بۇگىنگى پەداگوگيكا نەگە اياعىنان اقساپ جاتىر؟ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى رەفورمالار نەگە دۇرىس جۇزەگە اسپاي جاتىر؟ الدە بىزدە پەداگوگيكا عىلىمى سونشالىقتى ارتتا قالىپ قويعان با؟ بۇل عىلىمنىڭ ءمۇيىزى قاراعايداي دەرلىك دوكتورلارى مەن اكادەميك قايراتكەرلەرى قايدا؟ بار بولسا, ولار قايدا قاراپ ءجۇر؟ مىنە, ەلدىڭ قويار سۇراقتارى وسىنداي.
زەرتتەپ زەردەلەي كەلگەندە بىزدە ولاردىڭ ءبارى بار ەكەن. دوكتورعا بەرگىسىز وزات ۇستاز مۇعالىمدەرىمىز دە جەتكىلىكتى. بىراق ءبارى بىتىراپ, ارقايسىسى بولەك-بولەك كۇن كەشىپ ءجۇر. باستارى بىرىكپەيدى, بىرىگەيىن دەسە بىرىكتىرەتىن قۇرىلىم جوق. اتالعان «ويسالىم» پەداگوگيكالىق قوعامدىق كەڭەسى مىنە, سول بىرىگە الماي جۇرگەندەردى بىرىكتىرىپ, ولاردىڭ ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدەگى تىڭ يدەيالارى مەن كوتەرگەن باستاما, جاڭالىقتارىنا ۋاقىتىندا قولداۋ كورسەتىپ, ءتيىستى قۇزىرلى ورىندارعا ۇسىنىپ, ورىندالۋىن قوعام اتىنان سۇراپ, تالاپ ەتىپ وتىراتىن جاڭا قۇرىلىم.
قانداي دا يدەيا بولسىن ءبىر سەبەپتەن باستاۋ الادى. وسىناۋ «ويسالىم» كەڭەسىنىڭ دۇنيەگە كەلۋىنە سەبەپ بولعان قازاقستان پەداگوگيكالىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, اكادەميك, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, بەلگىلى عالىم اسقاربەك قۇسايىنوۆتىڭ اعا باسىلىم «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە (18.04.2017ج.) بەرگەن «ورتا ءبىلىمنىڭ ىرگەتاسى» اتتى سۇحباتى دەر ەدىك. ول كوبىمىزدىڭ كوزىمىزدى اشقان اسا قۇندى ماتەريال بولدى. ءبىلىم رەفورمالارى نەگە شابانداپ دۇرىس جۇرمەي جاتىر دەسەك, بىزدە ولاردىڭ بۇگىنگە دەيىن جاسالعان عىلىمي نەگىزى جوق ەكەن. ياعني ونىڭ ىرگەتاسى جوق دەگەن ءسوز. ال جۇرت بىلمەستىكپەن ءجيى اۋىساتىن مينيسترلەردى سىناپ جاتادى. شىنىنا كەلسەك, ىرگەتاسى دۇرىس قالانباعان, عىلىمي نەگىزى ءجوندى جاسالماعان رەفورمانى جاڭا مينيستر قالاي جۇرگىزبەك؟!
ا.قۇسايىنوۆ بۇكىل دۇنيە ءجۇزى مەملەكەتتەرىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن زەرتتەپ, ولاردىڭ وزىق ءادىس-تاجىريبەلەرىن اتالمىش سۇحباتىندا سارالاپ بەرگەن. سولاردى قورىتا كەلىپ, «ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى داعدارىس: شىعۋ جولدارى» اتتى كىتاپشاسىندا رەفورمالاردىڭ عىلىمي نەگىزىن جاساعان. مىنە, بۇل ۇلكەن عىلىمي جاڭالىق ەكەنى ايقىن. ءبىز دە وعان ء«بىلىم نەگىزىن قايتسەك دۇرىس قالايمىز؟» (17.05.2017ج.) دەپ, ءۇن قوستىق. باستاۋىش, ورتا مەكتەپتەردە جانە جوعارى وقۋ ورىندارىندا ۇستازدىق ەتكەن 23 جىلدىق پەداگوگيكالىق تاجىريبەمىزگە سۇيەنە وتىرىپ, ءوز وي-ءتۇيىن, تۇجىرىمدارىمىزدى ورتاعا سالدىق. سوڭىندا اتالمىش اكادەميامەن بىرلەسىپ, قوعامدىق كەڭەس قۇرۋ جونىندە وي تاستاپ, ۇسىنىس ەنگىزدىك. ءسويتىپ, اعا گازەت ارقىلى ورتاق پىكىر قالىپتاسىپ, ا.قۇسايىنوۆ باسقاراتىن پەداگوگيكالىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ جانىنان وسىناۋ «ويسالىم» قوعامدىق كەڭەسى قۇرىلدى.اكادەميا پرەزيديۋمى ءماجىلىسىنىڭ 2017 جىلعى 1 ماۋسىم كۇنگى شەشىمىمەن مەنى وسى كەڭەستىڭ توراعاسى ەتىپ تاعايىندادى. ال 30 ماۋسىم كۇنى اتالمىش كەڭەستىڭ العاشقى مۇشەلەرىمەن العاشقى قۇرىلىم ءماجىلىسىن وتكىزدىك. ونىڭ باستى ماقساتى مەن اتقاراتىن مىندەتتەرىن ايتىپ بەردىك.
