وندا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى (ۇەم) تيمۋر سۇلەيمەنوۆ بايانداما جاساپ, زاڭ جوباسى زاڭنامالارعا نەگىزىنەن بىرنەشە باعىت بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزەتىنىن ايتتى. سونىڭ ىشىندە, بىرىنشىدەن, ستراتەگيالىق جوسپارلار ازىرلەمەيتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بيۋدجەتتىك باعدارلاماسىن بەكىتۋ ۇەم-ءنىڭ كەلىسىمىنسىز جۇرگىزىلەدى; مەملەكەتتىك ورگاندار بيۋدجەتتىك باعدارلامالارىنا بولىنگەن قاراجاتتىڭ ىشكى ءبولىنىسىن ۇەم جانە قارجى مينيسترلىگىمەن كەلىسپەي, ءوز ەركىمەن جاساي الادى جانە ت.ب. وسىندايلاردىڭ ارقاسىندا ورتالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيدە 1,5 مىڭ قۇجاتتى قىسقارتۋعا بولادى دەدى مينيستر.
ەكىنشىدەن, باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋداعى دەربەستىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن بيۋدجەتتى ناقتىلاماي-اق, ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن باعدارلامالار اراسىنداعى قاراجاتتى قايتا بولۋگە رۇقسات ەتەدى; جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەر شەڭبەرىندە ەڭ تومەنگى قارجىلاندىرۋ كولەمىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قايتا بولۋىنە بولادى.
ۇشىنشىدەن, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك جوبالارىن جوسپارلاۋ پروتسەستەرىن 5-تەن 3-كە قىسقارتۋدى, سونداي-اق وسى جوبالاردى ازىرلەۋ مەرزىمدەرىن 7-دەن 3 ايعا دەيىن قىسقارتۋدى قامتىعان.
ايتا كەتەتىن جايت, زاڭ جوباسى ايىپپۇلداردى بولجاۋعا تىيىم سالۋدى دا قاراستىرعان.
ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەرى بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ەكونوميكاعا نەعۇرلىم جىلدام جەتۋىن, يگەرىلمەيتىن سومالاردىڭ ازايۋىن, بيۋدجەت پروتسەسىنىڭ جەڭىل بولۋىن جانە ت.ب. قاراستىرعان زاڭ جوباسىن دەپۋتاتتار قىزۋ قولداي وتىرىپ, بىرقاتار وتكىر سۇراقتار دا بەردى.
دەپۋتات جەكسەنباي دۇيسەباەۆ بيۋدجەتتىك باعدارلامانىڭ ورىندالۋىنا باعدارلاما اكىمشىلىگىنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى تىكەلەي جاۋاپكەر دەگەن پرەزيدەنتتىڭ تالابى زاڭ جوباسىندا نەگە ناقتى كورسەتىلمەگەن, مۇندا تەك «مينيسترلىك تاعايىنداعان باعدارلاما باسشىسى جاۋاپ بەرەدى» دەلىنگەن. وسىنى قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ – دەپ سۇرادى. بۇعان مينيستر ت.سۇلەيمەنوۆ كوپ سوزبەن جاۋاپ بەرىپ, جاۋاپكەرشىلىكتىڭ جالپىلاي بولاتىنىن ايتتى. بۇل جاۋاپ پالاتا توراعاسى ن.نىعماتۋليندى دە قاناعاتتاندىرمادى. «جالپىلاي جاۋاپكەرشىلىك – جاپپاي جاۋاپسىزدىق» دەگەن ەمەس پە؟ سىزدەر باعدارلامانىڭ ورىندالۋىنا ءبىرىنشى باسشى جاۋاپ بەرەدى دەگەن ءسوزدى جازباي, جاۋاپكەرشىلىكتى بيۋدجەتتىك باعدارلامانىڭ جەتەكشىسىنە ءىلىپ قويعانسىزدار, ال ول بار-جوعى دەپارتامەنت نەمەسە باسقارما باستىعى عانا. زاڭ بويىنشا باعدارلامانىڭ ورىندالۋىنا ءبىرىنشى باسشى تىكەلەي جاۋاپتى بولۋى كەرەك ەدى عوي», دەپ ول ءمينيستردىڭ «جالپى جاۋاپكەرشىلىك» دەگەن سوزىنە قاناعاتتانبادى. پىكىرسايىستىڭ قورىتىندىسىندا مينيستر زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمعا اكەلگەندە «جاۋاپكەرشىلىك تىكەلەي ءبىرىنشى باسشىنىڭ موينىندا بولادى» دەگەن ءسوزدى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشىلەرمەن كەلىسىپ, ەنگىزەتىن بولدى.
پالاتا سپيكەرىنىڭ پىكىرسايىسقا ارالاسىپ, ورىندى سۇراقتار بەرگەنى دەپۋتاتتاردى بەلسەندىلىككە قامشىلاعانداي بولدى. وسىدان كەيىن دەپۋتاتتار دا وزدەرىنىڭ قويعان سۇراقتارىنا ناقتى جاۋاپ تالاپ ەتە باستادى. مىسالى, دەپۋتات الەكساندر سۋسلوۆ وتىرىسقا قاتىسىپ وتىرعان قارجى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بەرىك شولپانقۇلوۆقا «2018 جىلى اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ بيۋدجەتى بولا ما, جوق پا, سوعان ناقتى جاۋاپ بەرىڭىزشى؟», دەدى. وعان ب.شولپانقۇلوۆ اۋىل تۇرعىندارى بيۋدجەتتى جوسپارلاۋعا قاتىسادى, ۇسىنىستارىن ايتاتىن بولادى, ءسويتىپ بيۋدجەتتى ازىرلەۋ پروتسەسىن جۇيەلەندىرەمىز دەگەن سياقتى جالتارما جاۋاپ بەرە باستاعان ەدى, ن.نىعماتۋلين تاعى دا سۇراق بەرىپ, «2018 جىلى اۋىلدىقتار ءوز بيۋدجەتتەرىنە قول جەتكىزە مە, جوق پا, ناقتى ايتىڭىز», دەدى. قارجى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى تاعى دا تۋرا جاۋاپ بەرمەي, «2018 جىلى بولادى؟» دەپ جاقاۋراتا باستاپ ەدى, نۇرلان زايروللا ۇلى «2018 جىلدىڭ 12 ايىنىڭ قايسىندا بولادى؟», دەپ سۇراعىن ناقتىلاي ءتۇستى. شەگىنەتىن جەرى قالماعان ب.شولپانقۇلوۆ «2018 جىلدىڭ 1 اقپانىنان اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ بيۋدجەتى بولادى», دەگەن جاۋاپقا توقتالدى. ۆيتسە-مينيستر ءوز جاۋابىنا سەنىمسىزدەۋ بولسا دا ءماجىلىس توراعاسى ونى سوزىنەن ۇستاپ, 2018 جىلى اۋىلدىقتار كوپ جىلدان بەرگى ارماندارى – ءوز بيۋدجەتىنە قول جەتكىزەتىن بولادى ەكەن دەپ اشىق جاريالادى.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
