ءبىر مىسال ايتايىق, قىزىلجاردان استاناعا كوكشەتاۋ ارقىلى ءوزىمىزدىڭ ماشينامىزبەن كەلەتىنىمىز بار. قۇدايعا شۇكىر, بىلتىردان بەرى كوكشەتاۋدى اينالىپ, استانانىڭ ۇلكەن جولىنا كوپىر ارقىلى اپاراتىن ادەمى تاس جول سالىندى. بۇل دا بولسا ەل ەكونوميكاسىنىڭ نىعايىپ, ەتەك-جەڭىمىزدىڭ جينالىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ ءبىر كورىنىسى. ايتپەسە مۇنداي ەكى قاناتتى داڭعىل جول كوكشەتاۋعا بۇرىن-سوڭدى سالىنعان ەمەس ەدى. الايدا وسى جولعا شىعاردا ءبىر اتتەگەن-اي دەگىزەتىن ءىس بار. الگى جولعا: «ومبىعا اپارادى» دەگەن بەلگى قويعان دا استانانى كورسەتۋدى ارتىق ساناپتى...
راس, بۇل جول تۋراسىنان رەسەيدىڭ ومبى قالاسىنا اپارادى, بىراق ءبىراز جۇرگەن سوڭ جول ايرىعى استانانىڭ داڭعىل جولىنا شىعارادى. بەلگىگە جازىلماعان سوڭ قىزىلجاردان كەلە جاتقان كەيبىر جۇرگىنشىلەر بۇل جولدىڭ استاناعا شىعاراتىنىن بىلمەي دە قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان تىكە ءجۇرىپ, كوكشەتاۋدى كەسىپ, استاناعا قالانىڭ بۇرالاڭ جولىمەن كوپ اينالىپ, اۋرە بولىپ شىعۋى كادىك. دەمەك كورسەتكىشتىڭ ورناتىلماۋى جولاۋشىعا ىڭعايسىزدىق تۋعىزادى.
بۇل ءبىر دەڭىز. ەكىنشىدەن... جانە ەڭ باستىسى سول جول بەلگىسىن ورناتۋعا بۇيرىق بەرەتىن جول باسقارماسىنىڭ شەنەۋنىكتەرىنە الدىمەن استانانى اۋىزعا الۋ كەرەكتىگى, ءوز جولىنىڭ وعان اپاراتىندىعىن ماقتان تۇتۋ, ياعني پاتريوتتىق سەزىم جەتىسپەي تۇرعان سياقتى. ايتپەسە, قازاق ەلىنىڭ ەڭ باستى قالاسىن الدىمەن ايشىقتاپ كورسەتۋگە ءتيىستى ەدى عوي؟
جوعارىدا ايتقانىمىزداي, وسىدان كوكشەتاۋلىق كەيبىر شەنەۋنىكتەردىڭ ءوز وتانىنا دەگەن سالقىن كوزقاراسىن اڭعارعانداي بولدىق. بۇل ءتىپتى ۇساق نارسە ەمەس. ءوز وتانىنا قىزمەت ەتەتىن شەنەۋنىكتەردىڭ جۇرەگىندە الدىمەن سول وتانىن وركەندەتۋ مەن گۇلدەندىرۋ يدەياسى تۇرۋ كەرەك قوي. ولار مەملەكەتتەن سول ءۇشىن دە اقشا الادى ەمەس پە؟ ال استانا جاي قالا ەمەس, ءبىزدىڭ تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ سيمۆولى. قازاقشا ايتقاندا, قاسيەت تۇتاتىن بەلگىسى. ونى ارداقتاۋ, اتاعىن اسپانداتۋعا ۇلەس قوسۋ – جەكە قۇقىڭ عانا ەمەس, ازاماتتىق تا, قىزمەتتىك تە مىندەتىڭ. «ومبى-ومسك» بالەن كم» دەگەن جول كورسەتكىشىن جاساتقان شەنەۋنىك مۇندايدى ويلاپ تۇرعان جوق, وعان تەك ءوز مىندەتىن سالدىر-سالاق اتقارىپ, ءبىر جول بەلگىسىن قويسا بولعانى. قىزىلجاردان ەلورداعا ءجۇرىپ بارا جاتقان جولاۋشىلار ونىڭ استاناعا اپاراتىنىن بىلمەي قالسا, ءتىپتى مەيلى. ەڭ باستىسى, ومبىنى كورسەتسە بولدى.
تۋعان ەلگە دەگەن وسىعان جاۋاپتى قىزمەتكەرلەردىڭ بەيجاي, ءتىپتى سالقىن كوزقاراسى ادامعا ءتۇرلى وي سالادى. بەلگىنىڭ جوقتىعىن ءارى-بەرى ءوتىپ, جول ءتارتىبىن باقىلايتىن, ءتارتىپ بۇزعاندارعا ايىپپۇل سالۋدى كوزدەپ, ءجيى جۇرەتىن جول پوليتسياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە كۇندە كورەدى عوي. ءوز قولدارىنان كەلمەسە دە سولار جوعارى باسشىلىققا ءبىلدىرىپ, جول كورسەتكىشىن قوياتىندارعا ايتۋعا ءتيىستى ەدى. بىراق ولارعا دا ءبارىبىر, ەشقايسىسىنا ەشتەڭە كەرەك جوق سياقتى.
وسى ماسەلەنى بىلتىر دا جازعان ەدىك, بىراق ءبارى ءباز-باياعى قالپىندا تۇر. ءبارى دە سانانىڭ, مادەنيەتتىڭ وسكەندىگىندە عوي. باسشىلار وسىندايعا ءمان بەرىپ, قىزمەتكەرلەرىنە سانالى, ەستى بولۋدى ەسكە سالىپ وتىرسا عوي...
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
