ايماقتار • 13 شىلدە, 2017

ماعجاننىڭ جۇيرىك جىرىنداي

383 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«تۋعان جەر» باعدارلاماسى اياسىندا فەستيۆال ۇيىمداستىرىلىپ, ول قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن تانىتۋعا ارنالدى

ماعجاننىڭ جۇيرىك جىرىنداي

مۇحتار اۋەزوۆ 1929 جىلى التى الاشتىڭ ارداقتىسى جايلى بىلاي دەگەن ەكەن: «سىرتقى كەستەنىڭ كەلىسىمى مەن كۇيشىلدىگىنە قاراعاندا, بۇل ءبىر زاماننىڭ تەگىنەن اسقانداي. سوندىقتان بۇگىنگى كۇننىڭ بار جازۋشىلارىنىڭ ىشىنەن كەلەشەككە بوي ۇرىپ, ارتقى كۇنگە انىق قالۋعا جارايتىن ءسوز – ماعجاننىڭ ءسوزى». «سىرشىلدىعىمەن, سۋرەت­شىل­دىگىمەن, سوزگە ەركىندىگىمەن, تاپقىشتىعىمەن كۇشتى, مارجانداي تىزىلگەن, تورعىنداي ۇلبىرەگەن نازىك ءۇندى كۇيىمەن, شەرلى, مۇڭدى زارىمەن كۇشتى» /ج. ايماۋىتوۆ/. بۇكىل تۇركى جۇرتىنا قۋاتتى جىر­لارىمەن تانىلعان شايىردىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋدا ەركە ەسىلدىڭ جاعاسىنداعى قىزىلجار وڭىرىندە 2011 جىلى تۇساۋى كەسىلگەن «ماعجان كوكتەمى» رەسپۋب­ليكالىق ونەر فەستيۆالىنەن باستاۋ الدى. العاش­قى بايقاۋعا زامانىمىزدىڭ زاڭعار جازۋشى­سى ءابىش كەكىلباەۆ باستاعان ادەبيەت مايتالمان­دارى قاتىسىپ, وبلىستىق اكىمدىكتىڭ جان-جاقتى قولداۋىنا يە بولعان ەدى. ەكى جىلدا ءبىر رەت وتەتىن فەستيۆال قارساڭىندا ءبىز تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارمانىڭ باسشىسى كەمەل وسپانوۆ­پەن سويلەسكەنىمىزدە, ول بايقاۋ اقىننىڭ مۇرا­لارى ارقىلى جاس بۋىندى وتانسۇيگىشتىككە, ەلجان­دىلىققا تاربيەلەۋدى, سونداي-اق, وتاندىق ادەبيەت, ونەر, مۋزىكا سالاسىنداعى ەسىمدەردى ەلگە تا­نىتۋدى دىتتەيتىنىن, بيىل «بولاشاققا باعدار: رۋ­حاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ۇسىنىلعان «تۋعان جەر» باعدارلاماسى باستى نىسانا ەتىلگەنىن جەتكىز­دى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇمىتكەرلەردىڭ ەڭ تاڭداۋ­لى­لارى ىرىكتەلىپ الىنىپ, اقتىق سىنعا جولداما العان. ولار ءۇش اتالىم بويىنشا ونەر جارىس­تى­رىپ, ەش جەردە جاريالانباعان ولەڭدەرىن وقۋى, مۋزىكالىق تۋىندىلارىن ورىنداۋى, اقىن­نىڭ كەمى 50 تۋىندىسىن جاتقا ءبىلۋى شارت. قازى­لار القا­سىنا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن نەسىپبەك ايت ۇلىنىڭ جەتەكشىلىك ەتۋى­نە, قۇرا­مىنا قازاقستان جازۋشىلار وداعى توراعا­سىنىڭ ورىن­باسارى عالىم جايلىبايدىڭ, كومپوزي­تور جولا­مان تۇرسىنباەۆتىڭ, كۇمىس كومەي ءانشى قا­پاش قۇ­لى­شەۆانىڭ, تاعى باسقالارىنىڭ ەنگىزى­لۋىنە قاراعاندا, جوعارى تالاپ قويىلعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.
 فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى انارحان دۇيسەنوۆا ءسوز سويلەپ, ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆتىڭ قۇتتىقتاۋىن وقىپ بەردى. 
 ساحنا تورىنە ءبىرىنشى بولىپ جازبا اقىندار الما-كەزەك كوتەرىلىپ, ەر تۇرىك ۇرپاقتارىنىڭ باستارىنىڭ قوسىلۋىن ارمانداپ وتكەن, بوستاندىق يدەياسىن ءومىرىنىڭ, شىعارماشىلىعىنىڭ التىن ارقاۋى ەتكەن ۇلى اقىنعا ارناعان جىرلارىن توگىلتتى. شىعىسقازاقستاندىق سايات قامشىگەر «جەڭە المادى سەنى اقىن, ءولىم داعى, ولەڭىڭنەن قۇلپىردى كوڭىل باعى», الماتى وبلىسىنان كەلگەن ماقپال مىسا «اۋەلدە جاراتقان سوڭ كوشەلى عىپ, جۇلدىز بوپ جارقىراعان دەسەدى جۇرت» دەگەن كەستەلى جىر شۋماقتارىن تۇيدەكتەتە توكتى. «جازبا اقىندار ءمۇشايراسى» اتالىمىندا ءبىرىنشى جۇلدەنى الماتىلىق اقىن ادىلعازى قايىربەكوۆ جەڭىپ الدى. «ماعجان ولەڭدەرىنە جازىلعان جاڭا اندەر» اتالىمىندا باق سىناعان پەتروپاۆلدىق جاس ونەرپاز ءبىرجان ەسجانوۆ زور داۋسىمەن, ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىمەن كورەرمەندەر قوشەمەتىنە بولەندى. اقمولالىق قۇرمەت ساقايدىڭ «جان جارىمدى ءبىر سۇيەيىن تۇسىمدە» ءانى ءبىرىنشى ورىنعا لايىق دەپ تانىلدى. ماعجان تۋىندىلارىن مانەرلەپ وقۋدا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ وكىلى اياحباي دىنمۇحامەد جەڭىستىڭ ەڭ بيىك تۇعىرىنا كوتەرىلدى.
 قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى نەسىپبەك ايت ۇلى بايقاۋدى قورىتىندىلاي كەلىپ, ۇلتىمىزدىڭ ازاتتىعى ءۇشىن باسىن بايگەگە تىككەن قازاقتىڭ اسىل پەرزەنتىنىڭ مۇرالارى مەن يدەيالارى ماڭگى جاساي بەرەتىنىن, وسكەلەڭ ۇرپاق ءۇشىن اسىل قازىنا, ولمەس مۇرا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
 فەستيۆال جەڭىمپازدارى مەن جۇلدە­گەرلەرىنە قوماقتى اقشالاي سىيلىق­تار تابىس ەتىلدى.
ء سوز اراسىندا اقىننىڭ كىندىك قانى تامعان جەرى – سارىتومار اۋىلىندا ەلىمىز­دىڭ ءار قيىرىنان جينالعان وقۋشىلار دا باس قوسىپ, «ولەڭ – مەنىڭ شولپانىم, ايىم, كۇنىم», «اقىن دا ءبىر بالا عوي, ايعا ۇمتىلعان», «تولقىنمەن تولقىن سىرلاسىپ» اتالىمدارى بويىنشا ءوز ونەرلەرىن ورتاعا سالىپ, شىرىنگۇل ىلەس (وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى), ورازباي مارلەن (پاۆلودار وبلىسى), جۇلدىز ساياتوۆا (استانا) ءبىرىنشى ورىنداردى يەلەنگەنىن, باس جۇلدە زامانبەك الىبەكوۆكە (سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى) بۇيىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون.

ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار