بيىل پرەزيدەنتىمىز قازاقستان حالقىنا جيىرما ءبىرىنشى جولداۋىن ارنادى. «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» دەگەن تاقىرىپپەن تانىستىرىلعان بۇل ستراتەگيالىق قۇجاتتا تاۋەلسىز ەلدىڭ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى سارالانىپ, قاۋىپ-قاتەرلەرى ايقىندالعان, كەمشىلىكتەرىنە ورنىقتى باعا بەرىلگەن. ال ونىڭ دەر كەزىندە, ويداعىداي ورىندالۋى ەلباسى مەن ەلدىڭ اراسىنداعى بىرلىككە, تۇتاستىققا تىكەلەي تاۋەلدى.
«كەمەنى قالاي اتاساڭ, سولاي جۇزەدى» دەمەكشى, بۇل جولداۋدىڭ دا اتى زاتىنا ساي, الداعى كۇنگە قويعان مەجەسى بيىك. ءارى وسىعان دەيىن جاريالانعان جولداۋلار جوسپارلى ءىستىڭ شاشىراڭقى بولمايتىنىن, ناتيجەسى دە كوڭىلدەن شىعاتىنىن كورسەتتى. ونىڭ ۇستىنە, ءۇشىنشى جاڭعىرۋعا قادام جاساپ, جاھاندىق باسەكەدە توپ جارۋدى دىتتەگەن ەلىمىزدىڭ الدىڭعى ەكى جاڭعىرۋدان العان ساباعى دا, تاجىريبەسى دە بارشىلىق. تەك سونى ۇتىمدى پايدالانىپ, جولداۋدا بەرىلگەن تاپسىرمالاردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇيەلى اتقارا بىلسەك بولعانى.
دەسەك تە, الەم حالقىن الاڭداتىپ وتىرعان داعدارىس كەزىندە تۇيىقتان شىعار جولدى تاۋىپ, ۇتىسپەن شىعۋ وڭاي بولا قويمايدى. مۇنى ەلباسىمىز دا دۇرىس اڭعارىپ: «بولاشاعىن ايقىنداپ, سىن-قاتەرلەردى كۇتىپ وتىرماستان, وعان تاباندى تۇردە قارسى تۇرا الاتىن حالىق قانا جەڭىسكە جەتەدى. الەمدە كەزەكتى, ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا باستالدى. ەكونوميكانى جاپپاي تسيفرلاندىرۋ تۇتاس سالانىڭ جويىلۋىنا جانە مۇلدە جاڭا سالانىڭ پايدا بولۋىنا الىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا بولىپ جاتقان ۇلى وزگەرىستەر – ءارى تاريحي سىن-قاتەر, ءارى ۇلتقا بەرىلگەن مۇمكىندىك», – دەپ, ەلدى جىگەرلەندىرە ءتۇستى.
ءبىز كەدەرگىدەن كەرى شەگىنبەي, دىتتەگەن بيىگىمىزگە جەتپەي توقتامايتىنىمىزدى تالاي رەت دالەلدەگەن ەلمىز. ايتالىق, «قازاقستان – 2030: بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى, قاۋىپسىزدىگى جانە ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋى» دەپ اتالاتىن جولداۋ ەلىمىزدى الەمنىڭ دامىعان ەلۋ مەملەكەتىنىڭ قاتارىنا قوسسا, ەندىگى مەجە ۇزدىك وتىزدىققا ىلىگۋ بولماق. بۇل جولداۋ سول ماقساتقا جەتۋدىڭ جولىن نۇسقاۋىمەن قۇندى.
جاڭعىرۋدىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى بازاسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقانى بەلگىلى. ال ۇلت جوسپارى از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە ەل ومىرىنە ەلەۋلى جاڭالىق اكەلدى. قازاقستاننىڭ زاڭنامالىق بازاسى قىلمىستىق, قىلمىستىق-پروتسەستىك, قىلمىستىق اتقارۋشىلىق, ازاماتتىق, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكستەرى سەكىلدى كوپتەگەن زاڭدارمەن تولىقتى. مۇنىڭ ءوزى ەلدىڭ وركەنيەتتى قوعامعا, قۇقىقتىق ورتاعا قادام جاساعانىن كورسەتەدى. سەبەبى, زاڭى مىقتى مەملەكەتتە ازاماتتار ءوز ماسەلەسىن جۇدىرىقپەن شەشپەيدى, ءوزارا تۇسىنىستىكپەن, زاڭمەن بىتىرۋگە تىرىسادى. كەز كەلگەن تۇيتكىلدىڭ ادىلدىكپەن ساراپتالۋىنا تەرەڭ ءمان بەرەدى. قوعامدا وسىنداي وڭ كوزقاراستىڭ قالىپتاسۋى كۇشتىك قۇرىلىمدارعا, پروكۋراتۋرا ورگانىنا, سوت قۇرىلىمدارىنا دەگەن حالىقتىڭ سەنىمىن نىعايتقانى كۇمانسىز.
ۇلت جوسپارى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ساپاسىن كوتەرۋگە ايتارلىقتاي ىقپال ەتتى. مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردى ىرىكتەۋگە, ساتىلاپ وسىرۋگە, ەڭبەگىنە قاراي جۇمىسىن باعالاۋعا قاتىستى قاعيدا وزگەردى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءبىلىمى مەن بىلىگىنە سەنەتىن جاستاردىڭ ىنتاسىن وياتىپ, قۇرىلىمدى ساپالى ماماندارمەن جاساقتاۋعا كومەكتەستى. ەلباسى ايتقانداي, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى اتتەستاتسيادان وتكىزۋدىڭ پايدالى, دۇرىس قادام ەكەنىنە از ۋاقىتتىڭ ىشىندە كوز جەتكىزدىك. ياعني, اتتەستاتسيا – قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان سىناق ەمەس, كەرىسىنشە, ىزدەنۋىنە, تالاپتانۋىنا, بىلىكتىلىگىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋىنا كومەكتەسەتىن تەتىك. مىنە, وسى تۇرعىدان العاندا جاڭا جولداۋدىڭ ۇلت جوسپارىنىڭ نەگىزىندە جۇمىس جۇرگىزۋى باستالعان ىستەردىڭ ورتا جولدا قالماي, ء وز مارەسىنە جەتۋىنە جول اشادى.
قاراپ وتىرساق, ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋى وسى ۋاقىتقا دەيىن تىڭ جاتقان تالاي ماسەلەلەردى شەشۋگە تالاپ جاساعان. ءارى تاپسىرمالار نەگىزگى بەس باعدارعا توپتاستىرىلىپ بەرىلگەن. «ەكونوميكانىڭ جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتىلۋى» دەپ اتالاتىن ءبىرىنشى باسىمدىعى تسيفرلىق تەحنولوگيانى قولدانۋ ارقىلى جاڭا يندۋستريالاردى وركەندەتۋدى ماقسات ەتسە, «بيزنەس-ورتانى تۇبەگەيلى جاقسارتۋ جانە كەڭەيتۋگە» باعىتتالعان ەكىنشى باسىمدىق ەلدىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسىن 2050 جىلعا قاراي كەم دەگەندە 50 پايىزعا جەتكىزۋدى مۇرات ەتكەن. ال اگرارلىق سەكتور ەكونوميكانىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالۋى ءۇشىن تەز ارادا ينۆەستيتسيالىق ستراتەگيانى جاساپ, جىل سوڭىنا دەيىن جەر قويناۋى تۋرالى جاڭا كودەكستى قابىلداۋ ماڭىزدى. سونىمەن قاتار, بۇل باستامالار ەلىمىزدىڭ سالىق زاڭنامالارىنا وزگەرىس ەنگىزۋدى قاجەت ەتەتىنى بەلگىلى. قازىر وسى سالاعا قاتىسى بار ماماندار جاڭا زاڭنامالاردىڭ ساپالى دايىندالۋىنا ۇلەس قوسۋدا. پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى دە ءوز تاراپتارىنان ارنايى جيىندار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر ۇيىمداستىرىپ, زاڭنامالىق بازانىڭ قۇندى قۇجاتتارمەن تولىعۋىنا اتسالىسىپ جاتىر.
عابيت ميرازوۆ,
الماتى قالاسىنىڭ پروكۋرورى
