ادەبيەت • 19 شىلدە, 2017

حاميت تاعى

591 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى حاميت ەرعاليدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالىپ شىعارىلعان «اقىن سىرى» اتتى مەرەيتويلىق جۋرنالدى ءجيى پاراقتايمىن. حاماڭا دەگەن ايرىقشا ماحابباتپەن شىعارىلعان. اقىن مەن ازامات بولمىسى جاقسى ورنەكتەلىپ اشىلعان مۇندا. شىعارۋشى – «حاميت ەرعاليەۆ» قوعامدىق قورى. ال بۇل يگى ىسكە مۇرىندىق بولىپ, بارلىق سۋرەت-ماتەريالدارىن جيناقتاپ, قۇراستىرعان, بارلىق جۇمىسىن پەرزەنتتىك ىقىلاسپەن ايالاپ اتقارعان حاميت-اتانىڭ قىزىنداي بولعان سۇيىكتى كەلىنى التىن مۇحامەدياروۆا. التىن اپاي وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا قاراي «ەگەمەننىڭ» رەداكتسياسىنا ارنايى كەلىپ, وسى جۋرنالدىڭ ءبىر-ءبىر داناسىن بەلگىلى قالامگەر جانبولات اۋپباەۆ ەكەۋمىزدىڭ قولىمىزعا تابىستاپ كەتىپ ەدى.

حاميت تاعى

اكەسى كامپەسكەنىڭ لاڭىندا جەر اۋدارىلىپ بارا جاتىپ تەكەنىڭ تۇرمەسىندە مەرت بولعان, زامانا قيىندىقتارىنىڭ ءبارىن كاتەپتى قارا نارداي كوتەرگەن قايسار جۇرەكتى مايدانگەر اقىن قاي كەزدە دە, قاي سوزدە دە ارىنا كىر جۇقتىرماعانىن بايقايمىز. «قاتتى سوققى تيگەندە قۇلاپ تۇرىپ, مىستان عاسىر ۇنىنە قۇلاق ءتۇرىپ, ايالاۋعا كەلگەندە اردىڭ ءىسىن» ءوز الىنشە قۋاتتىلىق كورسەتىپتى. كەڭەستىڭ كەر سايا-ساتىنا كوزسىز باتىرلارشا قارسى شاپپاسا دا, «جانىڭنىڭ ءىنجۋ-مارجانىن جوعالتىپ الساڭ – ولگەنىڭ!» سيپاتتاس رۋحپەن ءومىر كەشىپتى. شىن سەنىپ قالعان كوڭىلمەن  جۇرت قاتارلى ءستاليندى ماقتاسا دا, سول كەزدەردە دە ەلدەگى «مەرەيلىگە قوسا مەشەۋدى, ەرلىك پەن ەلدىككە قوسا ەزدىكتى قازبالاپ ايتپاعان» كۇنى بولماپتى. «دومبىرانى جۇمساپ مۋزەيگە, تاباقتاعى ەتتەن اتتاعان. قاشانعى مومىن كيىز ۇيگە, قارعىس جوق ولار ايتپاعان» دەپ, قازاعىنىڭ كيەسىن, حالقىنىڭ ءداستۇر-سالتى مەن بولمىسىن قورعاي ءجۇرىپتى. ەندەشە: «زاۋالدى جاقسىلىقپەن جاناسپاعان, وسىلاي وسىپ ايتپاۋ وعاش ماعان. «سەن بۇرىن قايدا ءجۇردىڭ» – دەي المايسىڭ, كۇنىم جوق جانىققاندا جاق اشپاعان» دەپ جىرلاۋ كوپ شايىرلاردىڭ ىشىندە تەك حاماڭا عانا جاراسادى, كۇللى اعزاسىمەن اقيقاتشىل اقىننىڭ ناعىز جۇرەك ءسوزى – وسى. 


حاميت ەرعاليەۆ اقىندىعى قا­شان­­نان ازاماتتىقپەن استارلاس, ارقاۋ­لاس ءورىلىپ كەلگەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ءومىرىنىڭ ەڭ باستى, ورەلى شىعار­ما­لا­رىنىڭ ءبىرى, ەكى كىتاپقا جۇك بول­عان «قۇرمانعازى» پوەماسىن جازىپ, حالىق­تى تولقىن-تولقىن كۇي-داستاندارمەن سۋسىنداتىپ قانا قويماي, 1952 جىلى بوزان, قيعاش بويلارىن جاياۋ شيىرلاپ, ۇلى كۇيشىنىڭ زيراتىن تاۋىپ, امسە-امبەگە ايگىلەگەن دە ءوزى بولاتىن. سول ساپاردا كۇيشىنىڭ ايەلىنىڭ, شەشەسىنىڭ اتتارىن  انىقتاپ, بۇرىن  بەلگىسىز ءبىرسىپىرا كۇيلەرىن دە ءبىلىپ قايتادى. ەكى جىلدان كەيىن قۇرەكەڭنىڭ باسىنا قازاق مۋزىكاسىنىڭ  ابىز قايراتكەرى, اكادەميك احمەت جۇبانوۆتى ەرتىپ اپارادى. كۇيشىنىڭ باسىنا كۇمبەز كوتەرۋ ماسەلەسىن سول جولى ەكەۋلەپ قوزعاپ, بۇعان گۋرەۆ وبلاتكومىنان ارنايى قارجى بولگىزەدى. ءسويتىپ, 1959 جىلى قۇرمانعازى زيراتىنا جاڭا كۇمبەز كوتەرىلەدى. بەس مىڭ ادام جينالعان وسى سالتاناتقا باس قوناق بولىپ احاڭ مەن حاماڭ قاتىسادى. بۇل سالتانات سول جىلى الماتىداعى ارتيللەريا كوشەسىنىڭ كۇيشى اتىنا كوشىرىلۋىمەن تۇيىندەلەدى. 


وسى ازاماتتىق پا؟  جاي عانا ازاماتتىق ەمەس, ازاماتتىقتىڭ كوكەسى دەپ اي­تا الساق كەرەك. 1980 جىلى ءوزىنىڭ «جانارىمدا جۇمىر جەر» اتتى تاماشا جىر جيناعى مەملەكەتتىك سىيلىققا ۇسىنىلعاندا ۇكىمەت كوميسسياسىنا «سامو­وتۆود» جازىپ, ماراپاتتان باس تارتىپ, بۇيىرعالى تۇرعان بۇل سىيلىقتى ارعى جىلدان بەرى كۇتىپ جاتقان قادىر مىرزاليەۆ كىتابىنا بەرۋدى ءوتىنۋى دە ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلمەس اقجولتاي ەرلىك ەمەس دەپ ايتىپ كورىڭىزشى. ايتا المايسىز. 


ايتكەنمەن, «جۇگىرگەن جەتپەيدى, بۇيىرعان كەتپەيدى» دەمەي مە؟! ەكى جىل وتكەندە شاۋ تارتقانىنا قارا­ماي شالقار شابىتپەن جازىلعان «ال­تىن زەرەڭ» كىتابى سول سىيلىقتى, مارتەبەلى لاۋرەات اتاعىن دا حاماڭنىڭ قانجىعاسىنا بايلاپ بەردى. ەڭبەگى مەن نيەتىنە قۇدايدىڭ بەرگەنى شىعار, جەتپىس جىلدىعى تۇسىندا «حالىق جازۋشىسى» اتانىپ, ومىراۋىنا «حا­لىق­تار دوستىعى» وردەنىن تاققان ەدى. ءيا, تىنىمسىز ەڭبەك بولماسا, حاميت اقىن ولەڭمەن جولداس بولعان ءوز ومىرىندە ۇزىن سانى 50-دەن استام كىتاپ شىعارار ما ەدى؟ سونىڭ ىشىندە بەس كىتاپقا جيناقتالعان ولەڭدەرى مەن سونەتتەرى, پوەمالارى مەن باللادالارى, وي-تولقىنىسىن وزەك ەتكەن تاڭدامالى جىرلارى, قارا سوزبەن ورىلگەن تولعامدارى – اقىننىڭ ولمەس مۇراسى, قازاق ادەبيەتىنە سالىپ كەتكەن ولجاسى, پوەزياداعى حاماڭنىڭ جىر تاعى. 


