وبلىستىق اكىمدىكتە وتكەن رەسمي كەزدەسۋ ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ باسىم باعىتتارى مەن تالدىقورعان قالاسىن دامىتۋدىڭ باس جوسپارىمەن تانىسۋدان باستالدى. رەسمي دەلەگاتسياعا وبلىس اۋماعىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ, يندۋستريالاندىرۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ كورسەتكىشتەرى جانە ءوڭىردىڭ دامۋ باعىتى جايلى جان-جاقتى اقپارات بەرىلدى. سوڭعى ۋاقىتتاردا اتقارىلعان جۇمىستار مەن جەتكەن جەتىستىكتەردىڭ كورسەتكىشى جاڭا ارىپتەستىك قارىم-قاتىناستارعا نەگىز سالماق. وسىعان دەيىن قول جەتكىزگەن كەلىسىمدەردىڭ ناتيجەسى دە مامىلەگە اسەر ەتپەي تۇرمايدى. ينۆەستيتسيا تارتۋ, شەتەلدىك كومپانيالارمەن ارىپتەستىكتى نىعايتۋ بۇگىندە ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءبىر تىرەگى ەسەپتەلەدى. سول سەبەپتى, تاتارستان ەلى باسشىسىنىڭ بۇل ساپارى الداعى ۋاقىتتاعى تىڭ جوبالارعا جول اشارى ءسوزسىز.
بۇل ساپاردىڭ ۇيىتقىسى بولعان ءبىزدىڭ تاراپ ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. رەسمي دەلەگاتسيامەن سالتاناتتى تانىستىقتان سوڭ, وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ ءسوز سويلەپ, شاقىرتۋدى قابىل العانى ءۇشىن تاتارستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رۋستام ميننيحانوۆقا العىس ءبىلدىردى. كەزدەسۋدىڭ ماقساتى مەن وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا توقتالدى.
– ءبىز سىزدەردەن ونەركاسىپتى دامىتۋ, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ تۇرعىسىنداعى تاجىريبەلەرىڭىزدى وزىمىزدە قولدانعىمىز كەلەدى. قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋدى جاڭعىرتۋ – جەتىسۋ ولكەسى ءۇشىن باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولعاندىقتان, بۇل سالادا جۇمىلا جۇمىس جۇرگىزۋدەمىز. سول سەبەپتى سىزدەردىڭ وسى باعىتتاعى تاجىريبەلەرىڭىز بەن تەحنولوگيالارىڭىز ءبىزدى قىزىقتىراتىندىعى انىق. سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قۇرىلعان «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى مەن «قورعاس» شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعىنىڭ حالىقارالىق ورتالىعى (شىحو) ارقىلى «قۇرعاق پورت» ترانسۇلتتىق جوباسىنىڭ مۇمكىنشىلىكتەرىنە نەگىزدەلىپ, تاتارستان مەن الماتى وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەرى اراسىندا ارىپتەستىكتىڭ تىعىز بايلانىسىن ورناتقان ءجون. تاعى ءبىر اتاپ وتۋگە تۇرارلىق ماسەلە – ءبىزدىڭ وڭىرىمىزدە بارلىق قاجەتتى ينفراقۇرىلىمى جۇرگىزىلگەن يندۋستريالدى ايماقتار بار. بۇل دا بيزنەستى دامىتۋ مەن ينۆەستيتسيا تارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەر يگى ءىسىمىز, – دەدى اكىم.
ال تاتارستان پرەزيدەنتى ەكى اراداعى ارىپتەستىككە مۇددەلى ەكەنىن ايتا كەلىپ, جاڭا قارىم-قاتىناستارعا جول اشاتىن وسى كەزدەسۋدى ۇيىمداستىرىپ, شاقىرۋ ۇسىنعانى ءۇشىن ءوڭىر باسشىسىنا ريزاشىلىعىن جەتكىزدى. ەكىجاقتى تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋدىڭ نەگىزگى تەتىكتەرىن ءسوز قىلدى. بۇل ساپارىندا كوزدەلگەن كەلىسىمدەردىڭ تاتار تاراپى ءۇشىن دە اسا ماڭىزدى ەكەنىن ەسكەرتتى.
– ءبىز «قورعاس» شىحو مەن «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» اەا مۇمكىندىكتەرىمەن تانىسۋعا ۇلكەن قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىرمىز. ءبىز ءۇشىن ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋ, قانداي باعىتتار بويىنشا بىرلەسىپ جۇمىستار جۇرگىزۋگە بولاتىندىعىن انىقتاۋ, وتاندىق ونىمدەرىمىزدى قازاقستان اۋماعى ارقىلى وزگە مەملەكەتتەرگە وتكىزۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرۋ ماڭىزدى بولىپ تۇر. سونىمەن قاتار, الماتى وبلىسىندا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك نەگىزىندە كوپتەگەن بالاباقشالاردىڭ اشىلىپ جاتقاندىعىنا ەرەكشە توقتالعىم كەلەدى. بۇل تاجىريبەلەرىڭىز جاڭالىق بولدى. قىزىقتىردى. ودان بولەك, جەتىسۋ ءوڭىرى مايبۇرشاق پەن جۇگەرى ءوندىرۋ بويىنشا الدىڭعى قاتاردا ەكەندىگىن ەسكەرسەك, ءبىز ءۇشىن وسى ونىمدەردى وسىرۋدەگى سىزدەردىڭ تاجىريبەلەرىڭىز قاجەت. جالپى, تاتارستان مەن الماتى وبلىسى اراسىندا اۋىلشارۋاشىلىعى باعىتىندا جولدارى قيىلىسار تۇستاردىڭ وتە كوپ ەكەندىگىن جانە ونى قوس تاراپقا دا ءتيىمدى پايدالانۋعا بولاتىندىعىن بايقادىم, – دەدى رۋستام ميننيحانوۆ.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا جەتىسۋ جەرىنىڭ كوركەمدىگىن, شارۋاشىلىققا ىڭعايلى تابيعي-كليماتتىق جاعدايىن اتاپ ءوتتى. مۇنداي باسىمدىقتار مەن ارتىقشىلىقتار كىم-كىممەن دە باسەكەگە قورىقپاي تۇسۋگە جانە كىم-كىمگە دە سەنىمدى سەرىكتەس بولا الاتىنىن ايتا كەلىپ, قانداي كەلىسىمگە كەلسە دە, ەكى جاق ءۇشىن دە تيىمدىلىككە باستارىنا سەنىم ءبىلدىردى.
تاتار ۇلتىنىڭ, تاتارستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باسشىسى كەلىپ جاتقاندا, ەلىمىزدەگى تاتار دياسپوراسى بۇل كەزدەسۋدەن قالىس قالا قويماسى انىق. اكىمدىكتەگى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق مۇمكىندىكتەرىن تالقىلاعاننان كەيىن, قوس تاراپ كەزدەسۋدى ءتىل سارايىندا جالعاستىردى. مارتەبەلى مەيماندار الماتى وبلىسىنىڭ تاتار ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, كوزايىم بولدى دەۋگە بولادى. ءتىل سارايىنداعى جيىندا تاتارستان پرەزيدەنتى وبلىس اكىمىنە ءارىپ تاڭىربەرگەن جازىپ قالدىرعان ء«بىرجان سال مەن اقىن سارا ايتىسى» اتتى قولجازبانىڭ كوشىرمەسىن تابىستادى.
قوناقتاردىڭ بۇدان ارعى ساپارى نەگىزگى دىتتەگەن ماقسات بويىنشا پانفيلوۆ اۋدانىندا جالعاستى. «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى مەن «قورعاس» شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعىنىڭ حالىقارالىق ورتالىعىمەن تانىسىپ, الىس-بەرىس, بارىس-كەلىس جۇرەتىن ايماقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە, ارتىقشىلىقتارىنا قانىعىپ قايتتى.
الماس ءنۇسىپ,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
سۋرەتتى تۇسىرگەن
جۇماباي مۇسابەكوۆ