سونداي-اق, حيميا ونەركاسىبىندەگى «قازفوسفات» جشس-ءنىڭ كاسىپورنىندا 3 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋى دا ءوڭىر دامۋىنا وڭ سەرپىن بەردى. تۇيىرشىكتەلگەن فوسفور-كالي تىڭايتقىشىن ءوندىرۋ, قۇرىلىس يندۋسترياسىندا قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرەتىن زاۋىت, دانەكەرلەۋ ەلەكترودتارىن شىعارۋ, گيپس جانە گيپستەن جاسالاتىن كارتون ءوندىرۋ وندىرىستەرىنىڭ ىسكە قوسىلۋى دا وبلىستىڭ وڭ كورسەتكىشكە يە ەكەنىن كورسەتەدى.
وبلىستا «ەۋروحيم-تىڭايتقىشتار» جشس-مەن كاراتاۋ قالاسىندا كەشەندى مينەرالدى تىڭايتقىش وندىرەتىن ءىرى جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. بۇگىنگى كۇنى جاڭاتاس قالاسىندا كەن بايىتۋ كومبيناتى ىسكە قوسىلىپ, وندا 270-تەن استام جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى. ناتيجەسىندە وتكەن جىلى كاسىپورىن 2,2 ميلليارد تەڭگەگە 368,2 مىڭ توننا ۇساقتالعان فوسفور شيكىزاتىن ءوندىردى.
«حيميا پاركى تاراز» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا ءىرى كومپانيالار جوبالارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. وتكەن جىلى جالپى اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمىنىڭ كولەمى 8,1 پايىزعا ارتتى. سالادا نەگىزگى ءونىم تۇرلەرىنىڭ ءوندىرىسى جىل سايىن وسۋدە. وسىمدىك شارۋاشىلىعىنداعى ءونىم كولەمىنىڭ ۇلعايۋىنا ىلعال جانە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جونىندەگى بەلسەندى جۇمىستار ىقپال ەتۋدە. 2016 جىلى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى ەنگىزىلگەن الاڭ كولەمى 12 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىلىپ, 47 پايىزعا ارتتى. ىلعال رەسۋرستارىن ساقتاۋ تەحنولوگيالارمەن 26,3 مىڭ گەكتار قامتىلعان. اتالمىش تەحنولوگيالار اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدا تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر. مىسالى, قورداي اۋدانىنداعى «نوسەر جانە سامعاۋ» شارۋا قوجالىعى اتالعان تەحنولوگيانى قولدانۋ ناتيجەسىندە ءاربىر گەكتاردان 1000 تسەنتنەرگە دەيىن قانت قىزىلشاسىن جينادى, بۇل رەتتە وبلىس بويىنشا قانت قىزىلشاسىنىڭ ورتاشا ءتۇسىمى 216,3 تسەنتنەردى قۇراپ وتىر.
جامبىل ءوڭىرى ەلىمىزدەگى جاسىل ايماق سانالاتىندىقتان, وسى باعىتتا بىرقاتار جوبالار قولعا الىندى. اتاپ ايتساق, 235 گەكتارعا قارقىندى الما باقتارى وتىرعىزىلسا, 19,8 گەكتار جەرگە 233 جىلىجاي ورنالاستىرىلدى. ال مال شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ وسىمىنە ەكسپورتتىق الەۋەتتى دامىتۋعا باعىتتالعان «سىباعا, «قۇلان», «التىن اسىق» باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ ىقپال ەتكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. وتكەن جىلى بۇل ماقساتتا 5527 باس ءىرى قارا, 46296 باس قوي, 2165 باس جىلقى ساتىپ الىندى. بۇل باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە بارلىق مال تۇرلەرى باسىنىڭ ءوسىمى بايقالادى.
وبلىستا رەسەي, سونداي-اق, باسقا دا نارىقتارعا باعىتتالعان كوكونىس, ەت جانە ءسۇت كلاستەرى دامۋدا. وڭىردە مەركى اۋدانىندا 42 شارۋاشىلىعى بار «مەركى ونىمدەرى» وندىرىستىك كووپەراتيۆى جانە جاڭازەلانديالىق «Fonterra» جانە داتتىق «Arla» باعدارلامالارى نەگىزىندە 15 شارۋاشىلىقتاردى بىرىكتىرە وتىرىپ جۋالى اۋدانىندا «جۋالى-الاتاۋ» اۋىلشارۋاشىلىق وندىرىستىك كووپەراتيۆى قۇرىلدى.
وبلىستا اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكاسىمەن قايتا جاراقتاندىرۋ, بورداقىلاۋ الاڭدارىن, ءسۇت-تاۋارلى فەرمالارىن قۇرۋ جانە اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارلارىن وڭدەۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ايتا كەتسەك, 32 ءسۇت-تاۋارلى فەرما ىسكە قوسىلىپ, 24878 باسقا ارنالعان 26 ءىرى بورداقىلاۋ الاڭدارى, 50 اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆى جۇمىس اتقارۋدا.
«بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە قولداۋ كورسەتۋدىڭ جۇيەلىك شارالارى ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. باعدارلامانى جۇزەگە اسىرا باستاعاننان 2016 جىلعا دەيىن 79,8 ميلليارد تەڭگەگە 766 جوبا, ونىڭ ىشىندە 2016 جىلى 27,6 ميلليارد تەڭگەگە 219 جوبا سۋبسيديالاندى.
سونىمەن قاتار, 2,4 ميلليارد تەڭگەگە 212 كەپىلدىك بەرىلىپ, 1,5 ميلليارد تەڭگەگە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 77 جوباسىنا ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم جۇرگىزىلدى. جاڭا بيزنەس باستامالاردى ىسكە اسىرۋعا باعدارلامانى جۇزەگە اسىرا باستاعالى بەرى 95,3 ميلليون تەڭگەگە 33 گرانت, ءوز ءىسىن اشۋعا جانە كەڭەيتۋگە 461,6 ميلليون تەڭگەگە 153 شاعىن نەسيە بەرىلدى.
جالپى, باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلعان جىلدارى كورسەتىلگەن مەملەكەتتىك قولداۋ 12 مىڭ جۇمىس ورنىن ساقتاپ قالۋعا جانە 4 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋعا ىقپال ەتتى. قۇرىلىس, كولىك جانە ساۋدا سالالارىندا دا وڭ ديناميكا ساقتالىپ وتىر. قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 4,2 پايىزعا, ساۋدا 0,4 پايىزعا ارتىپ, جۇك اينالىمى 0,1پايىزعا, جولاۋشى اينالىمى 16 پايىزعا ءوستى. «حالىقتىڭ جان باسىنا شاققانداعى نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋ قارقىنى» ءتۇيىندى ينديكاتور بويىنشا جوسپارلى ءمانى 105,2 پايىزدان كەم ەمەس جوسپارلانىپ, ناقتى ورىندالۋ ءمانى 105,4 پايىزدى قۇرادى.
قاراتاۋ قالاسىندا «ەۋروحيم قاراتاۋ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ مينەرالدى تىڭايتقىشتار وندىرەتىن حيميا زاۋىتىنىڭ, ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنداعى گاز-كومپرەسسورلى ستانسانىڭ قۇرىلىستارىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ ەسەبىنەن وڭ كورسەتكىشكە قول جەتكىزىلدى.
جالپى, 2016 جىلى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 215,4 ميلليارد تەڭگەنى نەمەسە 2015 جىلعى دەڭگەيدىڭ 106,2 پايىزىن قۇرادى. ال «جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە سالىقتىق جانە سالىقتىق ەمەس تۇسىمدەردىڭ ءوسۋى» كورسەتكىشى بويىنشا جوسپارلى ءمانى 102,5 پايىزدان كەم ەمەس جوسپارلانىپ, ناقتى ورىندالۋ ءمانى 103,0 پايىزدى قۇرادى. ال, «جۇمىسسىزدىقتىڭ قىسقارتىلۋى» كورسەتكىشىنىڭ جوسپارلى ءمانى 5,0 پايىزعا ءوسىپ, 2016 جىلى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,9 پايىزدى قۇرادى.
