قازاقستان • 20 قىركۇيەك, 2017

«ءبىز – قازاقستان حالقىمىز» فەستيۆالى ءوتتى

980 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

استانادا وتكەن حالىقارالىق مامانداندىرىلعان ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ قازاقستاندى الەمگە تانىتقانى تۋرالى ايتقاندا, بۇل ءسوز تەك تەحنولوگيالىق جاڭاشىلدىقتار, «جاسىل» ەكونوميكا, بولاشاق ەنەرگياسىنا قاتىستى ەمەس, ۇلتتىق, ساياسي, مادەني, داستۇرلىك, ەتنوستىق الۋاندىق ەرەكشەلىكتەرىمىزدى, ەلىمىزدە ورنىققان تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتى دا كورسەتە الۋىمىز دەپ ۇققانىمىز ءجون. ويتكەنى مۇنداي بيىك دەڭگەيلى ءىس-شارانى وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعاندا ۇمىتكەر ەلدىڭ ەكونوميكالىق قۋاتىنا قوسا, ونداعى قاۋىپسىزدىك پەن قوعامدىق كەلىسىمنىڭ ەسكەرىلەتىنى بارشاعا بەلگىلى. 

 

«ءبىز – قازاقستان حالقىمىز»  فەستيۆالى ءوتتى

تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىق – قوعام ءومىرىنىڭ ىرگەتاسى, وسى ەكى ۇعىم ورنىققان ەلدە دامۋ بار, وركەندەۋ بار. تاۋەلسىزدىك ال­عاننان كەيىن بار بولعانى 25 جىل وتكەندە قازاقستاننىڭ الەمنىڭ وزىق دامىعان 30 مەملەكەتىنىڭ قا­تارىندا بولۋعا ۇمتىلۋى, بىر­قاتار ەكونوميكالىق كورسەت­كىشتەر بويىنشا قازىردىڭ وزىندە بۇل مەجەگە جەتۋى – ەڭ الدىمەن وسى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ ار­قاسىندا. بۇل رەتتە ەلبا­سى­مىز, قازاقستان حالقى اس­سام­­­بلەياسىنىڭ توراعاسى ن.ءا.نازارباەۆ جۇرگىزىپ وتىرعان ەت­­نوسايا­­ساتتىڭ ارقاسىندا رەس­پۋب­­لي­كامىزدا ەكونوميكالىق تۇ­راق­تىلىق پەن ۇلتارالىق كەلىسىم ورنىقتى دەپ ايتا الامىز. 

قازاق جەرىندەگى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ تامىرى تە­رەڭدە جاتىر. ءبىزدىڭ حالقىمىز قۋ­عىندالعان, جاپا شەككەن مىڭ سان ادامدى باۋىرىنا باسىپ, ءوزىنىڭ قانشالىقتى كەڭ پەيىلدى, بەيبىت نيەتتى, مەيىربان ەل ەكەنىن الەمگە پاش ەتتى. ەندى الەم حالقى وسىنداي «عاجايىپ ەلدى» كورۋگە قۇشتار. ەكسپو-عا كەلگەن, اس­سامبلەيا وتكىزگەن ءىس-شارالارعا قا­تىسقان قوناقتار سولاي دەيدى.

گەرمان بۋندەستاگىنىڭ دەپۋتاتى, فەدەرالدىق ۇكىمەتتىڭ قونىس اۋدارۋشىلار مەن از ۇلتتار ىستەرى جونىندەگى ۋاكىلى ح.كوشيك, رەسەي نەمىستەرى وداعىنىڭ فەدەرالدىق توراعاسى ۆ.ايزەنبراۋن, كونراد ادەناۋەر قورىنىڭ قازاق­ستان­داعى وكىلدىگىنىڭ ديرەكتورى ت.حەلم, پولشا پرەزيدەنتى اند­جەي دۋدانىڭ جۇبايى اگاتا كورنحاۋسەر-دۋدا, تاعى باسقالار ەت­نو­مادەني بىرلەستىكتەر قىزمەتى­مەن تانىسىپ, اسەر الىپ, كو­كەي­لەرىنە كوپتەگەن وي تۇيگەندەرىن ايتتى.

ەكسپو كورمەسى اياسىندا ن.نازارباەۆتىڭ قوعامدىق كە­لى­سىم مەن جالپىۇلتتىق بىر­لىكتىڭ قازاقستاندىق مودەلىن تا­نىس­تىرۋعا ارنالعان ءىس-شارالار­دىڭ ءتۇرلى فورماتتا وتكىزىلۋى – ءبىزدىڭ ەلدە قوعامدىق كەلىسىم ءومىر­­دىڭ بار سالاسىندا تابيعي تۇردە قالىپتاسقان قۇبىلىس ەكە­نىن تانىتۋ ءۇشىن ۇتىمدى ويلاس­تى­رىل­عان امال. ايتالىق, وتكەن جەكسەن­بى­دە, بەيبىت­شىلىك پەن كەلىسىم سا­رايىندا قا­زاق­ستان حالقى اس­سام­بلەياسىنىڭ ۇيىم­داستىرۋىمەن ء«بىز – قازاق­ستان حالقىمىز» اتتى فەستيۆال ءوتتى.

تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ العاشقى كۇندەرىنەن-اق قوعامدا ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمدى ورناتۋدى باستى بايلىعىمىز دەپ جاريا ەتكەن ەلباسى وسى ۇستانىمنىڭ بەرىك ورناۋىن تالاپ ەتتى. بۇگىندە قازاق ەلىنىڭ بايتاق جەرى وزگە ۇلت وكىلدەرى ءۇشىن بىرە­گەي شاڭىراققا اينالدى. ولار قازاقستاندى «وتانىم» دەپ تانىسا, انا تىلىمىزدە ءان شىرقاسا – بۇل ەڭ الدىمەن قازاقتىڭ مەرەيى ەمەس پە! 

ءبىر جاقسىسى, فەستيۆالدىڭ ءار نومىرىنەن ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك ءتىلدى يگەرۋ ساياساتى كورىنىس تاۋىپ جاتتى. تاتارشا, ورىسشا, ۇيعىرشا ايتىلعان اندەردىڭ وزىن­دە مەملەكەتتىك تىلدەگى ماتىنگە با­سىمدىق بەرىلگەن. باسقا ەتنوستار وكىلدەرىنىڭ قازاقتىڭ ۇلت­تىق اسپاپتارىندا ويناۋى دا بۇ­رىنعى جىلدارعا قاراعاندا كوبى­رەك بولدى. ال «احىسقا» تۇرىك ەت­نومادەني بىرلەستىگىنىڭ مۇشەسى سابىر گۋسەينوۆ دومبىرادا ءوزى شىعارعان «ۇشقوڭىر» اسپاپتىق كومپوزيتسياسىن ورىنداپ, كورەرمەن ىقىلاسىنا بولەندى. 

اقتوبەلىك «Veilchen» نەمىستەر حورى «اقتوبەم» ءانىن, «تاۆروس» ارميان ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ ءانشىسى ليانا پلۋزيان «اتىراۋ-ارمان» ءانىن, وزبەك ونەرپازى نو­دير حالمەتوۆ «شىمقالا» ءانىن, كورەيلەردىڭ «چەن-ريۋ» ەت­نو­­مادەني بىرلەستىگىنىڭ حورى «اس­تا­نا كەشى» ءانىن قازاق تىلىندە ورىن­داۋى جينالعاندارعا ەرەكشە اسەر ەتتى. 

جامبىل وبلىسىنداعى دۇنگەن ەتنومادەني بىرلەستىگىنەن كەلگەن «يۋنچي» دومبىراشىلار تريوسىنىڭ ورىنداۋىنداعى «كونە تاراز» كومپوزيتسياسى ەشكىمدى بەيجاي قالدىرمادى. كۇم­بىر­لەگەن دومبىرا ءۇنى مەن كۇم­بەزدى سارايلاردى, كەرۋەن كوشىن كورسەتكەن بەينەبايان ۇشتا­سىپ, زالدىڭ ءىشىن ەجەلگى داۋىردەن جەتكەندەي سيقىرلى اۋەن باۋراپ الدى. دەگەنمەن, پاۆلودارلىق «حالكانبارت» چەشەن-ينگۋش ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ «يللي» ۆوكالدىق توبى مەن «دايموحك» حورەوگرافيالىق ءانسامبلى فەستيۆالدىڭ كوركى بولدى دەسەك, اسىرا ايتقانىمىز ەمەس. 

شەتەلدىك قوناقتارىمىز فەس­تيۆال ارقىلى قازاقستان حال­قىنىڭ بىرلىگى مەن مادەني ار­الۋاندىعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن تانىسا, قالا تۇرعىندارى, ءوز وتان­­داستارىمىز ادەمى ءان تىڭداپ, سەرگىپ, ء«بىز – قازاقستان حالقى­مىز» دەپ سەرپىلىپ قايتتى.
 
كامال الپەيىسوۆا, 
قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى «قوعامدىق كەلىسىم» رمم باس ساراپشىسى 
 

سوڭعى جاڭالىقتار