ادەبيەت • 18 قازان, 2017

تاڭىرقاتۋ ءۇشىن تۋعان تالانت

1596 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

سۋرەت ونەرى باتىستىق مەملەكەتتەردەن وزگە ەلدەردىڭ با­­رىندە مادەنيەتتىڭ كەنجە دا­مىعان ءتۇرى بولىپ ەسەپ­تەلگەندىكتەن بولار, بۇزىپ-جار­عان مىنەزى جوق, ب ۇلىكشىلدىكتى بىل­مەيتىن بەينەلەۋ ونەرىمىزگە عا­جايىپ مازمۇنداعى كارتينا كورسە دە, بالانىڭ شي­ماي-شاتپاعىنا نەمكەتتى كوزى ءتۇسىپ كەتكەندەي سەلت ەتپەي قا­رايتىن قارادۇرسىندەۋ قا­لى­بىمىز قوسىلىپ, وسى ەن­جار­لىعىمىزدىڭ كەسىرىنەن قىل­قالام ونەرى قۇلاشىن كەڭگە سەرمەي الماي وتىرعانداي كورىنەتىنى بار. سەبەبىن ءار قيىر­دان ىزدەيسىڭ. 

تاڭىرقاتۋ ءۇشىن تۋعان تالانت

ەڭ اۋەلى ۇل­تىمىز ءۇشىن سۋرەت ونەرىنىڭ ءالى دە بولسا جاس ونەر ەكەنىن ەسكە الۋعا تۋرا كەلەدى. وزىنە سۇق­تانا قاراعانداردىڭ جانا­رىنداعى سۇيىسپەنشىلىكتەن وت الىپ, عۇمىرى عاسىردان عا­سىرعا جالعانىپ كەلە جاتقان ايگىلى «دجاكوندالاردىڭ» سا­لىن­عانىنا سەگىز ءجۇز جىل بول­سا,  قازاقتىڭ كاسىبي سۋرەت ونە­رىنىڭ پايدا بولعانىنا سەكسەن جىلدان ەندى اسىپ بارادى. تانىمعا توڭكەرىس جاسايتىنداي قۇبىلىس بولىپ كەلگەن قىلقالام يەلەرى قازاق سۋرەت ونەرىندە كوپ بولماعانى اۋىر دا بولسا بارشامىز مويىنداۋعا ءتيىس بەلگىلى شىندىق. بۇل ورايدا ساۋساقپەن ساناپ الۋعا بولاتىن ازدىڭ اراسىنان ەركىن ويىمەن ەرەكشە جانرداعى تىڭ دۇنيەلەر تۋدىرىپ, بەينەلەۋ ونەرىندەگى وركەنيەتتى باعىتتىڭ ءبارىن ۇلتتىق دۇنيەتانىمعا نەگىزدەلگەن ءداستۇرلى ۇعىممەن ادەمى ۇيلەستىرە بىلگەن تۇلعالىق كەمەل شاعىنا كۇن-ءتۇن دەمەي تەر توگىپ جەتكەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تالانتتى سۋرەتشى الپىسباي قا­زى­عۇلوۆتىڭ  اتىن ايرىقشا اتاۋعا بولادى. 

ادامدارعا بەلگىلى دۇنيەنى وزگەشە قىرىنان تانىپ, مايلى بوياۋدان مازمۇن تاپقىسى كەلەتىن سۋرەتشىنى باسقا كاسىپ يەلەرىمەن سالىستىرساق, ونىڭ ەرەكشەلىگى دە, ارتىقشىلىعى دا جاساعان دۇنيەسىنىڭ جالقى­لىعىندا ەكەنىن كورەمىز. سۋ­رەت­شىنىڭ جۇمىسى ءبىر-اق رەت جازى­­لۋىمەن قۇندى. ول جوعالسا, ب ۇلىنسە, شەدەۆر مەن شەبەرلىك قايتالانبايدى. سوندا ول سال­عان كارتينانى ەشكىم تۇسىن­بە­سە, جازعان جالعىز دانا دۇ­نيە­سىنىڭ اماندىعى ءۇشىن ۇنە­مى الاڭدارلىق جاعدايدا ءومىر سۇرسە, سۋرەتشى نەسىنە بۇل كاسىپ­تى وزىنە سەرىك ەتەدى دەگەن سۇراق تۋا­دى.

