جامانقۇل شايداروۆ تۋرالى كوپ ايتۋعا بولادى. ۋاقىتىندا رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق باسىلىمدار ول كىسى تۋرالى كوپ جازعان بولاتىن. ۇمىتپاسام, شاعىن فيلم دە ءتۇسىرىلدى.
كەزىندە جاڭاارقا اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولدى. جاستاردى جاكەڭ العا باستاي ءبىلدى. جاڭاارقا اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنىڭ جاستار اراسىنداعى جۇمىستارى وبلىستا الدىڭعى قاتاردا بولدى.
ول كەزدەگى تاجىريبە بويىنشا كومسومول مەكتەبىنەن جاقسى وتكەن جاستاردى پارتيا جاۋاپتى جۇمىستارعا جىبەرەتىن. كومسومول پارتيا رەزەرۆى دەپ تەگىن ايتىلماسا كەرەك. ارادا كوپ ۋاقىت وتپەي, كومسومول مەكتەبىنەن شىڭدالىپ شىققان جامانقۇل شايداروۆتى اۋداندىق كەڭەس اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەتىپ سايلايدى. توراعا بولىپ ىستەگەن از جىلداردىڭ وزىندە-اق ىسكەرلىگىن, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىنىڭ جوعارى ەكەندىگىن تەز تانىتتى. اۋداندا جاڭادان سوۆحوزدار اشىلدى, وقۋ ورىندارى, مادەنيەت ۇيلەرىنىڭ جۇمىستارى جاڭا تالاپقا ساي جۇمىس ىستەي باستادى. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى ارتتى. جاكەڭنىڭ مۇنداعى ەڭبەگى ءبىر توبە. ول, ارينە, بولەك اڭگىمە.
وبلىستىق پارتيا كوميتەتى كەلەشەگى زور, 35 جاستان جاڭا عانا اسقان تالاپتى ازامات جامانقۇل شايداروۆتى 1967 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اقتوعاي اۋدانىنا ءبىرىنشى حاتشىلىققا ۇسىنادى. اقتوعايدى 13 جىل بويى تاپجىلماي بىلگىر ۇيىمداستىرۋشى, ءوز ءىسىنىڭ اسقان شەبەرى جامانقۇل شايداروۆ باسقاردى. ول كىسىنىڭ جاقسى ءبىر قاسيەتى جۇمىس ىستەيتىن ادامدى باعالاي بىلەتىن. ماڭايىنا قولىنان ءىس كەلەتىن, كەلەشەگى زور, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى بار ادامداردى جينايتىن. سونىڭ ءبىرى – جاقان قوشانوۆ بولاتىن. قازىرگى سوزبەن ايتساق, نەگىزگى جۇمىس شتابىنىڭ تىزگىنىن جاكەڭنىڭ وسى جاقانعا سەنىپ تاپسىرۋى سول ىسكەرلىكتىڭ كۋاسى سەكىلدى.
جامانقۇل شايداروۆ اۋداندى باسقارعان جىلدارى اقتوعاي جاقسى كوتەرىلدى. اۋدان ەكونوميكاسى مەن مادەنيەتى جوعارى ورلەپ, وبلىستا ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. ءبىرىنشى رەت رەسپۋبليكالىق جارىستاردىڭ جەڭىمپازى اتاندى. سوكپ ورتالىق كوميتەتىنىڭ, كسرو مينيسترلەر سوۆەتىنىڭ, ۆتسسپس-ءتىڭ اۋىسپالى قىزىل تۋىن جەڭىپ الۋ ول كەز ءۇشىن وتە جوعارى باعا ەدى.
اقتوعاي نەگىزىندە مال شارۋاشىلىمەن شۇعىلداناتىن اۋدان. كەزىندە ءار ساۋلىقتان قوزى الدى. 100 بيەگە 100 قۇلىن العاندار وسى اۋداننان شىقتى. وبلىستا ءبىرىنشى بولىپ كومسومول-جاستار شوپاندار بريگاداسى قۇرىلىپ, ونىڭ ورتالىقتارى سالىندى. وزدەرىنىڭ كىتاپحاناسى, شاعىن كينو, ويىن-ساۋىق قوياتىن ۇيلەرى, مونشاسىنا دەيىن بولدى. سونىڭ ارقاسىندا جاستار قوي شارۋاشىلىعىنا كوپتەپ بارا باستادى.
مال شارۋاشىلىعى, ونىڭ ىشىندە قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋدا اۋدان ەڭبەكشىلەرى ۇلكەن تابىستارعا جەتتى. مۇنداعى جامانقۇل شايداروۆتىڭ ەڭبەگى وتە زور بولدى. سول كەزدە ادام كۇشى بۇل سالادا جەتپەيتىن ەدى.
وسى جەردە ءبىر ايتا كەتەتىنى, جاكەڭنىڭ ءوزى باستاپ ونەگە كورسەتەتىنى. كەيبىرەۋلەر جالاڭ ۇندەۋ تاستاپ, ءوزى تاسادا قالاتىن. ءتول الۋ ناۋقانىنا ادام كۇشى جەتىسپەيدى. ادام كۇشىمەن كومەك بەرەتىن ءوندىرىس ورىندارى بۇل اۋداندا جوق. سوندىقتان, جاكەڭ ءوزى باستاپ, ونەگە كورسەتىپ, ۇيىندەگى زايىبى جولدىبالا شەشەمىزدى ءتول قابىلداۋعا جىبەرەتىن. مۇنى كورگەن اۋدان, مەكەمە باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرى دە وسىلاي ىستەدى. ءسويتىپ, ءتول الۋ ناۋقانىندا ادام كۇشى ماسەلەسىن وسىلاي شەشكەن بولاتىن. بۇل باستاما سول ۋاقىتتا وبلىس اۋداندارىندا ۇلكەن رەزونانس تۋعىزعان ەدى.
اۋدان ورتالىعىندا ۇلكەن مادەنيەتكە تالپىنۋ باستالدى. جاڭا ۇيلەر, دەنساۋلىق, مادەنيەت, ساۋدا ورىندارى بوي كوتەرە باستادى. كوشەلەر مەن ۇيلەر تارتىپكە كەلتىرىلدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, شالعايدا قالعان اۋدان ۇلكەن سەرپىلىستى باستان كەشتى.
اۋىل مادەنيەتى جوعارى ساتىعا كوتەرىلدى. اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى جامانقۇل شايداروۆتىڭ قولداۋىمەن, اۋداننىڭ اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قالكەن ماكەنباەۆتىڭ, اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى جاقان قوشانوۆتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «توقىراۋىن تولقىندارى» ءانسامبلى قۇرىلىپ, ۇجىمدى بۇكىل وداق قانا ەمەس, كەيىن الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەردىڭ ءوزى تانىدى. ول جىلدارى وبلىستا وتەتىن كوركەمونەرپازدار بايقاۋىنا اقتوعاي اۋدانى جۇلدەنى ەشكىمگە بەرمەي, ىلعي دا ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الاتىن.
جاكەڭ جۇمىس ىستەگەن جىلدارى اقتوعاي اۋدانى وزىق تارجىريبە تاراتۋ مەكتەبى بولعان ەدى. كوپتەگەن سەمينارلار وسى اۋداندا وتەتىن. باسقا اۋداننىڭ ادامدارى اقتوعايعا كەلىپ, كوپ نارسەنى ۇيرەنىپ قايتاتىن.
جامانقۇل شايداروۆتىڭ بۇدان باسقا دا ەڭبەكتەرى جەتكىلىكتى. كوپتەگەن جاستاردى تاربيەلەدى. رىمبەك ءجۇنىسوۆ باس اگرونومنان قازاقستان جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى, اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلىعىنا دەيىن كوتەرىلدى. ال, سايات توحمەتوۆ فەرما زووتەحنيگىنەن اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ ىستەگەنىن ايتساق تا جەتكىلىكتى بولار.
اۋدان حالقى جامانقۇل شايداروۆتىڭ ەسىمىن جاقسى باعالايدى. ورتالىقتاعى ساياباققا جاكەڭنىڭ اتىن بەرۋ وسىنىڭ دالەلى ىسپەتتى.
جامانقۇل شايداروۆتىڭ اقتوعاي اۋدانىنداعى اتقارعان جۇمىستارى, جاساعان ەڭبەكتەرى پارتيا مەن وكىمەت تاراپىنان جوعارى باعالاندى.
اسقالارىن بىلاي قويعاندا, ەڭبەك قىزىل تۋ وردەنىمەن ەكى رەت ماراپاتتالدى. ەكى مارتە قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلاندى. بۇل سول كەزەڭنىڭ ولشەمىمەن العاندا اۋدانعا كورسەتىلگەن ۇلكەن قۇرمەت, ونىڭ باسشىسى جامانقۇل شايداروۆتىڭ وزىنە بەرىلگەن جوعارى باعا ەدى.
اقتوعايدا قىزمەت ىستەگەن جىلدارى جاكەڭنىڭ قىزمەتتىك مانسابىنداعى شىن مانىندەگى شىرقاۋ شىڭى بولدى. جامانقۇل شايداروۆ كەيىن ۇلىتاۋ اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ كوپ جىلدار قىزمەت اتقاردى. ءومىرىنىڭ سوڭىندا جاڭاارقا اۋدانىنىڭ ورتالىعى اتاسۋ كەنتىندە پوسەلكەلىك اتقاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولدى. قايدا ىستەسىن, قانداي قىزمەت اتقارسىن, ءوز شارۋاسىنا اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, ءوز جۇمىسىنا مىعىم, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى وتە زور ادام رەتىندە ەستە قالدى.
اسىل ازاماتتىڭ دا ءبىزدىڭ ارامىزدان كەتكەنىنە 20 جىلداي ۋاقىت بولىپتى. تاۋ الىستاعان سايىن بيىكتەي بەرەدى دەۋشى ەدى. وسى ءسوز تۋرا جاكەڭە ارناپ ايتىلعان سياقتى.
جامانقۇل شايداروۆتى حالىق «جاقسى جاكەڭ» دەپ اتاپ كەتتى. شىندىعىندا جاكەڭ وسى اتاققا لايىق جان. ەسىمىزدە جاقسى جاكەڭ بولىپ ماڭگىلىك ساقتالىپ قالادى.
قاسىمبەك مەديەۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك
سىڭىرگەن قايراتكەرى
قاراعاندى
