ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى اياسىنداعى شارالار تىزىمىنە ەنگەن بيىلعى دوداعا الەمنىڭ ەڭ مىقتى دەگەن 42 بالۋانى قاتىسىپ, باق سىنادى.
بيىلعى دودا ءۇش جىل بۇرىنعى باسەكەدەن وزگەشە بولدى. ويتكەنى وسى جىلعى «الەم بارىسى» تۋرنيرىنە ءارىسى لاتىن امەريكا, اقش, كۋبا, افريكا قۇرلىعىنان, بەرىسى رەسەي, قىتاي, وزبەكستان سەكىلدى ەلدەردىڭ كۇشى بويىندا تاسىپ تۇرعان كىل مىقتىلارى كەلدى. ال ەلىمىزدىڭ نامىسىن ەڭ مىقتى دەگەن بەس بالۋان قورعادى. ولار – «قازاقستان بارىسى-2013» ءتۋرنيرىنىڭ جەڭىمپازى جانە ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى (2012, 2017) ايبەك نۇعىماروۆ, 2017 جىلى «قازاقستان بارىسى» جانە «اسكەر بارىسى» اتانعان ەلامان ەرعاليەۆ, «قازاقستان بارىسى-2013» ءتۋرنيرىنىڭ جانە بيىلعى ەل چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى ەرجان شىنكەەۆ, 2016 جىلعى «استانا قىرانى» ايبات سەيتەن جانە ەلىمىزدىڭ تالانتتى جاس بالۋانى داۋرەن نۇراليەۆ «الەم بارىسى» اتانۋ ءۇشىن بارىن سالىپ بەلدەستى.
ەندى نەگىزگى باسەكەلەرگە جەكە-جەكە توقتالىپ وتسەك, العاشقى اينالىمدا بيىلعى «قازاقستان بارىسى» باسەكەسىنىڭ جەڭىمپازى ەلامان ەرعاليەۆ پەن ەرجان شىنكەەۆ قارسىلاستارىنان ايلا اسىرىپ كەتتى. ال ايبەك نۇعىماروۆ, داۋرەن نۇراليەۆ, ايبات سەيتەن جەرەبەگە سايكەس تىكەلەي ەكىنشى كەزەڭگە جولداما الدى. ەكىنشى اينالىمدا داۋرەن نۇراليەۆ وزبەك بالۋانى مۋحسين حيسوميددينوۆكە ەسە جىبەرىپ قويسا, ءۇشىنشى اينالىمدا ايبات سەيتەن گرەك ماسمانيديس تەنتورەدەن ۇپاي سانىمەن جەڭىلىپ قالدى.
شيرەك فينالدىق كەزدەسۋدە قازاق كۇرەسى ماماندارى بيىل «الەم بارىسى» اتانادى دەپ بولجاعان ەكى مىقتى بالۋانىمىزدىڭ جولى ءتۇيىسىپ قالدى. ايبەك نۇعىماروۆ پەن ەلامان ەرعاليەۆ شيرەك فينالدا بەلدەسىپ, كەزدەسۋدىڭ العاشقى ءۇش مينۋتىندا ەلامان جامباس ۇپايىمەن جەڭىپ جاتقان بولاتىن. الايدا, كۇرەستىڭ سوڭعى مينۋتىندا ايبەك ءادىس جاساپ, جارتىلاي جەڭىس ۇپايىمەن جەڭىستى ج ۇلىپ الدى. ءسويتىپ, 2013 جىلعى «قازاقستان بارىسى» ايبەك نۇعىماروۆ «الەم بارىسىنىڭ» جارتىلاي فينالىنا شىقتى. ال ءۇشىنشى شيرەك فينالدىق بەلدەسۋدە ەرجان شىنكەەۆ ارمەنيالىق اكوب اراكەلياننان ءبىر جارتىلاي جەڭىس جانە ءبىر جامباس ۇپايىمەن باسىم ءتۇستى. ءسويتىپ, ەرجان جارتىلاي فينالدا رەسەيلىك رۋستەم ارسلانوۆتى الىپ جىققان گرۋزين بالۋانى گۋرام تۋشيشۆيليمەن فينالدىق بەلدەسۋ جولداماسىن ساراپقا سالدى.
العاشقى جارتىلاي فينالدىق باسەكەدە ايبەك نۇعىماروۆ موڭعوليالىق سەرىك بەردىمۇراتپەن بەلدەسىپ, ەكەۋى دە ءبىرىنشى مينۋتتا بۇك ۇپايىن يەلەندى. اراعا ەكى مينۋت ۋاقىت سالىپ ايبەك تاعى ءبىر بۇك ۇپاي الىپ, جامباس ۇپايىمەن جەڭىسكە جەتتى. الايدا, موڭعوليالىق بالۋان بۇل ناتيجەگە كەلىسپەي, ءوزىنىڭ نارازىلىعىن بىلدىرگەن ەدى. بىراق, تورەشىلەر جەڭىسكە ايبەك نۇعىماروۆ لايىق دەپ تاپتى. ءسويتىپ, ايبەك قاتارىنان ەكىنشى رەت «الەم بارىسى» ءتۋرنيرىنىڭ فينالدىق بەلدەسۋىنە شىقتى. ال ەكىنشى جارتىلاي فينالدىق كەزدەسۋدە ەرجان شىنكەەۆ گرۋزيالىق بالۋان گۋران تۋشيشۆيليمەن كۇش سىناسىپ, بەلدەسۋدىڭ سوڭعى سەكۋندىندا قارسىلاسىنان تازا ادىسپەن جەڭىلىپ قالدى.
ءتۋرنيردىڭ قولا جۇلدەسىن ساراپقا سالعان ەرجان شىنكەەۆ پەن سەرىك بەردىمۇرات اراسىندا وتكەن تارتىستى باسەكەدە قازاقستاندىق بالۋاننىڭ اسىعى الشىسىنان ءتۇستى. ءادىسى مەن ءتاسىلى ارتىق شىققان قاراعاندىلىق سپورتشى قارسىلاسىنان ايلاسىن اسىرىپ, ۇپاي سانىمەن جەڭىسكە جەتتى.
سونىمەن, قازاق كۇرەسىنەن الەمنىڭ ەڭ مىقتى, ەڭ كۇشتى بالۋانىن انىقتار فينالدىق بەلدەسۋگە قارسىلاستارىن شالىپ تا, الىپ تا جىققان ايبەك نۇعىماروۆ پەن گۋرام تۋشيشۆيلي شىققان بولاتىن. ەكى الىپتىڭ ايقاسى باستالا سالا گرۋزيالىق سپورتشى بىردەن شابۋىلعا شىعىپ, بۇك ۇپايىن يەلەنگەن. الايدا ايبەك تە ۇرىمتال ءساتتىڭ بىرىندە قارسىلاسىن شالىپ جىعىپ, تارازى باسىن تەڭەستىردى. ارپالىسقان ساتتەردىڭ بىرىندە قارسىلاسىن قاپسىرا قۇشاقتاعان نۇعىماروۆ گرۋزين بالۋانىنىڭ اياعىن اسپاننان كەلتىردى. ءسويتىپ, ايبەك نۇعىماروۆ قازاق كۇرەسىنەن 2017 جىلعى «الەم بارىسى» اتاندى.
قازاق كۇرەسىنىڭ ابىرويىن اسىرعان «الەم بارىسى» ءتۋرنيرىنىڭ جەڭىمپازى مەن جۇلدەگەرلەرىن ماراپاتتاۋ شاراسىنا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, حالىقارالىق قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى قانات بوزىمباەۆ, «قازاقستان بارىسى» قازاق كۇرەسىن دامىتۋ قورى قامقورلىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى ارمان شوراەۆ جانە «قازاقستان» رترك» اق باسشىسى ەرلان قارين قاتىستى. 2017 جىلعى «الەم بارىسى» ايبەك نۇعىماروۆتىڭ بەلىنە «التىن بەلبەۋدى» قانات بوزىمباەۆ بايلادى. سونىمەن قاتار, شىعىسقازاقستاندىق بالۋانعا 15 ميلليون تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتى تابىس ەتىلدى. ەكىنشى ورىن العان گرۋزيالىق گۋرام تۋشيشۆيليگە «كۇمىس بەلبەۋ» مەن 5 ميلليون تەڭگە, ال ءۇشىنشى ورىن يەلەنگەن قاراعاندىلىق ەرجان شىنكەەۆكە «قولا بەلبەۋ» مەن 3 ميلليون تەڭگە كولەمىندە سىياقى بەرىلدى.
جالپى, بيىلعى «الەم بارىسى» ءتۋرنيرى 2014 جىلعىمەن سالىستىرعاندا جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. ونى جارىستىڭ ۇيىمداستىرىلۋىمەن قاتار, «بارىس ارەنا» مۇز سارايىنا جينالعان جانكۇيەردىڭ قاراسىنان-اق بايقاۋعا بولادى. سونداي-اق, «الەم بارىسى» ءتۋرنيرى تەلەۆيزيا ارقىلى دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنا كورسەتىلدى. مۇنداي ۇلتتىق سپورتتىق شارا قازاقتىڭ اتىن الەمگە تانىتا تۇسەرى ءسوزسىز.
ءالي بيتورە,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتى تۇسىرگەن
جەڭىس ىسقاباي