ءوزى ءۇشىن. قىرىق جىل بويى قولىنان قىلقالامى تۇسپەي كەلە جاتقان, ءبىز شىعارماشىلىعىن ءسوز ەتكەلى وتىرعان سۋرەتشى ال­پىس­باي قازىعۇلوۆ كەنەپتىڭ الدىنا كەلىپ الىپ «وسى ويىم­دى بوياۋ تىلىمەن سويلەتسەم, حالىققا ۇناماي قالىپ, مەنى سىناپ تاستاماي ما, يدەيام كوڭىلىنەن شىقپاي, مادەنيەت مينيسترلىگى ماڭايلاتپاي قويسا, قايتەم؟» دەگەن ويدى ءتىپتى دە  ويلامايتىنى انىق. وسى ۋاقىتقا دەيىن 7000 كارتينا سالعان ا.قازىعۇلوۆ  شابىتتىڭ تۇلپارىنا مىنگەن ساتتە جۇرت­تىڭ كوڭىلىنەن شىعۋدى ويلاپ جۇمىس ىستەگەن بولسا, بۇگىنگى شىق­قان بيىگىنە تابان تىرەي الماعان بولار ەدى. 7000 كارتينا دەگەن – ءوزىن قانشا كىشىپەيىل, قارا­پايىم ۇستاسا دا, ۇلتتىڭ ين­تەللەكتۋالدى بايلىعىن قۇ­راس­تىرۋعا قىزمەت ەتىپ جۇر­گەن ەڭبەگى ءۇشىن  «قازاقتىڭ تالانتتى سۋرەتشىسى» دەپ اتاۋعا تولىق قۇقىق بەرەتىن وراسان قازىنا. شەتەلدە حالىقارالىق دەڭ­گەيدەگى ەڭ كوپ كورمە وت­كىز­گەن سۋرەتشىلەردىڭ ءبىرى بول­عان­دىقتان, بىزگە قاراعاندا ونەر تۋرالى تانىمى بيىك ەۋرو­پاداعى بەينەلەۋ ونەرىنىڭ بىل­گىرلەرى ا.قازىعۇلوۆتىڭ شىعار­ماشىلىعىن جوعارى باعالايدى. 

قازىعۇلوۆ جاس كۇنىنەن قازاق­ستاننىڭ ەڭ تالانتتى سۋرەتشىلەرىنىڭ تاڭداۋلى تۋىن­­دىلارىن كوللەكتسيالاۋ­دى داعدىسىنا اينالدىرسا, بۇگىندە قازىعۇلوۆتىڭ ءوزى­نىڭ كوللەكتسيونەرلەرى قا­لىپ­­تاسقان. ولار ەڭ الدىمەن, وسى ەۋروپالىقتار. «ۇز­دىكسىز ىز­دەنىسىمەن ۇنەمى ۇزار­تىپ وتىر­ماسا, سۋرەتشىنىڭ شى­عار­ماشىلىق جولى تىم قىسقا» دەگەن ءسوزىن ومىرلىك ۇستانىمىنا اينالدىرعان ونىڭ ءار كورمەسى بەينەلەۋ الەمىندەگى ەلەڭ ەت­كىزەر ەلەۋلى وقيعا رەتىندە قا­بىلدانادى. ويتكەنى ول ءار كورمەسىن بيىك تالعاممەن تۇ­زىلگەن سالماقتى دۇنيەلەرىنىڭ سال­تاناتتى شەرۋى ىسپەتتى ۇيىم­داستىرىپ, ۇزاق ۋاقىت جاسالعان ىشكى دايىندىقپەن كەلەدى. رەا­ليزم, سيۋررەاليزم, يمپرەسسيو­نيزمنەن باستاپ بۇگىنگى اۆان­گارد پەن ابستراكتسيونيزمگە دەيىنگى باعىتتاردىڭ ءبىرازىن زور تالانتىمەن باعىندىرعان ونى شەتەلدىك مەتسەناتتاردىڭ ءوزى ەلىمىزگە ارنايى ىزدەپ كەلىپ, كارتينالارىن قىمبات باعا­عا ساتىپ الادى. البومىن جا­رىققا شىعارىپ بەرەدى. بۇل – قازىعۇلوۆقا عانا ەمەس, قا­زاقتىڭ بەينەلەۋ ونەرىنە جا­سالعان زور قۇرمەت. 

