اسىرەسە, مۇنداي جيىنداردا باشقۇرت, تاتار, گاگاۋىز, قۇمىق, چۋۆاش, قىرعىز, وزبەك, تۇرىك, قاراشاي, مالقار, حاقاس ميلەتتەرىنىڭ جاس اقىن-جازۋشىلارىمەن تانىسىپ, تامىرلاسۋدان دا ارتىق, باۋىرمالدىق سەزىم بويدى ەرەكشە بيلەيدى. جايشىلىقتا وزگە ۇلت وكىلى بولىپ كورىنەتىن, سالقىن سەزىلەتىن باۋىرلارىمىزدىڭ ورتاق مۇددە جولىندا ءىش تارتا ءسوز ايتۋى, جىرىن وقىپ, ءانىن اۋەلەتۋى ۇزاققا سوزىلار دوستىقتان دامەلەتەدى. الماتى اۋەجايىندا تۇرىپ, جارتى الەمدى بيلەگەن سۇلتانداردىڭ ورداسىنا بارۋدى ويلاعاندا, سەن دە مىنا دۇنيەگە پاڭ قاراعىڭ كەلىپ, تاناۋىڭدى كوتەرەسىڭ. تۇركيا ازاماتتارىنىڭ تۇركى حالىقتارىنىڭ باسىن ءجيى قوسىپ, ورتاق ماملەلى ىستەردى نەگە ۇدايى تالقىلايتىنىن وسىندايدا سەزىنەسىڭ.
اتاتۇرىك اۋەجايىنان كۇتىپ العان الىشەر ەسىمدى وزبەك باۋىرىمىزدىڭ تۋريستەردىڭ ەلى اتالعان مەملەكەتتىڭ ىعى-جىعى مەيماندارىنىڭ اراسىندا سونشالىقتى جىلىۇشاراي كورىنگەنىن نەگە جوريتىنىمىزدى بىلمەدىك. العاشقى جۇزدەسۋىمىز اشىق اسپان استىندا تانىسۋدان باستالدى. ەۋرازيا جازۋشىلار وداعى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى ياكۋپ ومىروعلى مۇنداي جيىننىڭ باي مازمۇنىنا توقتالىپ, كەلگەن قوناقتار مەن جاس قالامگەرلەرگە ساتتىلىك تىلەدى. تۇرىك اقىنى ءالي اكباش, ازەربايجان كلاسسيگى انار, كيپرلىك يسمايىل بوزكۋرت, رامازان كوركماز, مۇستافا كۋرت, كاميل اكارسۋ, حۋسەين ءوزباي, وسمان شەۆيكسوي, تانەر گوشلوتۇرىك سەكىلدى ءسوز جامپوزدارى رومان, اڭگىمە, ولەڭ, دراما سەكتسيالارىنا بولىنگەن جاس قالامگەرلەرگە شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزدى.
مەن رومان سەكتسياسىنا جازىلدىم. ارينە, رومانيست ەمەسپىن. قازىرگى تۇرىك ادەبيەتىندەگى رومانعا دەگەن كوزقاراستى, تۇركى جاس قالامگەرلەرىنىڭ رومان تۋرالى پايىمدارىن بىلگىم كەلدى. ويتكەنى رومان ادەبيەتتىڭ جەتەكشى جانرى. ادەبيەتتىڭ ۇلكەن سىيلىعى كوبىنە رومانيستەرگە بەرىلدى. ءبىر حالىقتىڭ ادەبيەتى ەكىنشى حالىقتىكىنەن رومان ارقىلى وزىپ, جاڭارىپ وتىردى. ءبىزدىڭ لەكتورىمىز ءبىرىنشى كۇنى انكارا ۋنيۆەرسيەتىنىڭ پروفەسسورى مۇستافا كۋرت بولدى. قازىرگى كەزدە رومانعا دەگەن كوزقاراستىڭ پوستمودەرندىك ۇلگىدە ەكەنىن ايتتى. رومان جازاتىن ادام, تەك قانا ۇزاق جازا الاتىن قالامگەر ەمەس, تاعدىرى مەن ءبىلىمى, ايتارى مەن ايتپاعى ومىرلىك فيلوسوفيامەن قاتار, ادەبيەتتىڭ دە زاڭدىلىقتارىن مەڭگەرگەن جان بولۋى ءتيىس ەكەن. قازىرگى كەزدەگى رومان تۋرالى تۇسىنىكتىڭ كوپ وزگەرگەنىمەن, نەگىزگى قىزمەتى وزگەرمەگەنىن ءتۇسىندىردى.
ال يسمايىل بوزكۋرت ەكىنشى كۇنگى جيىندا وزىنەن گورى جاس جازۋشىلاردىڭ پىكىرىن سۇراۋدى قىزىق كورىپتى. فانتاستيكا, عۇمىرنامالىق, عاشىقتىق رومانداردى ەندى جازا باستاعان جاس تۇرىكتەر وزدەرى تۋرالى كوپ ايتقان جوق. ويتكەنى ايتاتىن سوزدەرى دە, ومىرلەرى دە مۇنداي جيىندا كوسىلىپ سويلەۋگە ازدىق ەتتى. يسمايىل بوزكۋرت ەڭ العاش رەت رومان دەگەن ءسوزدى ون جاس شاماسىندا ەستىگەنىن ايتتى. «بىردە اۆتوبۋسپەن كورشى اۋىلعا بارا جاتقانىمدا ەكى كىسى كەلىپ, شوپىرعا: «بىزگە رومان اكەلسەڭىز» دەدى. مەن ول قانداي زات ەكەن دەپ ويلادىم. كەيىن شوپىر ەكى كىتاپ اكەلگەنىن كوردىم. سوندا رومان دەگەن كىتاپ ەكەن عوي دەپ ويلادىم. سودان ءبىراز ۋاقىت وتكەندە ءوزىم دە اقشا جيناپ, الگى شوپىرعا رومان اكەپ بەرۋىن ءوتىندىم. مەنىڭ رومانمەن تانىستىعىم وسىلاي باستالعان», دەدى. شىن مانىندە رومان دەگەن نە؟ ءبىر ادامنىڭ عانا تاعدىرى, ءبىر عانا عاشىقتاردىڭ حيكاياسى ما؟ ونىڭ ار جاعىندا ءمان-ماعىنانىڭ, قىزمەتتىڭ ءجونى قانداي؟ ۆارگاستىڭ رومان تۋرالى ءبىر كىتاپ جازۋى تەگىن بولماعانى عوي. قالاي دەسەك تە بۇگىن رومان جازىلىپ جاتىر, وقىلىپ جاتىر.
بوسفور بۇعازىنا شىعىپ, تۇنگى ىستانبۇلدىڭ كەشىندە ولەڭ وقىلىپ, ءان ايتىلدى. سونداعى كەمەنىڭ ۇستىندەگى جاس تۇركىلەردى كورسەڭىز عوي. ءبارى تاتۋ. ءبارى دوس. ءبىر-بىرىنە كورسەتكەن قۇرمەتتەرى, قوشەمەتتەرى, ىقىلاستارى قانداي. انار سەكىلدى قارت قالامگەرلەردىڭ قاسىنا بىرىنەن سوڭ ءبىرى بارىپ, ءبىر اۋىز لەبىزىن ەستىگىسى كەلەدى. شىركىن دەيسىڭ, مىنا تىرشىلىكتە ءبارىمىز ءبىر كەمەنىڭ ۇستىندە ءدال سولاي كەتىپ بارا جاتقان جوقپىز با؟ ەندەشە تۋرا سولاي تاتۋ-ءتاتتى بولىپ, قارتتارىمىزدىڭ اقىلىن تۋرا سولاي تىڭداپ جۇرمەيمىز بە؟ تەڭىزدىڭ توسىندە تۇرعاندا الىستان مۇنارتا كورىنگەن سۇلتان احمەت مەشىتىنە قاراپ, سونى تىلەيسىڭ. اي-سوفياعا قاراپ تۇركىلەردىڭ جەڭىسى مول بولسا دەيسىڭ. سونداعى تۇرىك اقىنىنىڭ عازالىنداعىداي: «سويىمىز ءبىر, ءسوزىمىز ءبىر, ءوزىمىز ءبىر» ەدىك. سول بىرلىك جاساسىن!
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى – ىستانبۇل – الماتى