اتاپ ايتقاندا, «ويسالىم» كەڭەسى – وقۋ مەن تاربيە جانە ۇلت بولاشاعى جاستار تاعدىرى ءۇشىن ءبىلىمى مەن اقىل-ويلارىن, جىگەر-قايراتىن اياماي جۇمساپ جۇرگەن وزىق ويلى مۇراتتاس مەكتەپ مۇعالىمدەرى مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارىن جانە وسى سالانىڭ عالىمدارى مەن باسقا دا مۇددەلى قوعام قايراتكەرلەرىن توپتاستىرادى. «ويسالىم» كەڭەسىنىڭ جۇمىسى قوعامدىق ۇيىمدارمەن, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن اقىلداستىق, كەڭەسشىلىك نەگىزدە جۇرگىزىلەدى. كەڭەس قاي ۋاقىتتا دا ۇكىمەتپەن ءتىل تابىسىپ, ءوزىنىڭ يگى ماقساتتاعى ىستەرىن جۇزەگە اسىرۋعا, ساليقالى وي-يدەيا, باستامالارىن بايىپپەن دالەلدەپ وتكىزۋگە, سول ارقىلى ۇكىمەتتەن قولداۋ تابۋعا كۇش سالادى. ءباسپاسوز بەتتەرىندە كوتەرىلگەن پەداگوگيكالىق ماسەلەلەر مەن جۇرتشىلىق پىكىرلەرىنە ساراپتاۋ جاساپ, سوتسيولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى. ءبىلىم بەرۋدەگى جاڭاشىلداردىڭ باستامالارى مەن جوبالارىنا قولداۋ كورسەتىپ, جۇزەگە اسىرىلۋىنا كۇش سالادى; اۆتورمەن بىرگە كۇرەسىپ, باستامانىڭ ءتيىستى جوعارى ورىنداردا قارالۋىنا ىقپال ەتەدى. پەداگوگيكاداعى وتاندىق جانە الەمدىك وزىق يدەيالار قورىن قۇرىپ جيناقتايدى. سول يدەيالار نەگىزىندە باسپاسوزدە كوكەيتەستى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر ايتىستار ۇيىمداستىرادى. قازاق حالقىنىڭ جاھاندانۋ اتتى الىپ ايداھاردىڭ شەڭگەلىندە كەتپەي, تاربيەلىك ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ ساقتالۋى ءۇشىن دە كۇرەسەدى. مىنە, باستى مىندەتتەر وسىنداي.
وسىنداي قوعامدىق كەڭەس قۇرۋ كوپتەن بەرگى اسىل ارمانىمىز ەدى. بىرەر رەت باستاپ كورگەنبىز دە. بىراق قولداۋشىمىز, تىزە قوسىسىپ, بىرگە جۇمىس جاسايتىن بەدەلدى وداقتاسىمىز بولمادى. جىلدار بويى ءباسپاسوز بەتتەرىندە مەنىڭ دە, باسقا دا جاڭاشىل ۇستازداردىڭ كوتەرگەن باستامالارى قولداۋ تاپپاق تۇگىل وقىلماي قالىپ جاتتى. اقىرى, «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان ماقالا ءوز ىقپالىن تيگىزىپ, ويىمىز جۇزەگە استى. كەڭەستە قارالاتىن ماسەلە, اتقارىلاتىن ىستەر وراسان كوپ.
جۇما-نازار سومجۇرەك,
«ويسالىم» قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى
