ساپار بارىسىندا م.قۇل-مۇحاممەد قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆپەن بىرگە «ريگەر» جشس مامانداندىرىلعان كولىك-لوگيستيكالىق ورتالىعىنا باردى. بۇل جەردە ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق زاتتار ساقتالادى. مەملەكەت تاراپىنان كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتىلىپ, 17 ملن تەڭگەگە اتالعان نىساننىڭ قاجەتتى ينفراقۇرىلىمى جۇرگىزىلگەن. سونداي-اق, جوبانىڭ نەسيە بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەلەرىنە دە سۋبسيديا بەرىلمەك.
ورتالىق ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايان رىسبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەشەن وسى سالاداعى جەتەكشى وندىرۋشىلەر – اۋستريا جانە رەسەيدەن اكەلىنگەن زاماناۋي قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان. سونداي-اق, جۇمىس ۇدەرىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەن. بۇل مەديتسينالىق پرەپاراتتاردى جەتكىزۋشىدەن تۇتىنۋشىعا دەيىنگى تاسىمالداۋ كەزەڭىندە ولاردىڭ ساپاسىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرەدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 1 ملرد 372 ملن تەڭگە. وسى رەتتە كەشەننىڭ باستى تۇتىنۋشىلارى قازاقستاننىڭ ءىرى فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالارى ەكەنىن دە اتاپ وتكەن ءجون. بۇل جونىندە ا.رىسبەكوۆ: ء«بىزدىڭ ورتالىق قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىنە ءدارى-دارمەك جىبەرەدى. ولاردىڭ ىشىندە وبلىس ورتالىقتارىنان بولەك اۋدان ورتالىقتارى دا بار. مۇندا 7 مىڭ پاللەتالىق ورىن بار. بۇل دەگەنىڭىز وتە ۇلكەن كورسەتكىش. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ كەشەن ورتالىق قازاقستان بويىنشا ەڭ ءىرى لوگيستيكالىق ورتالىق بولىپ سانالادى», – دەدى.
«نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى لوگيستيكالىق ورتالىقتىڭ ۇجىمىمەن كەزدەسىپ, ولاردىڭ اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارىنا جوعارى باعا بەردى جانە ەلىمىزدە وسىنداي زاماناۋي كەشەندەر تۇرعىزىلىپ, حالىقتىڭ تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلۋى ەلباسىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسى ەكەنىنە نازار اۋداردى.
سونىمەن قاتار, مۇحتار قۇل-مۇحاممەد جاڭادان ىسكە قوسىلعان «RecyclingCompany» ەسكىرگەن كولىكتەردى جويۋ زاۋىتىندا بولىپ, ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەستى. ول جەردە اۆتوكولىكتەرمەن قاتار پايدالانۋعا جارامايتىن ارنايى جانە اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارى دا قايتا وڭدەلەدى. «سارىارقا» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا ورنالاسقان زاۋىتتىڭ ورتالىق ازيادا ەشقانداي بالاماسى جوق. مۇنداعى يندۋكتسيالىق بالقىتۋ پەشىنىڭ ءبىر جىلدىق جوبالىق قۋاتى 22740 تونناعا دەيىن جەتەدى. بۇل ءبىر جىلدا 50 مىڭ ەسكى اۆتوموبيل قايتا وڭدەلەدى دەگەن ءسوز. سول ارقىلى اۆتوقالدىقتاردان پەشتىك وتىندار, شويىن, بولات, اليۋميني, ءتۇرلى-ءتۇستى مەتالل قۇيمالارى جانە رەزەڭكە قيىندىلارى دايىندالادى. اتالعان جوبا نەگىزىنەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا, سونداي-اق, قالدىقتاردىڭ جينالۋى سالدارىنان بولاتىن جاعىمسىز اسەردىڭ الدىن الۋ مەن ونى ازايتۋعا باعىتتالعان. زاۋىتتىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ءازىمجان وسپاننىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, كاسىپورىن قايتا وڭدەۋ سالاسى بويىنشا قازاقستانداعى ەڭ ءىرى جوبالاردىڭ بىرەگەيى. «بۇل ارينە ەلباسىمىزدىڭ قاراعاندى وڭىرىنە جاساعان ۇلكەن قامقورلىعى مەن قولداۋىنىڭ ناتيجەسى. سول ءۇشىن دە ءبىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ بارلىق باستاماسىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا تىكەلەي مۇددەلىمىز. ءوندىرىس ورنى 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە قوسىلعان. جوبانىڭ جالپى قۇنى 3,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. زاۋىتىمىز تەك قاراعاندى وبلىسى عانا ەمەس, بۇكىل قازاقستان ءۇشىن اسا زور ماڭىزعا يە. سەبەبى, بۇگىندە ەلىمىزدە 5 ملن-نان استام اۆتوموبيل تىركەلسە, سونىڭ ۇشتەن ءبىرى ابدەن توزىعى جەتىپ, جويۋعا سۇرانىپ تۇر», – دەيدى كاسىپورىن باسشىسى.
سونداي-اق, ول جىل سوڭىنا دەيىن ەسكى كولىكتەردى وڭدەۋ جۇمىستارىنىڭ تولىق تسيكلى ىسكە قوسىلاتىنىن جەتكىزدى. زاۋىتتىڭ ەكىنشى بولىگى اۆتوكولىكتەن اققان جانارماي, ماي سياقتى زياندى سۇيىقتىقتاردى جويۋ جۇمىسىنا باعىتتالماق.
ودان بولەك, مۇحتار قۇل-مۇحاممەد كەنشىلەر وڭىرىندەگى تاعى ءبىر زاماناۋي كاسىپورىن – «يزوپليۋس ورتالىق ازيا» جشس-گە باردى. مۇندا قۇبىرلاردى يزولياتسيالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. زاۋىتتىڭ باستى ەرەكشەلىگى ءونىم ساپاسىنىڭ الەمدىك ستاندارتتارعا تولىعىمەن ساي بولۋىندا. سونداي-اق, ءوندىرىس وشاعى «جاسىل تەحنولوگياعا» نەگىزدەلگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇل جەردەن اۋاعا زياندى قالدىقتار تارالمايدى. زاۋىتتىڭ ونىمدەرى جىلۋ قۇبىرلارىنان باستاپ, مۇناي قۇبىرلارىن جۇرگىزۋگە دەيىن قولدانىلادى. سول سەبەپتى دە «يزوپليۋس» ونىمدەرىنە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن سۇرانىستار كوپتەپ تۇسۋدە. كاسىپورىنعا مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى قولداۋلار تۇراقتى كورسەتىلىپ كەلەدى. «سارىارقا» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا ورنالاسقان «يزوپليۋس» جشس بۇگىندە 50 ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر.
جالپى, قاراعاندى وبلىسىنىڭ وڭدەۋ جانە ءوندىرۋ سالاسى بويىنشا ەلىمىزدە العاشقى ورىندا ەكەنىنە ەشكىمنىڭ تالاسى جوق. وعان دالەل رەتىندە قازاقستانداعى وڭدەۋ سالاسىنىڭ بەستەن ءبىر بولىگىن وسى وبلىس قامتاماسىز ەتەتىنىن ايتساق تا جەتكىلىكتى. ناقتى ايتقاندا, قاراعاندى وڭىرىندە 2017 جىلدىڭ قاڭتار-شىلدە ايلارىندا ءوندىرىس كولەمى 950 ملرد تەڭگەدەن اسىپ, 3,6 پايىزعا كوبەيگەن. وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ قارقىندى دامۋىنا مىسال بولارلىق بۇدان باسقا دا جەتىستىكتەر جەتىپ-ارتىلادى. سونىڭ ىشىندە جالپى ايماقتىق ءونىم ء(جاو) كولەمىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىن (47,4 پايىز) ونەركاسىپ سالاسى قامتاماسىز ەتەتىنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. ونەركاسىپ ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىس كولەمى دە تۇراقتى تۇردە ءوسىپ, 2017 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى جىلدىعى بويىنشا 10 پايىزدى قۇرادى. وسىلايشا بۇل كورسەتكىش بويىنشا قاراعاندى وبلىسى ەلىمىزدە ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەپ تۇر. ودان بولەك, وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگى 5,1 پايىزعا وسكەن. ەگىستىك القابى دا 76 مىڭ گەكتارعا ارتقان. 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا وبلىستا 2600 ورىندىق 20 جاڭا مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە اشىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى بويىنشا دا بۇل وڭىردە ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىلگەن.
«نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى وڭىردە اشىلعان جاڭا كاسىپورىنداردىڭ ماڭىزى مەن تيىمدىلىگىن لايىقتى باعالاپ, ەلباسى ايقىنداپ بەرگەن باسىم باعىتتاردى ءساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمساۋىمىز كەرەك ەكەنىن ايتتى. بۇل جونىندە مۇحتار قۇل-مۇحاممەد: «ەلباسىمىز بۇكىل ەلىمىزگە, ءاربىر قازاقستاندىققا قاجەت جاعدايدىڭ ءبارىن جاسادى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى قابىلداندى, «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى بەكىتىلدى. ولاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جىل سايىن تريلليونداعان تەڭگە قاراجات بولىنۋدە. ەندى بىزگە تەك بىلەك سىبانىپ جۇمىس ىستەۋ عانا قالدى. بۇگىن مەن قاراعاندى وبلىسىندا ەلباسى تاپسىرمالارىنىڭ تابىستى ورىندالعانىنىڭ كۋاسى بولدىم», – دەدى.
راسىمەن پرەزيدەنتتىك باعدارلامالار ارقىلى قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە ءوندىرىس سالاسىنىڭ قارقىنى ايتارلىقتاي كۇشەيدى. سونىڭ ناتيجەسىندە حالىقتىڭ جاعدايى جاقسارىپ, ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى ارتتى. بۇل ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءۇشىنشى جاڭعىرتۋدىڭ وڭ ناتيجەسى ەكەنى داۋسىز.
ەلامان ماقسوت ۇلى