ولەڭدەگى باقىتى وسىنداي  حاماڭ ءوزىنىڭ ومىردەن ەنشىلەگەن تاعى ءبىر باقىتى بۇگىنگى «ەگەمەن», بۇرىنعى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىندە ىستەپ, ونىڭ ونەگەلى مەكتەبىنەن ءوتۋى دەپ ءبىلىپتى. مايداننان جارالانىپ ورالىپ, جاراقاتى جازىلىپ تا بولماي جاتىپ, ەكى اي وتەر-وتپەستە «سق»-عا جۇمىسقا تۇرعان. سول كۇنى تۇسكەن سۋرەتىنىڭ سىرتىنا حاماڭ: «15.ءVىى.1945 ج. تاپ وسى كۇنى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنە جۇمىسقا شىقتىم. قابىرعا جاراسى ءالى بىتكەن جوق» دەپ جازىپتى. 


مايدانگەر اقىندى گازەتتىڭ سول كەزدەگى رەداكتورى بالتابەك اسانوۆ, ودان كەيىنگى قاسىم ءشارىپوۆ تە جاقسى ماعىناسىندا ەركەلەتىپ, ەركىن ۇستايدى. ول جۋرناليستىك قىزمەتتى, اسىرەسە, وچەرك, پۋبليتسيستيكانى تەز مەڭگەرىپ اكەتەدى. مۇقان يمانجانوۆ, ابەن ساتىبالديەۆ سەكىلدى دوس-جولداستار تابادى. قاسىم, تايىر, عالي, عابدول, قاينەكەي سىندى قازاقتىڭ بەلگىلى اقىن-جازۋشىلارىمەن ارالاس-قۇرالاسى قويۋلانادى. ءازىل-قالجىڭدارى جاراسادى. ءبىر-بىرىنە تىلەكتەس بولادى. «يمانجاننىڭ مۇقانى, كورمەدىم سەندەي جۇقانى. كولحوزدىڭ مالى نە بولار, سەندەيدەن قويسا بۇقانى؟!» دەپ كەلەتىن رياسىز ءازىل  جىرلار اقتارىلاتىنى دا وسى كەز. بۇل ەستەلىكتى حاماڭ سول ۋاقىتتاردا, ودان كەيىن دە دوس-جار بولىپ سىيلاسقان ساتيريك-قالامگەر, «سق»-نىڭ فەلەتونشىسىنان رەداكتورلىعىنا دەيىن جەتكەن بالعابەك قىدىربەك ۇلى اعانىڭ زايىبى ساپۋرا اپايدان ەستىپ ءماز بولعانبىز. 


حاماڭ ءوز  جازبالارىندا: «بۇل گازەت مەنى ساتباەۆ, مارعۇلان, بازانوۆا, قاستەەۆ, قاجىمۇقان, ءماريام جاگور­قىزى, ءىلياس وماروۆ, نۇرمولدا الدا­بەرگەنوۆ سەكىلدى نەبىر جايساڭ جاندارمەن كەزدەستىرىپ, كىشكەنە بويىمدى كىسى تانيتىن دارەجەگە كوتەردى... جاماندى جامانشا, جاقسىنى جاقسى كۇيىندە تانىپ, قايدا دا ادال, اق سويلەۋدىڭ جولدارىن كورسەتتى. تۇپتەپ كەلگەندە, وسىنىڭ ءبارى تالايدان تالپىنىپ, كوزىن اشا الماي جۇرگەن اقىندىق ونەرىمە اڭعار, ارنا بەلگىلەدى.... «اكە سىرى», «جاس انا»,  «ۇلكەن جولدىڭ ۇستىندە», ء«بىزدىڭ اۋىلدىڭ قىزى», «قۇرمانعازىنىڭ» باستاپقى بولىمدەرى, پۋشكين, نەكراسوۆتان اۋدارمالار – ءبارى-ءبارى وسى رەداكتسيادا جۇرگەن جىلدارىمدا جازىلدى... ارينە, بۇلاي ەتۋ ءۇشىن جۇيكە جۇقارتپايتىن, جانعا جايلى ورتا كەرەك. سول ورتا مەندە بولدى. سونىڭ ارقاسىندا تالايعى ارمانىمدى ىركىلمەي ىسكە اسىردىم. سوندىقتان دا مەن ءوزىمنىڭ ەڭ ۇلكەن ۋنيۆەرسيتەتىم «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتى دەپ ەسەپتەيمىن» دەپ العاۋسىز جان سىرىن جالپاق جۇرتقا جاريا ەتىپ سالعان بولاتىن. 


بۇل بۇل ما, اتاقتى ءسابيت مۇقانوۆ جازۋشىلار وداعىنا شاقىرىپ, «وسى سەن ءبىرىنشى ولەڭىم وبلىستىق گازەتتە 36-شى جىلى شىقتى دەپ سوعىسقا كەتەردە ايتقان سەكىلدى ەدىڭ. سودان بەرى اتتاي 14 جىل ءوتىپتى. سەنى ەل تانىدى. گازەتتە بەس جىل ىستەدىڭ. سول جەتەر. ەندى وسى اپپاراتقا كەلىپ, جاس اقىندار جونىندەگى بيۋرونى قولىڭا ال,  دەگەن كەزدە التىن كوللەكتيۆىن قيىپ كەتە الماي قاتتى قينالعان ەكەن. بىراق, سابەڭنىڭ مەسەلىن قايتارا المايدى. جىلى ۇيادان جىلجيدى. «قايران مەنىڭ مەيىرىمدى مەكەمەم» دەپ, ماعان پارىز ولگەنشە ونى سۇيمەك!» دەگەن جۇرەكجاردى ءسوزدى ەلدىڭ باس باسىلىمىنا قازاقتىڭ حاميت اقىنى ارناپتى. «سوتسياليستىك قازاقستان», اسىلىم, ساعان نە دەيمىن: بار بايلىعىم – قالامۇشتان, اتان نارعا كەدەيمىن...» دەپ ارداقتى حاماڭ تولعاپتى. 


حاماڭ ءبىر جازباسىندا: «...مەن جاستارى ەلۋگە تولعان زەينوللا قابدولوۆتى گۋرەۆ, عافۋ قايىربەكوۆتى تورعاي, ەركەش ءيبراھيمدى كوكشەتاۋ وبلىستارىنا باستاپ باردىم» دەپ ەستەلىك ايتادى. مىنە, وسىلاردىڭ ىشىندە, ول دا «ەگەمەننىڭ» ارداگەرى, ءومىر بويى تابان اۋدارماي «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ كوكشەتاۋ جانە قاراعاندى وبلىستارىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى قىزمەتىن اتقارعان قازاقتىڭ ايتۋلى اقىنى ەركەش ءيبراھيمنىڭ كوكشەدە ەلۋ جىلدىعى تويلانۋىنىڭ ءبىر كۋاگەرى ءبىز ەدىك. ايگىلى حاماڭدى العاش كورۋىم دە سول جولى. 


مارقا پىسكەن, قىمىز مايلانعان ماساتى جاز. 1980 جىل. ەركەشتىڭ تۋعان ەلىنە اقىننىڭ شاشباۋىن كوتەرە, اعاسى حاماڭ باستاپ, ىنىلەرى ساعي جيەنباەۆ پەن قادىر مىرزاليەۆتەي شاشالارىنا شاڭ جۇقپاس شايىرلار قوستاپ-قوشتاپ كەلدى.  الۋان-الۋان ءان-جىر مەن اڭىزدار ەلىندەگى, سۇلۋلىق تورىندەگى ابىز اقىن حاماڭنىڭ وسى ساپارى دا جۇرت قيالىندا كەرەمەت ءبىر اڭىزعا اينالىپ قالدى. 
ءيا, ەركەش اقىننىڭ ەلۋى تويلانعان سول ءبىر سەرى جاز ەسىمدە. بۇعان ءماز بولعان حالىق قالانىڭ قاق ورتاسىنداعى لەنين اتىنداعى سارايعا اعىلدى. زال لىقا تولعان. اقىن دەگەن حالىق ەل ەركەسى ەكەندىگىنە كوزىمىز جەتكەندەي. جانە دە باستاپ اكەلگەن سەركەسى اتاقتى حاميت شەرىڭىز بولسا شە! ەركەشتىڭ ءوزى دە جىر ايدىنىندا اققۋداي قالىقتاپ, كوكشەنى جىرعا قوسۋى عالامات ەدى عوي. ەلدىڭ وسىنداي سۇيىكتى اقىنىن قادىر مەن ساعي قوس اقىن قالاۋلى تورگە قولتىقتاپ شىعارعانى قانداي جاراسىپ تۇردى دەسەڭىزشى سوندا. كوكشەنىڭ جۇرتى كوڭىلدىڭ گ ۇلىن كەرەمەتتەي بۇر­لە­تىپ, وسى اقىنداردىڭ بارىنە نۇرىن سەبەلەپ, الىپ سارايدىڭ ىشىندە تەربەتىپ تۇرعانداي بولدى. 


قانشاما قۇتتىقتاۋ سوزدەر, اعىل-تەگىل لەبىزدەر اقتارىلدى. نەگىزگى باياندامانى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ يدەولوگيا جونىندەگى حاتشىسى بەيسەن جۇماعاليەۆ جاسادى. بۇل اعامىز باياعىدا ورالدىڭ شالقارىندا شولو­حوۆقا نوبەل سىيلىعى  بەرىلگەنى تۋرا­لى ءسۇيىنشى حاباردى جەتكىزگەن بەك­زات­تىڭ ءوزى. ەركەش اقىننىڭ شىعارما­شىلىعىن دا, مەيمان اقىندار جايىندا دا مايىن تامىزا, كەلىستى كەستەلەپ ايتتى. اقىنداردىڭ كوڭىلى تاسقىن. تاعى ءبىر مەزەتتە ءسوزدىڭ كەزەگى كوپ كەشىكپەي حاماڭا كەلدى. جيىلعان جۇرت تا وسى ءساتتى توسىپ وتىرعانداي ەكەن. توسىننان دۇركىرەتە قول سوعىپ جىبەردى. 
ويپىرماي دەيمىن, سونداعى حاماڭنىڭ شەشەندىگىنە تاڭىرقاماعان جان قالمادى. جاۋاتىن بۇلتتاي تورلادى, كۇركىرەپ كۇندەي تولعادى دەسەم دە بولادى. كوكشەنى كوككە تىك كوتەرىپ اكەتتى. ەركەش اقىندى وقجەتپەستىڭ شىڭىنا شىعاردى, ىنىسىنە ارناعان ولەڭىن وقىدى. ءسوز نوسەرىن توككەن حاماڭدى كوپتىڭ ىشىندە تىڭداپ وتىرىپ كەرەمەت اسەرلەنىپ, ءبىر عاجاپ كۇيگە بولەنگەنىم ەستەن, ءسىرا, كەتەر مە! اقىننىڭ ءور ءتىلى بارعان سايىن ەكپىندەپ, وعان قۇددى ءبىر قۇدايىم قۋات بەرگەندەي ەلەستەدى. كوكشەگە اتىراۋ تەڭىزدىڭ تولقىنى كوشىپ كەلىپ قوتارىلعانداي كورىندى. ورايى كەلگەندە ءتىلدىڭ تيەگىن ورىسشالاپ تا اعىتىپ-اعىتىپ جىبەرەدى. زالدا وتىرعان ارقانىڭ ورىس-قازاعى بۇل عاجاپقا ءسۇيسىنىپ, تاڭدايلارىن قوسىلا قاقتى. شەشەننىڭ شۇلەندىگىنە جىرعاعان كوڭىلدەردىڭ كوكتەمى حاماڭ­نىڭ ماڭدايىنان سۇيگەندەي ەدى. 