ءبىز قازىعۇلوۆتى شەبەرحاناسىنا ىزدەپ بارعاندا, كۇللى تىلشىلەر قاۋىمى اداسپاي تاۋى­پ باراتىن ەسەنتاي وزەنىنىڭ جاعاسىنا تاياۋ مۇراتباەۆ كو­شە­سىندەگى ەڭسەلى ۇيدە ورنا­لاس­قان سۋرەتشىلەر شەبەرحاناسىنان ەمەس, سەيفۋللين كوشەسىنىڭ بويىنداعى وڭاشا وتاۋدان تاپتىق. ونىڭ ايداي الەمنەن قاشىپ, «جاپانداعى جالعىز ءۇي» بولىپ وتىرۋىنىڭ ءوزى كوپ نارسەنى اڭعارتقانداي. ادامدار اراسىنداعى الامان­نان, ايتىس-تارتىسى كوپ دۇر­مەكتەن الىستا, ءوزى مەن ونەردى عانا وڭاشا قالدىرىپ, ء وز شى­عارماشىلىعىمەن عانا بەتپە-بەت ءومىر ءسۇرۋدى ءجون كور­گەنى بولار دەپ تۇيدىك. الپىسباي سۋرەتشى جىلىنا ەلۋ-الپىس كارتينا «شيمايلاسا», سونىڭ ىشىندە ەڭ بولماسا ءۇش-تورتەۋى ءوز كوڭىلىن قاناعاتتاندىرسا, بار دۇنيەسى تۇگەندەنگەندەي كەۋدەسىن الاقۇيىن قۋانىشتىڭ ءۇنسىز عانا بيلەيتىنى بار. قىل­قالام­نان قولى بوساي قالعانداي بولسا, كىتاپقا ۇڭىلەدى. شەبەر­حا­ناسىنداعى كارتينادان كەيىنگى بايلىق وسى – تەكشەلەنىپ جي­نا­لعان كىرپىش-كىرپىش كىتاپ­تارى. بۇل  سۋرەتشىنىڭ كوپ وقي­تىندىعىن, كوپ ىزدەنەتىنىن مەڭ­زەيتىندەي. تەرەزەسىنىڭ ارعى جاعىندا قايناپ جاتقان قار­بالاس ءومىر جۇماقتىڭ كىش­كەنتاي ءبىر بولشەگىندەي بولىپ كەتكەن مىناۋ ەكى بولمەلى شەبەرحاناسىنىڭ ىشىندەگى جان راحاتىمەن سالىستىرعاندا ءجىپ ەسە المايتىنداي, جەز قۇما­نىنداعى كۇرەڭ شايدى سوراپتاپ قويىپ, قىلقالامىنىڭ قا­رى­مىن سىناپ باقسا, سودان ما­ڭىز­دى قىزىقتى ازىرگە كورگەن جوق. 

بوياۋ – سۋرەتشىنىڭ دۇنيە­تانىمى مەن ءومىر ءسۇرۋ سالتى­نان عانا ەمەس, جالپى تاع­دىرىنان اقپارات جەتكىزەتىن العاش­قى قۇرال. ويتكەنى ستەن­دال ايتقانداي, «ستيل دەگەن – ادامنىڭ ءوزى» عوي. مى­سا­لى, سۋرەتشىنىڭ ءوز سوزىنە سەنسەك, پيكاسسونىڭ شىعارما­شىلى­عىندا ءبىر كەزەڭدە قىزعىلت, ءبىر كەزەڭدە كوگىلدىر ءتۇس, ال ءبىر ۋا­قىتتا قارا ءتۇس باسىم بول­عان ەكەن. سول سەكىلدى الپىس­باي قازىعۇلوۆتىڭ شەبەرحا­نا­­سىنداعى كارتينالارعا جا­عا­لاتا كوز سالعاندا, جالپى ونىڭ سوڭعى جىلدارداعى جۇ­مىسىنا شىمقاي قىزىل جانە وتتاي سارى ءتۇستىڭ ءتان ەكەنىن بايقادىق. «نەگە؟» دەدىك اۋەس­تىك بيلەپ. ء«بىر ۋاقىتتارى مەن دە سۇر تۇسپەن جازعاندى ۇنات­تىم, سودان كەيىن ابدەن جالىققانشا قىزعىلت تۇسپەن جۇمىس ىستەدىم. وتكەن جىلدان باستاپ قىپ-قىزىل ءتۇستىڭ قىزىعىنا ءتۇستىم. العاش وسى تۇسپەن سالا باستاعانىمدا كۇن اپتاپ ىستىق بولىپ تۇرعان ەدى. اۋا رايىنىڭ اسەرى كوڭىل كۇيىمدى شارپىعان بولار, قىزىل مەن سارى ءتۇستىڭ يىرىمىنە سولاي تۇسكەن ەدىم», دەيدى. 

سۋرەتشىنىڭ جەكە تۇلعا رە­تىندەگى قۋانىشىن, رەنىشىن, وكىنىشىن, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءارتۇرلى كوڭىل كۇيىن بوياۋدىڭ ءتۇسى انىقتايدى. ەرتەرەكتە, ينستيتۋت قابىرعاسىندا 4-كۋرستا وقىپ جۇرگەن كەزىندە «ونەر تاريحىنان» ساباق بەرەتىن ۇستازى اۋديتورياعا قاراپ تۇرىپ: «بەي­نەلەۋ ونەرىنىڭ فوتوگرافيادان نە ايىرماشىلىعى بار؟ تاپ قازىر دۇرىس جاۋاپ بەرگەنىڭ بۇدان بىلاي مەنىڭ ساباعىما قاتىسپاساڭ دا بولادى» دەيدى. ءبارى ويلانىپ قالادى. ۇزاققا سوزىلعان جىم-جىرت ۇنسىزدىكتى راۋشان دەگەن كۋرستاسى بۇ­زادى: «فوتوسۋرەت ادامنىڭ كو­ڭىل كۇيىن جەتكىزە المايدى, ال جيۆوپيس كوڭىل كۇيدى جەت­كىزەدى» دەيدى. «بەس!» دەيدى ۇستاز. مۇنىڭ شىندىق ەكەنىن بالتىق بويى ەلدەرىندە تۇراتىن تانىمال سۋرەتشى دوستارىنىڭ تاجىريبەسىنەن دە بايقادى. بۇل ەلدەگى سۋرەتشىلەر ءبىر كەز­دەرى جىڭىشكە ءارى نازىك ەتىپ بوياۋ شاشاتىن «اەروگراف» دەگەن  قۇرالعا وتە قۇمار بولىپ الادى. اياق كيىمگە اينالدىرا شاشقانداي, كەنەپتىڭ ۇستىنە تاقاپ تۇرىپ كەرەكتى بوياۋدى پىشىلداتىپ شاشىپ شىعادى, راحات. كورمەلەردەن كورىپ جۇرگەن سول كارتينالار كەيىنگى جىلداردا اياق استى ءىزىم-عايىم جوق بو­لىپ كەتكەن سوڭ بۇكىلوداقتىق سيم­پوزيۋمداردىڭ بىرىندە جولىققانىندا: «سوڭعى كەزدە سەندەر اەروگرافپەن سۋرەت سالماي كەتتىڭدەر عوي, نەگە؟» دەپ سۇرايدى الپىسباي سۋرەتشى. «باس تارتتىق, – دەيدى بالتىق بو­يىنىڭ سۋرەتشىسى,– تەمىر قۇ­تى جيۆوپيس جانرى ءۇشىن جە­تىلگەن قۇرال بولسا دا, ءبارىبىر قىلقالامدى الماستىرا المايدى ەكەن. ادامنىڭ ميى, جۇرەگى, ءبىلىمى, قولىنىڭ ەنەرگيا­سى, كەرەك دەسەڭىز, دەنساۋلىعى قاتىسپاعان سۋرەتتىڭ سەزىمگە اسەرى دە بولمايتىنىن تۇسىندىك». فوتوسۋرەت تە, تەمىر قۇتىداعى بوياۋشاشقىش تا قىلقالامنىڭ الدىندا دارمەنسىز بولاتىنىن وسى ەكى مىسالدان اڭعارىپ, سۋ­رەت­شىگە تەك قىلقالامنىڭ عانا اينىماس سەرىك بولا الاتىنىن سودان بىلگەن.

قازاقستاندا «قىمبات» سۋ­رەت­شىلەردىڭ قاتارى كوپ ەمەس. ارينە, بوياۋلار گامماسىنىڭ ۇيلە­سىمىمەن سالىنعان, قىزىل­دى-جاسىل بوياۋدىڭ تەرەڭىنە جا­سىرىلعان جاڭالىعى بار, سە­زىمدى قوزعايتىن تۋىندىلار اسا قىمبات تۇرادى, بىراق قىمبات بولعاندا, مۇنداعى اڭگىمە ونىڭ باعاسى تۋرالى ەمەس. ءتىپتى ول جاي ءبىر قاراعاندا تۇسىنىكتى بولا سالاتىن جۇرەكتى شىم ەتكىزەر سۇلۋ سۋرەت تە بولماۋى مۇمكىن. الپىسباي اعامىز سۋرەت ونەرىندەگى «ارزان-قىمبات» دەگەن شكالانى تۋىنداتاتىن شەبەرلىكتى تۋىندىنىڭ ەنەرگەتيكاسى انىقتايتىنىن باسا ايتادى. ءوزى تانىمىمەن جەتكەن وسى اقيقاتتى ۇنەمى قاپەرىندە ۇستاپ, سەزىمگە سىيلايتىن جا­عىمدى اسەرىن الدىڭعى ورىنعا شىعارعان الپىسباي قازى­عۇ­لوۆتىڭ كارتينالارىندا كۇڭ­گىرت, قويۋ, قانىق ءتۇستى بوياۋ­لاردى بىرتە-بىرتە اشىق, نازىك تۇستەرگە ۇلاستىرۋ سەبەبى تاپ وسىندا جاتقانى ونىڭ شىعارماشىلىعىمەن تا­نىس ادامداردىڭ بارشاسىنا ايان. ونىڭ پولوتنولارىندا كادىمگىدەي دراما بار. كور­گەندە تىكسىنىپ قالۋ, سەلت ەتۋ, كاتاكليزم, بۇرىن بىلمەگەن, كور­مەگەن توسىن جايتپەن جولىعۋ – قازى­عۇلوۆ كارتينالارىنا جان ءبىتىرىپ تۇرعان قوزعاۋشى قۋات وسىلار. 

الپىسباي اعامىزدىڭ اي­تۋىنشا, سۋرەتشى تۋىندى­سىن جازىپ جاتقانداعى شىعار­ماشىلىق ۇدەرىسكە جالعىز ءوزى عانا قاتىسپايدى. «كەيدە كارتينانى جازىپ وتىرعاندا, تۋ سىرتىمنان بىرەۋدىڭ كەلىپ باقىلاپ تۇرعانىن بايقايمىن. ارتىما قارايمىن – ەشكىم جوق. بارىپ, ەسىكتى تارتىپ كو­رە­مىن, جابىق تۇر. وتىرا قا­لىپ, جۇمىسىمدى قايتا جال­عاس­تىرامىن. «الگىنىڭ» سول مەزەت قايتا پايدا بولعانىن, مەنىڭ قالامىمنان كوز الماي قاراپ تۇرعانىن بۇكىل ج ۇلىن-جۇيكەممەن تاعى سەزەمىن. ءار تۋىندىنى قولعا العان سايىن قايتالانا بەرگەن سوڭ مۇنى وزىم­شە زەرتتەي باستادىم. زا­مان­داس ارىپتەستەرىمنەن, جاسى ۇلكەن سۋرەتشىلەردەن سۇ­رايمىن. ولار ەكى يىعىن قومداپ, «بىلمەيمىز» دەيدى دە قويادى. بىردە كىتاپ وقىپ وتىرسام, وندا: «قالاي جازعانىڭدى ال­دەكىم يىعىڭا اسىلىپ قاراپ تۇرادى. ول, ءبىرىنشى – اناڭ, ەكىنشى – ۇستازىڭ, ءۇشىنشى – شەكسپير, ءتورتىنشى – قۇداي» دەپ جازىپ قويىپتى. كارتينانى سۋرەتشىنىڭ جالعىز ءوزى جازبايتىنىن, شىعارماشىلىق ۇدە­رىسكە باسقا كۇشتىڭ دە قاتى­سا­تى­نىن سول كەزدە ءتۇسىندىم» دەيدى ول. 

يا, سۋرەتشىلىك ونەردىڭ تىلسىممەن بايلانىستىلىعىن ونى­مەن تانىستىعى جوق ادام­نىڭ ءوزى ءالسىز تۇيسىگىمەن تام-تۇمداپ بولسا دا, سەزەدى. جو­عا­­رىدا ايتىلعان «ەنەرگەتي­كا» دەگەننىڭ كارتينانىڭ «اع­زاسىنا» تىلسىم كۇشتىڭ كو­مەگىمەن كىرۋى ابدەن مۇمكىن ەكە­­نىن سۋرەتشىنىڭ ءوزى دە تەرىسكە شى­­عا­را المايدى. 

ا.قازىعۇلوۆ 1976 جىلدان بەرى قىرىق جىلدان اسا ۋاقىت سۋرەت سالىپ كەلەدى. وسى جارتى عاسىرعا جۋىقتاعان ۋاقىتتا بوياۋدىڭ جاي عانا بوياۋ ەمەس, ونىڭ قۇپياسى بولاتىنىن, بوياۋ­دىڭ «ويلاي» الاتىنىن, ال ول قۇپيانىڭ كىلتىن ۇلى جا­راتۋشى تاڭداعان ادامىنىڭ قولىنا عانا بەرەتىنىن ءتۇسىندى جانە الەمدىك سۋرەت ونەرىن ويشا ءبىر شولىپ شىققاندا, ول كىلتتىڭ كىمدەردىڭ قولىنا تابىس­تالعانىن دا كوزى كوردى. بەس عاسىر ىلگەرى كەتكەن با­تىستىق سۋرەت مادەنيەتى قيال­دىڭ ءتۇپسىز تەرەڭ بولاتىنىن دالەلدەپ, ازىرگە قۇرىق سالدىرماي كەلە جاتقانىمەن, بوياۋ قۇدىرەتىن تانۋعا, تانىتۋعا قىز­مەت ەتىپ جۇرگەن ىزدەنگىش قازاق سۋرەتشىلەرىنىڭ الدىڭعى تولقىنىنداعى الپىسباي قازىعۇلوۆتىڭ تاڭىرقاعان سايىن تانىلا تۇسەتىن الەمىنە سۋرەت ونەرىنە تابىناتىندار وسىنشا ىنتىزار بولماس ەدى. 

