جوبانىڭ ماقساتى – رۋحى مىقتى, نامىستى, قايسار ازامات تاربيەلەۋ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى قازاق حالقىنىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارىنا سۋسىنداتىپ, وتانسۇيگiش ەتiپ ءوسiرۋ. باتىرلار جىرىن جاتتاپ وسكەن بالانىڭ جات ەلدەردiڭ يدەولوگيا-سىنا بوي الدىرمايتىنىن اتا-انالارعا ۇعىندىرۋ بولعان.
وبلىستىق ورىس دراما تەاترىندا وتكەن بايقاۋعا اۋدان, قالاداعى ىرىكتەۋلەردەن وتكەن 48 وقۋشى قاتىستى. ءبارى شەتىنەن ءدۇلدۇل, شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماي مارەگە جەتتى دەسەك اسىرا ايتقاندىق بولار ەدى. «قامبار باتىر» داستانىن جاتتاپ العانىمەن تۇساۋلى اتتاي كىبىرتىكتەپ قالا بەرەتىندەرىن دە كەزدەستىردىك. بۇل قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى مۇعالىمدەرى ءۇشىن ويلاناتىن جاعداي.
مەرەكەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وڭتۇستىكتىڭ قادىرلى اقساقالدارىنىڭ بىرەگەيى, كەيبىر شال-شاۋقاندارداي داۋ ەمەس, حالىقتىڭ ءسوز مارجانىن سۇزگەن, «قامبار باتىر» جىرىنىڭ ءتۇرلى نۇسقالارىن جيناپ حالىقپەن قاۋىشتىرعان, جاسى 93-كە قاراعان ءادىحان شىلتەرحانوۆ اقساقال اق باتاسىن بەردى.
تەرەڭنەن ءسوز تولعاعان قادىرمەندى قاريا ەلباسىنىڭ ماقالاسىنداعى رۋحاني جاڭعىرۋ مەن ۇلتتىق كودتىڭ ءمانى باتىرلار جىرىندا ەكەندىگىن ايتتى.
«ەرلىك ونەگەسى, باتىرلىق, ەلگە, جەرگە سۇيىسپەنشىلىك, اتا-اناعا دەگەن قامقورلىق, اسىل جارعا ادالدىق, وسىنىڭ ءبارى باتىرلار جىرىندا بار. باتىرلار جىرىن وقىعان وسكەلەڭ ۇرپاق ەشقاشان اداس-پايدى. ۇلتىن, مەملەكەتىن سۇيەدى. ەندەشە ەلباسىنىڭ كوتەرگەن ماسەلەسىنىڭ ءماندى تۇسى وسى. وسى ورايدا «وڭتۇستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ ۇجىمى, اباي بالاجان باستاعان باسشىلىعى ەل بولاشاعى ءۇشىن وتە كورەگەن ءىس باستاپ وتىر. اقىرى باياندى بولسىن» دەپ وردالى وي تۇيىندەدى.
قادىرمەندى اقساقالدان سوڭ وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى بولاتبەك تولەگەن, بوكستان الەم چەمپيونى قايرات ەراليەۆ جانە «وڭتۇستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ ديرەكتور – باس رەداكتورى اباي بالاجان ءسوز سويلەپ, قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەدى. بايقاۋ ەرەجەسىنە سايكەس العاشقى تۋردا قاتىسۋشىلار 24 جۇپ قۇراپ, ساحنا تورىنە شىقتى. جازۋشى مارحابات بايعۇت باستاعان 5 ادامنان تۇراتىن قازىلار القاسى جىردى جاتقا ايتقان ۇمىتكەرلەردى توقتاتىپ, «ەندى مىنا جەرىنەن جالعاستىر» دەپ ءبىلىم, بىلىگىن سىن تەزىنە سالدى. شىن جۇيرىكتەرگە, بىلىمدىگە كەدەرگى جوق. دايىندىعى ازدار جارىس جولىنان شىعىپ قالىپ جاتتى. ەكىنشى كەزەڭگە 24 ۇمىتكەر شىعىپ, ادەبيەت تەورياسىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. ءۇشىنشى اقتىق كەزەڭگە 12 ۇمىتكەر شىققان. مۇندا ولار «قامبار باتىر» جىرىنداعى كونەرگەن سوزدەردىڭ ماعىناسىن تۇسىندىرۋگە ءتيىس بولاتىن.