ۇلتتىڭ كەلەشەگى ءۇشىن ۇرپاق تاربيەسى اسا ماڭىزدى. سوندىقتان دا وتكەن جىلى 3845 ورىندىق 36 بالاباقشا, سونداي-اق, 25 ورىندىق 1 شاعىن مەملەكەتتىك ورتالىق اشىلدى. ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق قور قاراجاتى ەسەبىنەن 840 ورىندىق 3, جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 280 ورىندىق 2, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى نەگىزىندە 29, عيمارات بەرۋ ەسەبىنەن 1, قايتارۋ ەسەبىنەن 1 بالاباقشا اشىلدى.
«پايدالانۋعا بەرىلگەن تۇرعىن ۇيلەردىڭ جالپى اۋدانى» ءتۇيىندى ينديكاتور بويىنشا جوسپارلى ءمانى 273,8 مىڭ شارشى مەتر جوسپارلانىپ, ناقتى 318,2 مىڭ شارشى مەترگە تۇرعىزىلعان تۇرعىن ۇيلەر پايدالانۋعا بەرىلدى. ال «جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ۇلەسى» ءتۇيىندى ينديكاتور بويىنشا جوسپارلى ءمانى 75,5 پايىزعا بەلگىلەنىپ, ناقتى ورىندالۋ ءمانى 75,5 پايىزدى قۇرادى.
2016 جىلى جەرگىلىكتى ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىن جانە ەلدى مەكەندەردىڭ كوشەلەرىن دامىتۋعا, جوندەۋگە جانە ۇستاۋعا بيۋدجەتتەن 9,9 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. «كوشەلەردە جاسالعان قىلمىستاردىڭ ۇلەس سالماعى» ءتۇيىندى ينديكاتور بويىنشا جوسپارلى ءمانى 14,8 پايىزدان ارتىق ەمەس جوسپارلانىپ, ناقتى ورىندالۋ ءمانى 13,5 پايىزدى قۇرادى.
قولعا الىنعان كوپتەگەن جوبالارمەن قاتار, وبلىس ورتالىعىندا تاۋلىكتىڭ تۇنگى كەزىندە جاسالاتىن قىلمىستارعا جەدەل ارەكەت ەتۋ ءۇشىن قۇرامىنا قىلمىستاردى ىزدەۋ قىزمەتكەرلەرى, ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورى كىرەتىن «سوۆا» جەدەل ىزدەۋ توبى قۇرىلدى.
وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ باستاماشىلىعىمەن جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارىندا الدىن الۋ ءىس-شارالارى بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى.
«100 زارداپ شەككەن ادامعا شاققانداعى جول-كولىك وقيعالارىنان قايتىس بولعاندار سانىن تومەندەتۋ» ءتۇيىندى ينديكاتور بويىنشا جوسپارلى ءمانى 9,0 بىرلىكتەن ارتىق ەمەس جوسپارلانىپ, ناقتى ورىندالۋ ءمانى 100 زارداپ شەككەن ادامعا شاققاندا 8,6 بىرلىكتى قۇرادى.
«جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار كورسەتەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ كورسەتىلۋ ساپاسىنا قاناعاتتانۋشىلىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ» ءتۇيىندى ينديكاتور بويىنشا جوسپارلى ءمانى 81 پايىزعا جوسپارلانىپ, ناقتى 10 بالدىق شكالامەن ورىندالۋ ءمانى 83 پايىزدى قۇرادى.
سونىمەن قاتار, «عۇمىردىڭ بولجامدى ۇزاقتىعىن ارتتىرۋ» ءتۇيىندى ينديكاتورعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا مەديتسينالىق كومەككە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ, ونىڭ ۋاقىتىلى ءارى ساپالى كورسەتىلۋى بويىنشا شارالار ىسكە اسىرىلۋدا.
2016 جىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ كولەمى 39,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 2 ەمحانا, 2 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت, مەديتسينالىق پۋنكت پايدالانۋعا بەرىلىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ 3 نىسانى گازبەن قامتاماسىز ەتىلدى.
بەكبولات ورىنبەكوۆ,
جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى
