جيىندا بەلگىلى بولعانىنداي, ەندى جول قاۋىپسىزدىگى ەرەجەسىن بۇزعانى ءۇشىن حاتتامانى تولتىرۋعا ادامنىڭ جسن ەنگىزۋى جەتكىلىكتى, قالعاندارىن جۇيەنىڭ ءوزى تاۋىپ بەرەدى. بۇل ورايدا ءسوز سويلەگەن باس پروكۋرور جاقىپ اسانوۆ: «جىل سايىن ەلىمىز بويىنشا 4 ميلليون شاماسىندا اكىمشىلىك ءىس قوزعالادى. ولار بويىنشا 64 مەملەكەتتىك ورگان حاتتاما تولتىرادى. بۇل ىستەردى سوتتان باسقا 50 ۋاكىلەتتى ورگان قاراستىرادى, ياعني وسى سالاعا بارلىق مەملەكەتتىك اپپارات جانە ەلىمىزدىڭ ءاربىر ءتورتىنشى تۇرعىنى تارتىلعان. 2016 جىلدىڭ ىشىندە جالپى سوماسى 64 ملرد بولاتىن 3 ميلليون ايىپپۇل سالىنعان, بۇل – بارلىق اكىمشىلىك ىستەردىڭ 75 پايىزى. مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا تسيفرلى تەحنولوگيانى جەتىلدىرۋدى تاپسىرعان. سول سەبەپتى بۇگىن ءىىم بىرلەسىپ, حاتتامالاردى ەلەكتروندى رەسىمدەۋ بويىنشا جوبانى ىسكە قوسامىز. ءبىرىنشى كەزەڭدە تەك جول قوزعالىسى ەرەجەسىن بۇزۋدى قاراستىرامىز», – دەدى.
ال ءوز كەزەگىندە وسى سىندارلى ىسكە پىكىر بىلدىرگەن ىشكى ىستەر ءمينيسترى قالمۇحانبەت قاسىموۆ: «ەلەكتروندى حاتتاما ايىپپۇلداردى جىلدام ءارى ىڭعايلى رەسىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل ازاماتتار مەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەيدى, سونداي-اق, پوليتسەيلەردى قاعازباستىلىقتان ارىلتادى. دەرەكتەر قورىمەن تىكەلەي جۇمىس جاساۋ قۇقىق بۇزۋشى تۋرالى دا, كولىك قۇرالى تۋرالى دا بارلىق قاجەتتى اقپاراتتى جەدەل الۋعا, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ قايتالانىپ جاسالۋىن ەسكەرە وتىرىپ, ونى دۇرىس سارالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اكىمشىلىك ءىس جۇرگىزۋدى ەلەكتروندى فورماتقا اۋىستىرۋدى دامىتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن, بۇل جازالاۋدىڭ بۇلتارتپاستىعى قاعيداتىن جانە قوعامداعى قۇقىقتىق ءتارتىپتى قالىپتاستىرۋدى جۇزگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», – دەدى.
ال اتالعان جوبانىڭ ازاماتتار ءۇشىن ءتيىمدى جاعىنا كەلسەك, ولار: ۋاقىتتى ۇنەمدەۋ, ياعني بار بولعانى 3-5 مينۋتتا رەسىمدەۋ, ايىپپۇلدى تولەگەننەن كەيىن ونى راستاۋدىڭ قاجەتى جوق, ونى تولەگەن ادام سەنىمدى بولادى, ويتكەنى سانكتسيالارمەن جۇيكەسىن توزدىرمايدى, ءىس بويىنشا قوزعالعاننان باستاپ ايىپپۇلدى تولەگەنگە دەيىنگى بارلىق ءمان-جايلار تۋرالى حاباردار ەتىلەدى. جالپى, بۇل رەسىمدەۋدىڭ ارتىقشىلىعى – ونىڭ اشىقتىعى, قوسىپ جازۋلاردى بولدىرماۋ جانە ءىس جۇرگىزۋ قۇقىعىن ساقتاۋ. سونىمەن قاتار, اتالعان جوبانىڭ مەملەكەت ءۇشىن ءتيىمدى جاعى قاعاز باستىلىقتان ارىلۋ, ءىستى قوزعاۋ جانە قاراۋ كەزىندە سىبايلاس جەمقورلىق پەن سوزبۇيدالىقتى بولدىرماۋ, جازالاۋدىڭ بۇلتارتپاستىعى, مۇلدەم توزبەۋ ءپرينتسيپىن جۇزەگە اسىرۋ, جازا تاعايىنداۋ جانە ونى ورىنداۋ مەرزىمدەرىن ساقتاۋ, ءىستىڭ جوعالىپ كەتۋىنىڭ مۇمكىن بولماۋى, ايىپپۇلداردى ءوندىرىپ الۋدى 80 پايىزعا دەيىن جوعارىلاتۋ بولىپ تابىلادى.
«اكىمشىلىك وندىرىستەردىڭ بىرىڭعاي ءتىزىلىمى» دەگەنىمىز بۇل اكىمشىلىك ىستەردىڭ ماتەريالدارىن ساقتاۋعا ارنالعان اقپاراتتىق جۇيە. ونىڭ قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى جوعارى, قاعاز نۇسقانى تولىقتاي الماستىرادى. بۇدان باسقا اتالعان جۇيەدە ءبىرىزدى ارەكەتتەردىڭ الگوريتمىنەن تۇراتىن اكىمشىلىك ءىستى قۇرۋ بويىنشا, ياعني اكىمشىلىك ءىس قوزعالعان ۋاقىتتان باستاپ سالىنعان اكىمشىلىك جازانى ورىنداعانعا دەيىن, سونىمەن قاتار اكىمشىلىك ايىپپۇلدى تولەۋ, بارلىق شەكتەۋلەردى الىپ تاستاي وتىرىپ, الىنعان دالەلدەمەلەر, ونىڭ ىشىندە فوتو, اۋديوجازبا, بەينەكەسكىن, سونداي-اق, باسقا دا فايلدار مەن باعدارلامالىق قۇجاتتار تۋرالى مالىمەتتەردى بىرىكتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن تەتىك ەنگىزىلمەك.
الەكساندر تاسبولات,
«ەگەمەن قازاقستان»
