ءبىز بۇل ماسەلەگە نەعۇرلىم دايەكتىلىك قاجەتتىگىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ, بايىپپەن قاراپ كەلەمىز جانە وعان كىرىسۋگە تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى مۇقيات دايىندالدىق. 2017 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن عالىمداردىڭ كومەگىمەن, بارشا قوعام وكىلدەرىمەن اقىلداسا وتىرىپ, قازاق ءالىپبيىنىڭ جاڭا گرافيكاداعى بىرىڭعاي ستاندارتتى نۇسقاسىن قابىلداۋ كەرەك. 2018 جىلدان باستاپ جاڭا ءالىپبيدى ۇيرەتەتىن مامانداردى جانە ورتا مەكتەپتەرگە ارنالعان وقۋلىقتاردى دايىنداۋعا كىرىسۋىمىز قاجەت. الداعى 2 جىلدا ۇيىمداستىرۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىستار جۇرگىزىلۋگە ءتيىس» دەپ, تاريحىنا دا شولۋ جاساپ, ناقتى كوشۋ مەجەسىن دە كورسەتىپ بەرگەن بولاتىن.
نەگىزىنەن ەلىمىزدە جاڭا قازاق الىپبيىنە كوشۋ ماسەلەسى 1990 جىلدان باستالعانىمەن, جاپپاي قوعامدىق تۇرعىدا بەلەڭ الۋى, ول – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ۇلۋ جىلعى تاۋەلسىزدىك كۇنىمىزگە وراي (14.12.12) «قازاقستان-2050 ستراتەگياسى قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىنان كەيىن دەسەك ورىندى شىعار. شىنى كەرەك, الەمدىك داعدارىس پەن باقتالاستىق ساياساتتىڭ ءورشىپ تۇرعان كەزىندە جانە جاس تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ الدىندا تالاي قىرۋار ىستەرى تۇرعاندا «جاڭا قازاق جازۋىنا قولىمىز جەتپەي قالا ما, ساياسي تۇرعىدان قولداۋ تاپپايمىز-اۋ» دەپ جۇرگەن قايراتكەرلەرىمىزدىڭ ەلباسى مىندەتتەگەن تاپسىرماسىنان كەيىن, بىلەك سىبانا كىرىسىپ, كەلەشەك قازاق ەلى ءۇشىن وتە ماڭىزدى ءىس ەكەندىگىن سان مارتە باسپا بەتتەرىنە جازىپ تا, ارنايى تەلەارنالاردان ايتىپ تا, ءتۇسىندىرىپ تە كەلەدى.
لاتىن جازۋىنا كوشۋ كەرەك دەگەننەن بەرى بارلىق جوبالارمەن تانىسىپ, ءارتۇرلى عىلىمي, قوعامدىق جيىلىستاردا اتسالىسىپ, لاتىنعا كوشۋىمىزدىڭ قاجەتتىلىگى مەن ماڭىزدىلىعىن ءبىر ادامداي ايتىپ, باستى سەبەپتەرىن ءتۇسىندىرىپ كەلەمىن. جيناقتاپ بەرگەندە مىناداي:
- ەلىمىزدىڭ الەمدەگى دامۋ ساتىسىنداعى بەدەلدى ورنى (30 دامىعان ەل);
- كەڭەس داۋىرىندە قالىپتاستىرعان باسى ارتىق ارىپتەردەن قۇتىلۋ جانە ەملە-ەرەجەلەرىمىزدى قالپىنا كەلتىرۋ;
- ەلباسىمىزدىڭ جولداۋىنداعى ء«ۇش تۇعىرلى» ءتىل ماسەلەسىن ىسكە اسىرۋ;
- مەملەكەتتىك ءتىلىمىزدىڭ حالىقارالىق سيپات الۋ;
- ءتۇبى ءبىر تۇركى ەلدەرىمەن تۋىستىق قارىم-قاتىناستى نىعايتۋ;
- يننوۆاتسيالىق تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ ءتىلىن مەڭگەرۋ;
- قازاق ەلىنىڭ ماڭگىلىك ەل يدەياسىنداعى ەل بىرلىگى مەن ىنتىماعى ءۇشىن.
قازىرگى ۋاقىتتا تەحنيكانىڭ ءتىلى دامىعان زامان ەكەنىن بىلەمىز. اسىرەسە لاتىن جازۋىنا كوشۋگە جاستاردىڭ قۇلشىنىسى باسىم. ستۋدەنتتەر اراسىندا وتكىزىلگەن سۇحباتتا, جاستار دايىن ەكەندىگىن سەنىممەن ايتىپ وتىر. ستۋدەنتتەردى بىلاي قويعاندا, مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ پىكىرلەرى دە لاتىن الىپبيىنە كوشۋدى قولدايدى. ياعني, كەلەشەك ۇرپاق ءۇشىن لاتىن ءالىپبيىن مەڭگەرۋ قيىندىققا سوقپايتىنى انىق. بۇل – قوعامداعى ۇلكەن فاكتورلاردىڭ ءبىرى. كەلەسى فاكتوردىڭ ءبىرى, ول – عالامتور ارقىلى الەمدىك اقپاراتتانۋدا ەش كەدەرگىسىز, ەركىن جانە جىلدام تۇردە قازاق ءتىلىنىڭ ورىن الۋى. ال ول – لاتىن جازۋى ارقىلى ىسكە اساتىن دۇنيە. سوندىقتان دا, بۇل جەردە ءتىلشى-فونولوگ ماماندار جاڭا ءالىپبيدى جاساۋدا ينفورماتيك-پروگرامميستەردىڭ پىكىرىمەن ساناسا وتىرىپ, بىرلەسىپ جۇمىس جاساۋلارى قاجەت. سوندا عانا تولىققاندى جانە ەش كەمشىلىگى جوق ءالىپبي بولاتىنى ءسوزسىز.
بۇگىنگى تاڭدا لاتىن الىپبيىنە كوشۋگە قاتىستى تۇسىنىك بىرجاقتى قالىپتاسىپ كەلە جاتقان ءتارىزدى. الايدا, ەلىمىز كوپۇلتتى بولعاندىقتان قارسى پىكىرلەردىڭ دە بارىن جاسىرماۋىمىز كەرەك. ونىڭ سەبەبى, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن تۋىندايدى. قاراپايىم حالىققا لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ ءمان-جايىن, قاجەتتىلىگىن, ماڭىزدىلىعىن ءالى دە بولسا ءتۇسىندىرۋىمىز قاجەت. وسى ماقساتتا جوسپار بويىنشا لاتىنعا كوشۋ ماسەلەسىنە قاتىستى سەمينارلار مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەر ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامى مەن ستۋدەنتتەر قاۋىمى تولىق قولدايتىنىن ءبىلدىردى. جالپى لاتىن جازۋى ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلىمىزدىڭ حالىقارالىق سيپات الاتىندىعى جانە باسى ارتىق ەرەجەلەر مەن ارىپتەردەن ادا بولاتىنىمىزعا كوزىمىز جەتىپ وتىر. سوندىقتان لاتىن جازۋىنا كوشۋدى ءوز باسىم تولىق قولدايمىن.
قاسيەت مولعاجداروۆ,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور,
تاراز يننوۆاتسيالىق-گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتى
