سويتسەك, ۇلكەن كىسىلەر وسكەلەڭ جاستىڭ بويىنا اتاجۇرتقا دەگەن ىڭكارلىكتى, تۋعان جەرگە دەگەن قۇرمەتتى وسىلاي سىڭىرگىسى كەلەدى ەكەن.ء ۇيدىڭ دالىزىنە ۇيا سالعان قارلىعاشتى قارىنداسىنداي قاستەرلەپ, دالادا مال ەكەش مال دا مەنسىنە بەرمەيتىن كەكىرە, ميا, الابوتانىڭ اشقىلتىم ءيىسىن ايران سىمىرگەندەي راحاتتانا جۇتاتىن كونەكوزدەردىڭ ءاربىرى ءىسى ونەگە ەكەن عوي. دالا مەكتەبىنىڭ سول ءبىر ساليقالى ساباقتارى ءبىزدى باعزى بابالار قادىمنان قازىق قاققان وسكەن ءوڭىردى قادىرلەۋگە, كيە تۇتۋعا باۋلىدى. ەسەيە كەلە ۇياداي اۋىلعا دەگەن ۇلپا سەزىم ۇلان-بايتاق قازاق جەرىنە دەگەن ۇلاعاتتى سەزىمگە ۇلاستى. ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن جينالعان دوستار ارقىلى ءبارىمىزدىڭ بويىمىزدا سارىارقانىڭ ساعىمدى بەلدەرى مەن التايدىڭ سابىندى كولدەرىنە, كاسپيدىڭ تولقىن ۇرعان شومبال تاستارى مەن تۇركىستاننىڭ كۇن سۇيگەن كونە كۇمبەزدەرىنە دەگەن ەرەكشە ماحاببات وياندى. مەن جانە مەنىڭ دوس-تارىم جۇمىر جەردەگى جۇماق مەكەن ءداپ وسى كەڭ كوسىلگەن قازاق جەرى ەكەنىن ەشبىر جاساندىلىقسىز, ەشقانداي بوياماسىز سەزىندىك, ايرىقشا ۇلاعات تۇتىپ كەلەمىز. قوس فورماتسيانى قولتىقتاپ, ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىن كوزىمەن كورگەن, كوكىرەگىمەن سەزىنگەن ءبىزدىڭ بۋىننىڭ قازاقى ءپاتريوتيزمى مىنە, وسىنداي ساف كۇيىندە ساقتالىپ قالدى.
وسىندايدا جاھاندانۋدىڭ جويقىن اعىسىندا ۇلتتىق بولمىستى ساقتاپ قالۋدىڭ سىندارلى باعىتى بەلگىلەنگەن «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «تۋعان جەر – اركىمنىڭ شىر ەتىپ جەرگە تۇسكەن, باۋىرىندا ەڭبەكتەپ, قاز باسقان قاسيەتتى مەكەنى, تالاي جاننىڭ ءومىر-باقي تۇراتىن ولكەسى. ونى قايدا جۇرسە دە جۇرەگىنىڭ تۇبىندە الديلەپ وتپەيتىن جان بالاسى بولمايدى. تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك تۋعان ەلگە – قازاقستانعا دەگەن پاتريوتتىق سەزىمگە ۇلاسادى» دەگەن ءباتۋالى ءسوزىنىڭ استارىن سەزىنىپ, تەرەڭدىگىن ۇعىناسىز.
وسى تۇرعىدا اتاپ وتەر جايت, تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا شات-شادىمان تىرشىلىك ەتىپ, ومىرىندە اۋىل كورمەگەن شاھاري جاستاردىڭ ساناسىنا كونە قالانىڭ, كودەلى دالانىڭ كيەسىن سىڭىرە الماعاندىقتان با, كەيىنگى كەزدەرى ولاردىڭ كوپشىلىگى الەمنىڭ وركەنيەتتى ەلدەرىن ەركىن ارالاپ, ءتىلىن ۇيرەنىپ, ۇزدىك وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم العاننان سوڭ, سول مەملەكەتتەردە قالىپ قويۋدى بولماسا ءبىرجولاتا قونىس اۋدارۋدى ادەتكە اينالدىرا باستاعانداي. ارينە, اركىمنىڭ ومىردە ءوز تاڭداۋى بار شىعار. بىراق ءوزىڭدى دۇنيەگە اكەلگەن, وسىرگەن, تاربيە بەرگەن اتا-اناڭمەن بارابار سانالاتىن تۋعان جەرىڭنىڭ, بايتاق ەلىڭنىڭ الدىنداعى ادامي ءھام ازاماتتىق بورىش شە؟ بۇعان قوسا, «بالەن جەردە التىن بار, بارساڭ باقىر دا جوق» دەپ قازاق ايتپاقشى, بارعان جەرىڭنىڭ بارىندە باقىتتىڭ ميۋالى باعى جايقالىپ تۇرعانىنا كىم كەپىلدىك بەرەدى؟
ءبىراز جىل شەتەلدە تۇرىپ, ەلگە قايتا ورالعان وتاندىق ساياساتتانۋشىلاردىڭ ءبىرى وسى ماسەلەگە قاتىستى بىلدىرگەن پىكىرىن وقىعان ەدىك. ونىڭ ايتۋىنشا, ءبىزدىڭ جاستاردىڭ شەتەلدەرگە بارعاندا عاجايىپتار الەمىنە ەنىپ كەتكەندەي بولاتىن باستاپقى اسەرى كەيىننەن ناقتى ءومىر شىندىعىمەن بەتپە-بەت كەلگەن تۇستا بىت-شىتى شىعادى. سوندىقتان وركەنيەتتى ەلدىڭ ءبارىن «الما ءپىسىپ, اۋىزعا تۇسە قالاتىن» جۇماققا بالاماۋ كەرەك. الەمنىڭ ەشبىر ەلى قازاقتىڭ قارادومالاق بالاسى كەلەدى دەپ قۇشاعىن ايقارا اشىپ وتىرعان جوق. ولاي ەشقاشان بولمايدى دا, دەيدى ول.
ولاي بولسا, قالالىق جاستاردىڭ بويىنا ۇلتتىق رۋحتىڭ ءدانىن قالاي ەگە الامىز؟ بۇل جولى دا تەوريا مەن پراكتيكانىڭ قايسىسى ءتيىمدى دەگەن ماڭگىلىك سۇراق تاعى الدىمىزدان شىعادى. گەتەنىڭ «فاۋست» تراگەدياسىندا مەفيستوفەلدىڭ ء بىلىم ىزدەپ كەلگەن تالاپكەرگە «تەوريا دوسىم قۇپ-قۇرعاق قوي قاراشى, ال ءومىردىڭ گۇل جايناپ تۇر اعاشى» دەگەن سوزدەرى ەسكە تۇسەدى. ءبىز پراكتيكانى قۇپ كورەمىز. سوندىقتان, بۇگىنگىدەي جاھاندانۋ زامانىندا ۇرپاعىنىڭ بويىنا ەلدى ءسۇيۋ, جەردى قورعاۋ, وتاندى قاستەرلەۋ سياقتى ۇلى سەزىمدەردى ءسىڭىرۋدىڭ رۋحاني مىندەتتىلىگىن سەزىنگەن ازامات ءوز پەرزەنتىن قالالىق پاتەرىندە وتىرىپ قۇرعاق اقىل, جالاڭ ناسيحاتپەن تاربيەلەمەۋ كەرەك. ونسىز دا ۇيالى تەلەفونىن جاستانىپ جاتىپ, ارمانى مەن اڭسارى مۇلدەم وزگە الەمگە اۋىپ كەتكەن قالا جاستارىنا قانشا جەردەن اقىل ايتساڭ دا سارالى ءسوزىڭ ساناسىنا ساۋلە بوپ قۇيىلۋى ەكىتالاي. ەندەشە, ەشتەڭەگە قارايلاماي, اناۋ-مىناۋعا الاڭداماي بالاڭنىڭ قولىنان ۇستا دا اۋىلىڭا الىپ بار, قالا بەردى ەلدى ارالات. قازاقتىڭ سالقار دالاسىنىڭ, اسىرەسە, كىر جۋىپ, كىندىك كەسكەن تۋعان جەرىڭنىڭ ويى مەن قىرىن, تاۋى مەن تاسىن, جازىعى مەن جازيراسىن تانىستىر, ءوز كوزىمەن كورسەت, شالعىنىنا اۋنات. پەرزەنت ءوزىنىڭ اتا تەگىن, تەرەڭ تامىرىن, رۋحاني دىڭگەگىن ءبىلىپ, شىن جۇرەگىمەن سەزىنگەن تۇستا عانا ونىڭ تۇلا بويىندا وتانعا دەگەن تۇنىق سەزىم بۇرشىك اتا باستاۋى ءتيىس دەپ ويلايمىز.
قۋات بوراش,
«ەگەمەن قازاقستان»
