بيىلعى جىلى بۇكىل الەمنەن كەلگەن پارلامەنتشىلەردىڭ باسقوسۋى پارلامەنتارالىق وداق تاريحىنداعى اسا ءىرى شارالاردىڭ بىرىنە اينالدى.
بەيبىت سۇحباتتى ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان كۇش-جىگەردى بىرىكتىرۋ ءۇشىن فورۋمعا 100-گە جۋىق شەتەلدىك پارلامەنت توراعالارى مەن الەمنىڭ 160 ەلىنەن دەلەگاتسيالار جينالدى.
باستى تالقىلانعان ماسەلەلەر قاتارىندا ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ, لاڭكەستىككە قارسى كۇرەس, تۇراقتى جاھاندىق دامۋ, ايەلدەر مەن جاستاردىڭ ساياسات پەن ەكونوميكاداعى ءرولى تۋرالى بولدى.
پارلامەنتارالىق وداقتىڭ 137-ءشى اسسامبلەياسىن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين اشتى.
رەسەي مەملەكەتىنىڭ باسشىسى ەلدەر اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتۋعا, حالىقارالىق جانە ايماقتىق كۇردەلى پروبلەمالارعا ىمىرالى شەشىمدەردى تابۋعا كومەكتەسەتىن قازىرگى زامانعى جاعدايلاردا پارلامەنتارالىق ديپلوماتيانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
سونىڭ ىشىندە تەرروريزممەن كۇرەستە كۇش بىرىكتىرۋگە, سيرياداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. تاياۋدا قازاقستاندا استانا قالاسىنداعى كەلىسسوزدە رەسەي, يران, تۇركيا سىندى كەپىل-مەملەكەتتەردىڭ قاتىسۋىمەن جانە باسقا دا كوپتەگەن مەملەكەتتەردىڭ قولداۋىمەن قول جەتكىزگەن سيرياداعى دە-ەسكالاتسيالىق ءتورت ايماق تۋرالى كەلىسىمدەر جاسالعان بولاتىن. بۇل كەلىسىمدەر بۇۇ-نىڭ قارارىن ورىنداۋعا جانە العا جىلجىتۋعا جاعداي جاسايتىنى تۋرالى ۆلاديمير پۋتين ايتىپ ءوتتى.
ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين جالپى پىكىرتالاستا سويلەگەن سوزىندە عالامدىق جانە ايماقتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن شەشۋ باعىتىنداعى قازاقستان تاجىريبەسىنە جانە ەلباسىنىڭ ماڭىزدى باستامالارىنا توقتالدى.
– قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2015 جىلى نيۋ-يوركتە بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 70-سەسسياسىندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى ۇرانىمەن تەرروريزمگە قارسى عالامدىق كواليتسيانى قۇرۋعا باعىتتالعان حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى بىرقاتار باستامالار ۇسىندى. ءبىز پارلامەنتارالىق وداققا مۇشە-مەملەكەتتەر پارلامەنتىندەگى ارىپتەستەرىمىزدى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ اياسىندا «تەرروريزمنەن ازات الەمگە قول جەتكىزۋ جونىندەگى مىنەز-ق ۇلىق كودەكسىن» ازىرلەۋ جانە قابىلداۋ تۋرالى باستاماسىن قولداۋعا شاقىرامىز.
بۇل ءححى عاسىردىڭ ەڭ قاۋىپتى قاتەرلەرىنىڭ ءبىرى – تەرروريزمگە قارسى كۇرەستە الەمدىك پارلامەنتارالىق قاۋىمداستىقتىڭ سالماقتى ۇلەسى بولادى دەپ سەنەمىن, – دەدى ن.نىعماتۋلين.
سونداي-اق ءماجىلىس توراعاسى قازاقستاندا قالىپتاسقان جانە تابىستى دامىپ كەلە جاتقان كونفەسسياارالىق جانە ەتنوسارالىق ۇنقاتىسۋدىڭ بىرەگەي مودەلى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
قازاقستاننىڭ ەتنوستىق توپتارىنىڭ مادەنيەتى مەن تىلدەرىن دامىتۋعا, ۇلتارالىق كەلىسىمنىڭ ءتيىمدى ينستيتۋتتارىن قالىپتاستىرۋعا, سونداي-اق دىنارالىق ديالوگقا باعىتتالعان ماقساتتى مەملەكەتتىك ساياساتتى دا اتاپ ءوتتى.
ءماجىلىس توراعاسى ەلىمىزدەگى ەتنوسارالىق قاتىناستاردى ۇيلەستىرۋدىڭ بىرەگەي ينستيتۋتىنا اينالعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تۋرالى ايتا كەلە, اسسامبلەيانىڭ بۇۇ, يۋنەسكو جانە ەقىۇ-دا العان جوعارى باعاسىن اتاپ ءوتتى.
ءماجىلىس توراعاسى جاھاندانۋ جاعدايىندا جانە مادەنيەتارالىق قارىم-قاتىناستاردا ۇلتتىق مادەنيەتتەردى ساقتاۋ سالاسىنداعى ەلىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى تۋرالى, سونداي-اق پارلامەنتارالىق وداقتىڭ باسقا دا مۇشە مەملەكەتتەرىنىڭ وسى سالاداعى وڭ تاجىريبەسىن اتاپ ءوتتى.
پارلامەنتارالىق وداق – 1889 جىلى قۇرىلعان ەڭ كونە حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىم بولىپ تابىلادى. بۇگىنگى كۇنى پارلامەنتشىلەر 173 ەل مەن 11 پارلامەنتارالىق ۇيىمداردى بىرىكتىرەدى. ءوز دامۋ تاريحىندا پاو پارلامەنتاريزمنىڭ دامۋىنا, ادام قۇقىقتارىن ساقتاۋعا, حالىقارالىق بەيبىتشىلىكتى ورناتۋعا جانە حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا ىقپال ەتەدى.
سانكت-پەتەربۋرگتەگى 137-ءشى اسسامبلەيا بارىسىندا پارلامەنتارالىق وداقتىڭ التى گەوساياسي توپتارىنىڭ وتىرىستارى ءوتتى.
پارلامەنتارالىق وداقتىڭ 137-ءشى اسسامبلەياسىنىڭ نەگىزگى وقيعالارىنىڭ ءبىرى «دەموكراتيا تۋرالى جالپىعا ورتاق دەكلاراتسياسىنىڭ 20 جىلدىعى: ءبىزدىڭ الۋان تۇرلىلىگىمىزدىڭ ورتاقتىعى» تۋرالى قارارى بولدى.