ارينە, قازىلار القاسىنا وڭاي بولماعانى انىق. ۇزاق كەڭەسكەن ولار ۇمىتكەرلەردىڭ جاۋاپتارىن سارالاپ جەڭىمپازدى انىقتادى.
بايقاۋدىڭ ماراپاتتاۋ راسىمىندە وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ۇلاسبەك سادىبەكوۆ ءسوز الىپ, ايتۋلى ءىس-شارانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتارعا العىسىن ايتتى. –باتىرلار جىرىنىڭ ۇلت رۋحانياتىنداعى ورنى ەرەك, ونىڭ ۇرپاق تاربيەسىنە وڭ اسەرى وراسان. مىنە, وسى تۇرعىدان العاندا وبلىس ءباسپاسوزىنىڭ قارا شاڭىراعى – «وڭتۇستىك قازاقستان» گازەتى ۇيىمداستىرىپ وتىرعان «جاقسىلار, داستان ايتايىن... » اتتى بۇگىنگى بايقاۋدىڭ ماڭىزى زور. الاش ارداقتىلارىنىڭ, ۇلت زيالىلارىنىڭ قولتاڭباسى قالعان بۇل باسىلىم قاشان دا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە اتسالىسىپ كەلەدى. وعان دالەل رەتىندە ەلۋ جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى رەداكتسيا ۇجىمىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاق كۇرەسىنەن گازەت جۇلدەسى ءۇشىن ءداستۇرلى تۋرنير ءوتىپ كەلە جاتقانىن ايتۋعا بولادى. سول ءۇشىن رەداكتسيا ۇجىمىنا وبلىس اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆتىڭ اتىنان العىسىمدى بىلدىرەمىن. باتىرلار جىرىن دارىپتەۋگە ارنالعان باعالى باستاما دا ءبىر جولعى ءىس-شارامەن شەكتەلىپ قالماي, وسىنداي يگى داستۇرگە اينالۋى ءتيىس. بيىلعى بايقاۋ «قامبار باتىر» داستانىنا ارنالسا, كەلەسى جىلى وزگە دە جىر-داستاندار قامتىلسىن. ول ءۇشىن ءوز تاراپىمىزدان جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە دايىنبىز, – دەدى ول.
سونىمەن «جاقسىلار, داس-تان ايتايىن...» بايقاۋىندا باس جۇلدەنى تۇركىستان قالاسىنداعى №19 مەكتەپتىڭ 8- سىنىپ وقۋشىسى گۇلجاينا ەلمۇراتوۆا يەلەندى. وعان 200 مىڭ تەڭگە اقشالاي سىيلىق بەرىلىپ, جەڭىمپازدىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى مايرا نازاربەكوۆاعا اۆتوكولىكتىڭ كىلتى تاپسىرىلدى. جۇلدەلى ءبىرىنشى ورىندى وتىر-ارلىق ولجاس باكيرا جەڭىپ السا, ەكىنشى ورىندى تۇركىستاندىق نازەركە نارزوللا مەن ارىستىق ءالجاپپار جورابەكوۆ يەلەندى. ءۇشىنشى ورىن ءۇش بىردەي ۇمىتكەرگە تابىستالدى. ولار – وتىرارلىق ءالي نۇريللا, سوزاقتىق اقبىلەك كارىم جانە سايرامدىق سىمبات قىرىقباەۆا. جۇلدەگەرلەر مەن ولاردىڭ ۇستازدارىنا قارجىلاي جانە باسقا دا باعالى سىيلىقتار تاپسىرىلدى.
