جيىندا العاش بولىپ ءسوز العان ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 85, 86 جانە 87-قادامدارى تولىعىمەن جۇزەگە اسىرىلعانىن, ال 89, 90-قادامدارى ورىندالىپ جاتقانىن مالىمدەدى.
– قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 2016 جىلى وتكەن ءححىV سەسسياسىندا «ماڭگىلىك ەل» جالپىۇلتتىق پاتريوتتىق اكتىسى بەكىتىلدى. بۇل قازاقستاندىق بىرتەكتىلىك پەن بىرلىكتى نىعايتۋ جانە دامىتۋعا قاتىستى ماڭىزدى وقيعا بولدى. شىن مانىندە, بۇل – بىرەگەي قۇجات. وندا ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى ءۇشىن ماڭىزدى قۇندىلىقتار, ياعني, وتباسىنىڭ اماندىعى, قوناقجايلىلىق, ەڭبەكسۇيگىشتىك, تۇراقتىلىق, قاۋىپسىزدىك, بىرلىك, سونداي-اق, ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدىلىك جانە وزگە دە ماسەلەلەر قامتىلعان, – دەدى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى.
سونداي-اق, ول 86-قادام اياسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «ۇلكەن ەل – ۇلكەن وتباسى» جالپىۇلتتىق جوباسى ازىرلەنىپ, تولىعىمەن جۇزەگە اسىرىلعانىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە 30-دان استام دوستىق ءۇيى اشىلعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, وتكەن ايدا عانا, ياعني, 30 ماۋسىمدا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۋريستىك سالاسىن 2023 جىلعا دەيىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن بەكىتۋ تۋرالى» ۇكىمەت قاۋلىسى شىققان. بۇعان قوسا, ءۇشىنشى ەكونوميكالىق جاڭعىرۋ بارىسىندا تۋريزم سالاسى يندۋستريالاندىرۋ, وتىن-ەنەرگەتيكالىق, اگروونەركاسىپ كەشەن, كولىك, ساۋدا سەكىلدى سالالارمەن بىرگە نەگىزگى باسىمدىقتىڭ قاتارىنا ەنگىزىلگەن.
– ءتۋريزمدى دامىتۋ ساياساتى گەوگرافيالىق جاعىنان قازاقستاندى تولىعىمەن قامتيتىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىمى بار التى وڭىرلىك مادەني-تۋريستىك كلاستەرلەردى قۇرۋعا باعىتتالعان. ياعني, بۇل بارشامىزعا بەلگىلى استانا – «مادەنيەتتەردىڭ گەوساياسي توعىسۋى», الماتى – «وركەنيەتتەر بەسىگى», شىعىس قازاقستان – «التاي مارجانى», باتىس قازاقستان – «كاسپي قاقپالارى», وڭتۇستىك قازاقستان – « ۇلى جىبەك جولىنىڭ جاڭعىرۋى», سولتۇستىك قازاقستان – «تابيعات پەن كوشپەندى مادەنيەتتىڭ تۇتاستىعى», – دەدى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى.
ول سونداي-اق, وڭىرلەردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ كيەلى, ەكولوگيالىق, اڭشىلىق-ولجالىق, مادەني-تانىمدىق, مەديتسينالىق, سپورتتىق جانە وزگە دە ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى ءتۋريزمنىڭ جاڭا تۇرلەرىن دامىتۋعا باستى نازار اۋدارىلاتىنىن مالىمدەدى.
ماسەلەن, استانا – «مادەنيەتتەردىڭ گەوساياسي توعىسۋى» كلاستەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى – ۇلىتاۋدان قارلاگ, الجير لاگەرلەرىنە دەيىنگى ارالىقتى قامتيتىن كيەلى تۋريزم. سونىمەن قاتار, استانا وپەرا, استانا بالەت, ۇلتتىق مۋزەي سىندى ورىندارى جانە دامىعان ينفراقۇرىلىمى بار ەلوردادا مادەني ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ مۇمكىندىگى زور. ال مەديتسينالىق, كۋرورتتىق ءتۋريزمدى دامىتۋ ماسەلەسىنە توقتالار بولساق, بۇعان ەلىمىزدە ءوتىپ جاتقان ەكسپو يننوۆاتسيالارىنىڭ ينفراقۇرىلىمى سەپتىگىن تيگىزەدى.
مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى 89-قادام, ياعني «نۇرلى بولاشاق» ۇلتتىق جوباسىن ازىرلەۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ بارىسى تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
– ءبىز وسى جىلدان باستاپ ءۇش تىلدە ءبىلىم بەرۋ بويىنشا 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان جاڭارتىلعان مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىن, ياعني 2017-2020 جىلدارعى بولىگىن جۇزەگە اسىرۋدى قولعا الدىق. مۇندا باستى نازار تىلدەردى وقىتۋ ءادىسناماسىن ستاندارتتاۋعا, ينتەراكتيۆتى وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدارىن ازىرلەۋ جانە باسىپ شىعارۋعا, الەمدىك كلاسسيكالىق ادەبيەتتى اۋدارۋعا باعىتتالىپ وتىر, – دەدى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى.
بۇدان بولەك, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ەل تۇرعىندارىنىڭ تىلدەردى بارىنشا ۇيرەنۋى ءۇشىن «Tilalemi.kz», «Emle.kz» ورفوگرافيالىق بازاسى, «Atau.kz» ونوماستيكالىق بازاسى, «Termincom.kz» تەرمينولوگيالىق بازاسى سەكىلدى مۋلتيمەديالىق ينتەراكتيۆتى الاڭ قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ال بالالار ءۇشىن انيماتسيالىق فيلمدەر نەگىزىندە مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ بويىنشا «عاجايىپ قازاق ءتىلى» جانە «ۆاش سپۋتنيك» مۋلتيمەديالىق باعدارلاماسى ازىرلەنگەن. سونداي-اق, ول ەلىمىزدە 90-عا جۋىق تىلدەردى وقىتۋ ورتالىعى بار ەكەنىن مالىمدەدى.
ال ءوز كەزەگىندە ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ ۇلت جوسپارىنىڭ 87-قادامى «مەنىڭ ەلىم» ازاماتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ جالپىۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جانە ازىرلەۋ», سونداي-اق, 89-قادامدا كورسەتىلگەن «نۇرلى بولاشاق» ۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جانە ازىرلەۋ» باعىتتارىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىن باياندادى.
– ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگىنىڭ باستى مىندەتى – ۇكىمەتتىك ەمەس جانە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتىنە بايلانىستى قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ. 2015 جىلى قابىلدانعان ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا قاتىستى زاڭ بويىنشا دەرەكتىك بازا جانە سىياقىلار مەن گرانتتار تۋرالى نورمالار ەنگىزىلدى. ال قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىستار ءتۇرلى باعىتتار بويىنشا جۇرگىزىلۋدە, – دەدى نۇرلان ەرمەكباەۆ.
ول بۇعان قوسا, 2016 جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ازىرلەنگەنىن ايتا كەلىپ, ونى مامىر ايىندا پارلامەنت ماجىلىسىنە جىبەرىلگەنىن مالىمدەدى. ال قىركۇيەكتە زاڭعا تاۋەلدى بازانى, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستار بويىنشا ىسكە اسىرىلاتىن قىزمەت كورسەتۋلەردىڭ ساپاسىنا, مازمۇنىنا, شارتتارىنا, باعالاۋ كريتەريلەرىنە بىرىڭعاي تالاپتار, ياعني, ستاندارتتار دايىنداۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن قاتار, مينيستر بيىل گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كولەمى شامامەن 588 ملن تەڭگەنى قۇراعانىن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ۇسىنىستارىن ەسەپكە الا وتىرىپ, تاقىرىپتار دا كەڭەيگەنىن جەتكىزدى.
– بۇگىندە ارنايى وپەراتور ارقىلى 41 جوباعا قارجى ءبولىندى. ال بولاشاقتا تاعى 14 جوباعا گرانت بەرىلۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسىلايشا, 55 جوبا گرانتتىق نەگىزدە قارجىلاندىرىلادى. وسى جىلى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا بولىنگەن قارجى كولەمى وتكەن جىلعىدان ءۇش ەسەگە ارتىق بولىپ وتىر. بىلتىر 200 ملن تەڭگەنى قۇراسا, بيىل 600 ملن-عا جۋىقتادى. ال الداعى جىلى بۇدان دا كوپ بولۋى كەرەك. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, 1 شىلدەدەن باستاپ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا ارنالعان سىياقىنى بەرۋ بويىنشا بايقاۋعا قاتىسۋ ءۇشىن وتىنىمدەر قابىلداۋ باستالدى, – دەدى نۇرلان ەرمەكباەۆ.
بۇدان بولەك, مينيستر «كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار تۋرالى» زاڭعا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ءوز قىزمەتتەرى بويىنشا مىندەتتى ەسەپتىلىگى جونىندە تالاپ ەنگىزىلگەنىن جەتكىزدى. بۇل ەسەپتىلىك ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ دەرەكقورىنا ۇسىنىلادى. بۇگىنگى تاڭدا دەرەكقورعا ءۇش مىڭعا جۋىق قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك ۇيىمدار تاجىريبەسى ەنگىزىلدى.
ايان ءابدۋالي,
"ەگەمەن قازاقستان"