تاريحتا توقىراپ قالعان, قولىنا مۇلدەم قالام ۇستاي الماي ءومىرىنىڭ سوڭىندا سار­قىلىپ, نە جازارىن, قالاي جازارىن بىلمەي قاڭتارىلىپ قالعان سۋرەتشىلەر وتە كوپ. سۋرەتشىدەن سەبەبىن سۇرادىق. تۇنجىراپ ويلانىپ وتىردى دا: «بۇل تۋرالى مەن دە كوپ ويلاندىم. ۇزاق جىلدارداعى ويىمنىڭ ءتۇيىنى مىناۋ بولدى. سۋرەتكەردىڭ نيەتى بۇزىلعان كەزدە شىعار­ماشىلىق تا سارقىلادى. باسقا ادامدارعا رياسىز كومەك­تەسۋ, جاماندىق ويلاماۋ, جاقسى­لىق جاساۋعا اسىعىپ تۇرۋ, اقىل مەن ءبىلىمدى تەك قانا ىزگى­لىك­تىڭ جولىنا باعىتتاۋ – مى­نە, شىعارماشىلىق ادامىن وسى­رەتىن قاسيەتتەر». سۋرەت­شىلەر اراسىندا تارتۋ-تارالعى جاساۋ جاعىنان تارتىنباي, تۋىن­دىلارىن مۋزەيلەرگە تە­گىن تاراتىپ, سۋرەتىن ساتىپ, اۋرۋ­حانالارعا اپپارات الىپ بەرىپ, قايىرىمدىلىق ىسىمەن ەڭ كوپ اينالىساتىن دا مىرزا مىنەزدى الپىسباي قازىعۇلوۆ ەكەنىن بۇرىننان بىلەتىنبىز. سىرىن ەندى اڭداعانداي بول­دىق. قوعامنىڭ ءبىر قاجەتىنە جاراماساڭ, جەكە تۇلعا رەتىندە قۇنىڭ تومەن.

ونىڭ ء دال قازىر بوگدە تىرلىككە باس قاتىرماي الاڭسىز جۇمىس ىستەپ جۇرگەن شاعى. «قو­لىنىڭ» ءجۇرىپ تۇرعان كەزىندە جانىنا تىنىشتىق بەرمەي مازالاعان ويىن توكپەي-شاشپاي قاعاز بەتىنە ءتۇسىرىپ الۋدى عانا ويلايدى. سۋرەت ونەرى, راسىمەن, ونەردىڭ ىشىندەگى ەڭ قيىن ونەر. كەيدە شەبەرحاناسىنا بارىپ, قولىنا قىلقالامىن ۇس­تاپ شىنتاقتاپ ويلانعان كۇيى جازىلىپ جاتقان كەنەپكە جالعىز سىزىق تا تارتا الماي جابىعىپ, شارشاپ ۇيىنە قاي­تاتىنى بار. جايشىلىقتا قاۋىر­سىن قۇرلى سالماعى بولماي, ساۋساق اراسىندا سۋسىلداپ,  جورعالاي جونەلەتىن قىلقالامى وندايدا قىرىق پۇتتىق كىر تا­سىنداي اۋىر تارتىپ, ءال-دار­مەنىن قۇرتادى. بۇل بارلىق شىعار­ماشىلىق ادامىنىڭ با­سىندا بار وتكىنشى احۋال بولعان­دىق­تان, تابيعاتىنان بەرىلگەن سال­ماقتى مىنەزى تۇتقيىلدان بۇرق ەتىپ كەلەتىن يمپۋلس پايدا بولعانشا سول ءساتتى امالسىز كۇتەدى. ال سونشا ۋاقىت ساندالعان, سارسىلتقان كۇندەردى شابىت كەلىپ تىقسىرىپ, سۋرەت سالۋ ساعىنىشىمەن تابىس­قانداعى راحاتتىڭ نە ەكەنىن سۋرەتشى عانا تۇسىنەدى. ونداي ساتتە وڭاشا بولمەسىندە ول بالا سياقتى بيلەپ تە كەتەدى. ءوز ونەرىمەن تۇتاسىپ, بالتالاساڭ دا اجىرامايتىن ءبۇتىن ءبىر الەمگە اينالىپ كەتكەن تۇلعا ءالى كۇنگە دەيىن بوياۋ سيقىرىنا ار­بالىپ, بەيمالىم جۇمباق دۇ­نيەنى ۇعىنۋعا تالپىنۋمەن كەلەدى.

ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

رەفەرەندۋم الەمدىك باق نازارىندا

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 15:45

رەفەرەندۋم–2026. ونلاين-مارافون

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 12:00