ءبىزدى كەشەگى باتىر بابالاردىڭ ەرلىك بايانى داستان ايتۋدان بولەك ۇسىنىلعان تاپسىرمالاردى مۇلتىكسىز ورىنداعان ءبىلىمپاز جاستاردىڭ جاۋقازىنداي قاۋلاپ ءوسىپ كەلە جاتقاندىعى, قازاقتىڭ تاريحىن جەتىك بىلمەككە دەگەن تالاپتارى ءسۇيسىنتتى. ەلباسى ايتقان ۇلتتىق جاڭعىرۋدىڭ ءبىر تارماعى قازاقتىڭ وسى ەرلىك بايانىندا, جاۋھار جىرىندا جاتىر. جەتكىنشەكتەر وسىنى ءتۇيسىنىپ قايتتى.
ال ءوزى تاربيەلەگەن شاكىرتىنىڭ ارقاسىندا ۇستازى تۇركىستانعا كولىك ءمىنىپ اتتاندى.
وسى بايقاۋ وتەدى دەگەندى ەستىگەن قازاقتىڭ تالاي جاقسى مەن جايساڭى ءوز ويىن بىلدىرگەن ەكەن. سولاردىڭ ءبىرى قازاقتىڭ كورنەكتى جازۋشىسى, حالقىمىزدىڭ رۋحانياتىنىڭ جارشىسى دۋلات يسابەكوۆ اعامىز ويىن بىلاي تۇيىندەگەن ەكەن.
– باتىرلار جىرى دەگەندi بۇگiنگi ۇرپاق ۇمىتىپ كەتتi مە دەپ ەدiم. «وڭتۇستiك قازاقستان» گازەتiنiڭ بۇل بايقاۋدى قولعا العانى دۇرىس بولعان. وبلىس تۇرماق, رەسپۋبليكادا ءباسپاسوزدiڭ اقساقالى اتانعان باسىلىم وسىنداي يگi iستەرiمەن كوزگە كورiنسە كەرەك-تi. گازەت – جاڭالىقتىڭ جارشىسى عانا ەمەس, مادەنيەتiمiز بەن ادەبيەتiمiزدiڭ جوقتاۋشىسى. وسى تۇرعىدان العاندا «جاقسىلار, داستان ايتايىن...» جىر بايقاۋى ناعىز جاناشىرلىقتىڭ بەلگiسi. «وعان مەكتەپ وقۋشىلارى قاتىسادى. 5-سىنىپتىڭ بالاسى «قامبار باتىردى» ايتادى» دەگەندi ەستiپ, تiپتi قۋاندىم. بۇل بايقاۋدى ەندi ورتا جولدان قالدىرماۋ كەرەك. ۇدايى ءوتiپ تۇراتىن, ءداستۇرلi شارا ەتسە, جىل سايىن لەك-لەگiمەن باتىرلار جىرىن جاتقا بiلەتiن ۇرپاق ساحنا تورiنەن كورiنiپ جاتسا, جوعالتقانىمىز تابىلماي ما؟! ۇرپاعىمىزدىڭ تامىرىنان اجىراپ قالماۋى ءۇشiن دە كەرەك قارەكەت بۇل.
ادەبيەتكە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىراتىن, رۋحاني بايلىعىمىزدى كوبەيتەتiن وسىنداي بايقاۋلار اۋىلدان باستالىپ, استانا تورiنەن كورiنۋi كەرەك. رۋحانيات جاناشىرلارى ەندi وسىعان شىنداپ كوڭiل بولسە دەيمiن, – دەدى جازۋشى.
كورنەكتى جازۋشىنىڭ ويىن رەداكتسيا ۇجىمى دا قولداپ, كەلەسى بايقاۋدى استانادا وتكىزۋگە بەل بۋىپ وتىر.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن قايسار شەرىم
