سەمينار وتكىزدى. وتىزدان استام مەملەكەتتىڭ وكىلدەرى قاتىسقان سەميناردى استاناداعى وڭىرلىك حابتىڭ باسقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ءاليحان بايمەنوۆ اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى. ول مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ تيىمدىلىگىن جەتىلدىرۋدە باعالاۋ جۇيەسىنىڭ ساپالى جۇرگىزىلۋىنىڭ ماڭىزدىلىعى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قۇتتىقتاۋ سوزدەر ايتىلعاننان كەيىن قازاقستان ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ايباتىر جۇماعۇلوۆ مەملەكەتتىك قىزمەتتى باعالاۋ جۇيەسىنىڭ بارىسى تۋرالى باياندادى. ول سەمينارعا قاتىسۋشىلارعا قازاقستانداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتى باعالاۋ جۇيەسىنىڭ تاريحي جانە اكىمشىلىك العىشارتتارى, نەگىزگى تەتىكتەرى جانە ادىستەمەسىنىڭ قالاي قالىپتاسقانى تۋرالى كەڭىنەن ايتىپ بەردى. سونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى باسقارۋ ساپاسىنىڭ ءتىزىلىم, ستاندارت جانە رەگلامەنت سياقتى كورسەتكىشتەرىنە جەكە-جەكە توقتالىپ ءوتتى. 2016 جىلى مەملەكەتتىك ورگاندار وسى كورسەتكىشتەردى «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» كورپوراتسياسىنا بەرىپ, ازاماتتار ەلەكتروندى فورمات شەڭبەرىندە الا باستاعانى دا ايتىلدى. بارلىق قىزمەتتىڭ 75 پايىزى اتالعان كورپوراتسياعا بەرىلگەن ەكەن. وسى جىلى ازاماتتارعا بارلىعى 143,7 ملن مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتىلىپ, ونىڭ 73 پايىزىنا قاناعاتتانارلىق باعا بەرىلگەن. الايدا جوعارىدا اتالعان ادىستەرمەن باعالاۋ بارىسىندا 10,7 مىڭ جاعدايدا مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەت كورسەتۋ مەرزىمىن بەلگىلەنگەن ۋاقىتتان ۇزارتىپ, سوزىپ جىبەرگەن. ال جالپى ايتقاندا, قىزمەتتەر سانى 15 پايىزعا ارتقان. سوڭعى 7 جىلدا قىزمەت كورسەتۋ مەرزىمىن سوزىپ جىبەرۋ جاعدايلارى 46 ەسەگە ازايعان.
ا.جۇماعۇلوۆتىڭ بايانداماسىنداعى دەرەكتەرگە قاراعاندا, قىزمەت كورسەتۋلەردى باعالاۋ بويىنشا بەرىلگەن ۇپاي سانى بويىنشا, الدىڭعى ورىندا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى, ال سوڭعى ورىندا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى كەلەدى. وبلىستار مەن رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى قالالار اراسىندا ءبىرىنشى ورىندى الماتى قالاسى ۇستاپ تۇرسا, كوش سوڭىندا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمدىگى قالعان. قىزمەت كورسەتۋدە اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ بويىنشا ءبىرىنشى ورىندا سولتۇستىك قازاقستان, ال سوڭعى ورىندا اتىراۋ وبلىسى كەلەدى. وكىنىشكە قاراي, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبەك جۇكتەمەسىنىڭ نورمادان ارتىق بولۋى دا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن تومەندەتۋدە. ماسەلەن, اپتالىق ەڭبەك جۇكتەمەسى 40 ساعات بولعاندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ورتاشا العاندا 14,5 ساعات ارتىق جۇمىس ىستەيدى ەكەن. ەڭ از دەگەن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءوزى اپتالىق نورمانى 4,5 ساعاتقا ارتتىرىپ جىبەرگەن.
مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپالىلىعى ازاماتتاردىڭ ارىز-شاعىمدارىن ادىلەتتى قاراپ, دۇرىس شەشىم قابىلداعانىنان دا كورىنەدى. وتكەن جىلى مەملەكەتتىك ورگاندار قازاقستاندىقتاردىڭ 1 ملن 300 مىڭنان ارتىق ارىز-شاعىمىن قاراپ, سونىڭ 50 پايىزىن قاناعاتتاندىرعان ەكەن. الايدا 7 مىڭعا جۋىق ارىز ۋاقىتىندا قارالماعان.
قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋلەردەگى تاجىريبەسى جينالعان مامانداردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى. بۇل جونىندەگى باياندامانى وسى مينيسترلىكتىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى دينارا قۇلىمبەتوۆا مەن ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى سابينا ساديەۆا دا تولىقتىرىپ, جينالعاندارعا قازاقستاندىق باعالاۋدىڭ بارلىق قىرلارىن اشىپ بەردى. ولار باقىلاۋ جۇمىسىن قاداعالايتىن پرەزيدەنت اكىمشىلىگى وزدەرىن مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ قىزمەتىندەگى كەمشىلىكتەردى تاپقاندا جازالاۋعا ەمەس, تۇزەتۋگە باعىتتايتىنىن دا اتاپ ءوتتى.
ودان ءارى قازاقستاندىق ارىپتەستەرىنىڭ سوزدەرىن قولداپ جانە بۇدان وزدەرىنە ۇلكەن ساباق الاتىنىن ايتىپ ەستونيا, گرۋزيا جانە ازەربايجاننان كەلگەن ماماندار سويلەدى. دەگەنمەن ولاردىڭ اراسىندا سىن ايتىپ, جۇمىستى جەتىلدىرە ءتۇسۋ باعىتىندا وي قوسقاندار دا بولدى. ماسەلەن, ەستونيا وكىلى كوپ اقپاراتتان گورى, كورسەتكىشتەردىڭ كوبىرەك بولعانى باعالاۋ ناتيجەسىنىڭ ساپاسىن انىعىراق كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. ال ازەربايجان وكىلى باعالاۋ جۇمىسىنا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى كوبىرەك تارتۋدىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى ايتتى.
قورىتا ايتقاندا, سەمينار مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ جۇمىسىندا ناقتى تاجىريبەلەر, يننوۆاتسيالار مەن پەرسپەكتيۆالىق ادىسنامالارمەن بولىسۋگە وتە پايدالى ديالوگتىق الاڭ بولدى. ءبىز شارانى ۇيىمداستىرۋشى, وڭىرلىك حاب باسقارۋشى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ءاليحان بايمەنوۆپەن اڭگىمەلەسكەنىمىزدە ول سەميناردىڭ دىتتەگەن ماقساتىنا جەتكەنىن ايتۋمەن قاتار ءوزىنىڭ كەيبىر ۇسىنىستارىن دا ءبىلدىردى. ماسەلەن, ول مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ مىندەتىن بولاشاقتا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ قۇزىرىنا بەرگەن دۇرىس بولار ەدى دەدى. «ەسەپ كوميتەتى بۇرىنعىداي اتالعانىمەن قازىر ونىڭ ماقسات-مىندەتتەرى كەڭەيىپ وتىر. ماسەلەن, اتالعان مەكەمە قارجىنى زاڭ بويىنشا جۇمساۋدى عانا ەمەس, جۇمسالعان قارجىنىڭ تيىمدىلىگىن دە انىقتايدى. باعالاۋ جۇيەسىنىڭ ماقساتى دا سوعان جاقىن. سول سەبەپتى ەۋروپا ەلدەرىنىڭ كوبىسىندە اۋديت جۇيەسى مەن باعالاۋ جۇيەسى بىرىككەن. بۇل مەملەكەتتىك رەسۋرستاردى دا ءتيىمدى جۇمساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەسەپ كوميتەتى – تىكەلەي پرەزيدەنتكە باعىناتىن ورگان. سوندىقتان ول ۇكىمەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىن تاۋەلسىز باعالاي الادى», دەدى ءا.بايمەنوۆ.
توراعانىڭ سوزىنەن الداعى ۋاقىتتا ايماقتىق سەمينار دا وتكىزىلەتىنى بەلگىلى بولدى. وندا وڭتۇستىك كورەيا, ەستونيا سياقتى ەلدەردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى وزىق تاجىريبەلەرى تانىستىرىلماق.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان» – ىستانبۇلدان
