ستۋدەنتتەر اراسىنداعى حالىقارالىق جازعى ۋنيۆەرسيادا 1923 جىلدان بەرى تۇراقتى تۇردە ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. ستۋدەنت سپورتشىلاردىڭ ءىرى جارىسى سانالاتىن ۋنيۆەرسياداعا قازاقستان قۇراماسى 1993 جىلدان باستاپ ۇدايى قاتىسىپ كەلەدى. ال ەلىمىزدىڭ قۇراماسىنا ستۋدەنتتەر ويىنىنىڭ تۇڭعىش التىن جۇلدەسى 2003 جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ تەگۋ قالاسىندا وتكەن باسەكەدە بۇيىردى. سول جىلى وتانداستارىمىز ەكى التىن, ءتورت كۇمىس مەدال ولجالاپ, 174 مەملەكەت قاتىسقان سىندا جۇلدە قورىتىندىسى بويىنشا 18-ءشى ورىنعا تۇراقتادى. ال جازعى ۋنيۆەرسيادا ويىندارى تاريحىندا سپورتشىلارىمىز ەڭ ۇلكەن جەتىستىككە اراعا 12 جىل سالىپ, وڭتۇستىك كورەياعا قايتا ورالعان بايراقتى باسەكەدە قول جەتكىزدى. 2015 جىلى كۆاندجۋدا وتكەن سىندا قازاقستان قۇراماسى التى التىن, ءتورت قولا مەدالمەن جالپى ەسەپتە 11-ءشى ورىننان كورىندى. كورەيانىڭ وڭتۇستىگىندە وتكەن جارىسقا 94 وتانداسىمىز سپورتتىڭ 10 تۇرىنەن باق سىناعان بولاتىن. ال مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى سپورت جانە دەنە شىنىقتىرۋ ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەلسيار قاناعاتوۆتىڭ ايتۋىنشا بيىلعى ماقسات – وسى مەجەدەن اسىپ ءتۇسۋ.
تايپەيدە جالاۋى جەلبىرەگەن XXIX جازعى ۋنيۆەرسيادا ويىندارى سپورتتىڭ 21 ءتۇرى بويىنشا ءوتىپ جاتىر. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, حالىقارالىق ستۋدەنتتەر ويىنىنىڭ ەرەجەسى بويىنشا باسكەتبول, سۋ دوبى, ۆولەيبول, دزيۋدو, جەڭىل اتلەتيكا, ءجۇزۋ, سۋعا سەكىرۋ, ۇلكەن جانە ۇستەل تەننيسى, سپورتتىق جانە كوركەم گيمناستيكا, تاەكۆوندو, فۋتبول جانە سەمسەرلەسۋ سپورت ءتۇرى جازعى ۋنيۆەرسيادا ويىندارىنىڭ مىندەتتى سپورت تۇرلەرى رەتىندە سانالادى. قالعان سپورت باسەكەلەرىن ۋنيۆەرسيادانى ۇيىمداستىرۋشى مەملەكەت تاڭداپ, ۇسىنادى. 2015 جىلعى باسەكەمەن سالىستىرعاندا بيىلعى جارىسقا روللەر سپورتى, اۋىر اتلەتيكا جانە ۋ-شۋ سپورتى قوسىمشا ەنگىزىلدى. ال قازاق سپورتشىلارىنىڭ وڭ جامباسىنا كەلەتىن بوكس باسەكەسى ەكى ۋنيۆەرسيادا سپورتىنىڭ داستۇرىنەن ءتۇسىپ قالعان. بوكس سپورتى سوڭعى رەت 2013 جىلى قازاندا وتكەن ۋنيۆەرسيادادا جارىستار تىزىمىنە ەنگەن بولاتىن.
بيىلعى باسەكەگە جوعارىدا ايتىپ وتكەن قازاقستاندىق 120 سپورتشى سپورتتىق گيمناستيكا, دزيۋدو, ساداق اتۋ, اۋىر اتلەتيكا, سەمسەرلەسۋ, ءجۇزۋ, تاەكۆوندو, تەننيس, ۇستەل تەننيسى, جەڭىل اتلەتيكا, گولف, ۋ-شۋ, اشىق سۋعا ءجۇزۋ جانە كوركەم گيمناستيكا بويىنشا سىنعا ءتۇسىپ جاتىر. حالىقارالىق ستۋدەنتتەر جارىسىنىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە ەل قورجىنىنا العاشقى مەدال ءتۇستى. اۋىر اتلەتيكادان 56 كيلودا ەرلەر اراسىندا باعىن سىناعان قازاقستاندىق زىلتەمىرشى ارلەي چونتەي قوسسايىس بويىنشا 258 كيلونى ەڭسەرىپ (115+143), قولا جۇلدەنى جەڭىپ الدى. ال چونتەيدەن زىلتەمىردى 36 كيلو اۋىر كوتەرگەن سولتۇستىك كورەيا سپورتشىسى چول يۋن وم ۋنيۆەرسيادا چەمپيونى اتاندى. كۇمىس جۇلدە 263 كيلو (119+144) كوتەرگەن دومينيكاندىق لۋيس البەرتو گارسياعا بۇيىردى.
جارىستىڭ ەكىنشى كۇنىندە سپورتشىلارىمىز ءبىر التىن جانە ءبىر قولا مەدال يەلەندى. اۋىر اتلەتيكادان بيىلعى ازيا چەمپيونى البەرت ليندەر ۋنيۆەرسيادا چەمپيونى اتاندى. 69 كيلوعا دەيىن سالماقتا سىنعا تۇسكەن ليندەر جارىس قورىتىندىسى بويىنشا 333 كيلو (148+185) زىلتەمىردى كوتەرىپ, ۋنيۆەرسيادا رەكوردىن ورناتتى. وسى سالماقتاعى سولتۇستىككورەيالىق زىلتەمىرشى كيم مەن حەك 331 كيلونى (153+178) ەڭسەرىپ, ۋنيۆەرسيادانىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتاندى. 325 كيلونى (145+179) باسىنان اسىرعان جاپون اۋىر اتلەتى مياموتو ماسونوري قولا جۇلدەنى قاناعات ەتتى. ايتا كەتەتىنى, البەرت ليندەر ازيا بىرىنشىلىگىندە 335 كيلو (148+187) زىلتەمىردى باسىنان اسىرعان بولاتىن.
سۋعا جۇزۋدەن قولا جۇلدەنى ريو-2016 وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى دميتري بالاندين يەلەندى. ول 100 مەترگە براسس ادىسىمەن جۇزۋدەن 1,17 مينۋت كورسەتكىشپەن ءۇشىنشى كەلدى. ەسكە سالا كەتسەك, 2015 جىلى ۋنيۆەرسيادادا بالاندين ءدال وسى براسس ادىسىمەن جۇزۋدەن التىن مەدال يەلەنگەن بولاتىن. بۇل جولى ول ەكى جىل بۇرىنعى جەتىستىگىن قايتالاي المادى.
جازعى ۋنيۆەرسيادانىڭ ءۇشىنشى كۇنى دە ەل سپورتشىلارى ءۇشىن ءساتتى بولدى. قۇراما قورجىنى ءبىر التىن جانە ءبىر قولامەن تولىقتى. قازاقستاندىق اۋىر اتلەت ايدار قازوۆ ۋنيۆەرسيادا ويىندارىندا قازاقستان قۇراماسىنىڭ قورجىنىنا التىن مەدال سالدى. 77 كيلو سالماقتا سىنعا تۇسكەن وتانداسىمىز جۇلقا كوتەرۋدە 145 كيلونى ەڭسەرسە, سەرپە كوتەرۋ سايىسىندا قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى. ول ءوزىنىڭ ءۇشىنشى مۇمكىندىگىندە 186 كيلونى كوتەرىپ, چەمپيون اتاندى. قوس سايىس بويىنشا 331 (145+186) كيلونى وزىنە باعىندىردى. ال قولا جۇلدەنى دزيۋدوشى بەكادىل شايمەردەن يەلەندى. بەكادىل ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن وتكەن بەلدەسۋدە الجيرلىك بالۋاندى جەڭىپ, جازعى ۋنيۆەرسيادانىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى. قازاقستان قۇراماسى ءۇش كۇننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكى التىن, ءۇش قولا مەدال جەڭىپ الدى. ەكى جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە ۇيىمداستىرىلاتىن ستۋدەنتتەر اراسىنداعى جازعى ۋنيۆەرسيادا ويىندارى 30 تامىزعا دەيىن جالعاسادى.
ءالي بيتورە,
«ەگەمەن قازاقستان»