وسىلاي تولعاعان حاماڭنىڭ ايدىنى استى, ارۋاقتى اقىننىڭ مىسى باستى, ارقالى جىراۋدىڭ ايبىنى قۇرمانعازىنىڭ «كوبىك شاشقانىنداي» تۋلادى. ءوستىپ كوسىلە تولعاپ كەتكەنىندە كوكشەنىڭ قۇراعى كوكتەپ سالا بەردى. نە كەرەك, ايتەۋىر, كوز الدىمدا ءالى كۇنگە دەيىن وسى سۋرەت. اقشۋلان سامايى جالبىراپ, اقشاۋلى حاماڭ سامعادى. وسىناۋ الاي دا دۇلەي ارنانى توقتاتار پەندە بولمادى. بۇل حاماڭنىڭ كۇنى, حاميت اقىننىڭ كوكشەتاۋداعى جۇلدىزدى ءساتى ەدى!


مىنبەگە بۇدان كەيىن شىققان قادا­عاڭ – قادىر اقىن: «حاماڭ سويلە­گەن كەزدە كومباين عوي, مىنە, ءبىز تاعى دا ماساق تەرىپ قالدىق!» دەپ مويىندادى. ءسويتىپ, عالامات شەشەننىڭ الەمەت اسەرىنەن دەل-سال ايىعا الماي وتىرعان جۇرتتى ءاپ-ساتتە دۋ كۇلدىردى. ودان سوڭ ەلۋىندە ەلىنە ەركەلەگەن اقىن اعاسى تۋرالى قىسقا قايىرىپ ايتا كەلە: «ەلدىڭ ءبارى ەركەشتەي بولعىسى كەلەدى, بىراق بولا المايدى!» دەپ قازاقتىڭ قادىرىنا عانا ءتان قىسقا-نۇسقالىقتى بۇل جولى دا حالىققا مويىنداتتى. 


ەرتەڭىنە ەركەش اقىننىڭ تويى ات باسىن زەرەندى اۋدانىنا بۇردى. سول كەزدەگى اۋپارتكومنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرى, قازىرگى ارداقتى اقساقال مۇحيت قابدەشەۆتىڭ ايتۋىنشا, مەي­مان­داردى شەكارادا اۋپارتكوم توراعاسى پ.ميحايلوۆ, ونىڭ ورىنباسارى ەسىمبەك كەنجەعاليەۆ, اۋداندىق گازەتتىڭ رەداكتورى, جازۋشى بايمۇرات ازناباەۆ قارسى الادى. كوكشەتاۋدان وبلىستىق گازەتتىڭ رەداكتورى, بەلگىلى جازۋشى جانايدار مۋسين جولباسشى بولىپ كەلەدى. قوناقتاردى زەرەندى كولىنىڭ زەرلى جاعاسىنداعى وبلىستىق تۇتىنۋشىلار وداعىنىڭ دەمالىس ۇيىنە ورنالاستىرادى. بىرنەشە اۋىلدا, اۋدان ورتالىعى زەرەندىدە, دەمالىس ۇيىندە حالىقپەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرادى. ات مىنگىزىپ, شاپان جاۋىپ, سىي-سياپاتتارىن جاسايدى. 
حاماڭ زەرەندى جەرىندە دە جاسىنداي جارقىلدايدى, جالىن جىرىنىڭ شالقۋى جالعاسادى, وت اۋىز, وراق ءتىلىنىڭ ۋى مەن بالى الماسادى!  بارلىق جيىن-ماجىلىستەردە دە اقتارىپ ايتقان حاماڭ استە ىشىندە سىرىن جاسىرمايدى, زەرەندىلىكتەرگە دەگەن ىرزا جۇرەكپەن تاسىنا بۋىرقانعان اقبۋرا شابىتى ءبىر ساتكە دە باسىلمايدى. قادىرعا ماساق تەرگىزگەنىمەن قويماي, قالجىڭنىڭ دا قاندايىن ايتىپ, جۇرتتى ءوزى جۋساتىپ, ءوزى ورگىزەدى. ءبارى جاراسىمدى! زەرەندى كولىنىڭ قاراعايلى جاعاسىنداعى كەتەراياق وتىرىستا كوپتى كورگەن اۋپارتكوم ءبىرىنشىسى, سوعىستىڭ ارداگەرى, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى بايان جانعالوۆ اعا: «حاما! وسى كۇندەردە ءبىز كوپ ويلاندىق. سىزگە قانداي سىي بەرەمىز دەپ. مەن سىزگە زەرەندى ەلىنىڭ بەرەتىن سىيى توزبايتىن, وشپەيتىن, ۇرپاقتار ايتا جۇرەر ماڭگىلىك ەسكەرتكىش بولۋىن قالادىم.  زەرەندى دە قازاقتىڭ قاسيەتتى, كيەلى جەرلەرىنىڭ ءبىرى. مىنا وزدەرىڭ وتىرعان, تابيعات-شەبەر جاسا­عان تاقتالى تۇيەكتاستى زەرەندىنىڭ ەلى وزىڭىزگە كادەلەپ سىيلايدى. بۇل جار­تاستىڭ اتى ەندى «حاميت تاعى» بولادى» دەپ تولعانىپ بارىپ توقتاعان ەكەن. 


ءيا, مەنىڭ زەرەندىم وسىلاي جولىنان جىعىلماي, قادىرمەندى قوناققا كەرەمەت كادە ارناعان ەدى, جاقۇت كەمەرلى جاعادا ءسويتىپ حاميت تاعى ورناعان ەدى.  قازىر ول جەر «قازمۇنايگازدىڭ» «سۇڭقار» دەمالىس ايماعىنىڭ اۋماعىندا. ءبىر شەتى كەتىلسە دە, ساقتالىپ تۇر. قاراعاي نۋلى قالىڭنان ءحاميتتىڭ تاعى قارايىپ كورىنەدى. بۇگىندە ونىڭ قانداي تاق ەكەنىن جۇرتتىڭ كوبى بىلە دە بەرمەيدى. وعان ەسكەرتكىش-تاقتا ورناتىپ, باياعىدا تارتىلعان سىيدى اقىننىڭ رۋحىنا ءبىرجولا ەنشىلەپ تابىستاعان دۇرىس بولار ەدى. زەرەندىدەگى ءحاميتتىڭ تاعى – جىر تاعى. كەلەشەك جىردىڭ ۇرپاعى وسىناۋ جىر تاعىن ۇمىتپاي, سالەم بەرىپ, تاعزىم ەتىپ تۇرسا قۇبا-قۇپ. حاميت تاعى قازاق جىرىن قاستەرلەيتىن قارا ورمان ەلىنەن حابار كۇتەدى...

قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار