جاڭا ورتالىق اشىلدى
ماڭعىستاۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعى شەتپە كەنتىندە وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن, وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعىنىڭ الەۋمەتتىك مەملەكەتتىك تاپسىرىسى اياسىندا «شاڭىراق» قوعامدىق قورىنىڭ ۇسىنىسىمەن اتا-اناعا ارنالعان ەرتە جاستاعى بالالاردى دامىتۋ جانە تاماقتاندىرۋ رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ سالتاناتتى تۇردە اشىلۋى وتكىزىلدى.
اتالمىش شاراعا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى بانۋ نۇرعازيەۆا مەن ماڭعىستاۋداعى يۋنيسەف وكىلى ايدانا ساريەۆا جانە باسقارما باسشىلارى قاتىستى. جاس اتا-انا مەن بالا ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان ورتالىققا كوڭىلى تولعان كوپشىلىك ۇيىمداستىرۋشىلارعا ءوز العىستارىن دا ءبىلدىرىپ جاتتى.
«بەس جاسقا دەيىنگى بالالاردى دۇرىس تاماقتاندىرماۋمەن بايلانىستى جاعدايلاردى جاقسارتۋ ءۇشىن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى بالالار قورىنىڭ (يۋنيسەف) قولداۋىمەن وسىنداي ورتالىقتار 2015 جىلى مۇنايلى اۋدانى مەن جاڭاوزەن قالاسىندا اشىلعان بولاتىن. مۇندا بالانىڭ ۇيلەسىمدى دامۋى جانە اتا-انالاردىڭ ءسابيىنىڭ جەتىستىكتەرىنە قۋانۋى ءۇشىن انالار مەن اجەلەرگە بالانىڭ دامۋى مەن وعان دۇرىس كۇتىم جاسالۋىن باقىلاۋ بويىنشا تۇسىنىكتى ءارى پراكتيكالىق نىساندا اقپارات بەرىلەتىن بولادى», دەدى ماڭعىستاۋ وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بانۋ ۇزاقباەۆا.
اللابەرگەن قونارباەۆ
ماڭعىستاۋ وبلىسى,
ماڭعىستاۋ اۋدانى
ايانباي ەڭبەك ەتە بىلەيىك
جاڭارۋدىڭ, ومىرشەڭدىكتىڭ نەگىزى – جاستاردا. بۇل ءۇشىن ازاماتتار ءتالىم-تاربيە مەن عىلىمعا باسا ءمان بەرىپ, بىلىممەن مىقتاپ قارۋلانۋى قاجەت. قازىرگى كەزدە جاhاندانۋ ۇدەرىسى, قولجەتىمدى اقپاراتتار لەگى جاستاردىڭ بويىندا اقپاراتتاردى ەلەكتەن وتكىزە ءبىلۋ, تەرىس پىعىلدى يدەولوگيالارعا قارسى تۇرا بىلەتىن يممۋنيتەتتى قالىپتاستىرۋدى قاجەت ەتەدى. ويتكەنى, قازىرگى تاڭدا جات پيعىلدى اعىمداردىڭ ىقپالىنا ەرىپ, ەكسترەميستىك ارەكەتتەردىڭ قاتارىن تولىقتىرۋشىلار وسى جاستار بولىپ وتىرعانى بەلگىلى. جاستاردىڭ مۇنداي ارەكەتكە بارۋىنىڭ باستى سەبەبى رەتىندە ولاردىڭ ءبىلىم, ساۋاتتىلىق دەڭگەيىنىڭ تومەندىگىن ايتۋعا بولادى. بۇعان قارسى تۇرا ءبىلۋدىڭ جولى جاستاردىڭ ءدىني ساۋا-
تىن ارتتىرۋ, ولاردى ادامگەرشىلىككە, سۇيىسپەنشىلىككە تاربيەلەۋ, ۇلتتىق سالت-ءداستۇرىمىزدى بويلارىنا ءسىڭىرىپ, دارىپتەۋ, ولاردى ەلىنە, جەرىنە, داستۇرىنە, دىنىنە جاناشىر ازامات ەتىپ تاربيەلەۋ بولىپ تابىلادى.
قازاق ەلىنىڭ بىرلىگىنىڭ قالىپتاسۋى مەن وركەندەۋى ءداستۇرلى ۇلتتىق تاربيە مەن رۋحاني قۇندىلىقتارمەن ساباقتاسقان تۇردە جۇزەگە اسادى. سول سەبەپتەن دە جاستاردىڭ بويىنا قازاقي قۇندىلىقتاردى ءسىڭىرىپ, قازىرگى جاھاندىق دامۋ جاعدايىندا ولاردى باتىس مادەنيەتىنىڭ نەگىزىنەن الىستاتىپ, ءوزىمىزدىڭ رۋحاني باي مۇراتىمىزدىڭ قۇندىلىقتارى تۇرعىسىنان تاربيەلەۋ – الدا تۇرعان باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن جۇزەگە اسىرىپ, ودان ءارى دامىتاتىن جاستار بولعاندىقتان, ولار ەڭ الدىمەن ءبىلىمدى, ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن زاماناۋي يگىلىكتەردى ءوز بويىنا بىرىكتىرىپ, ۇشتاستىرا بىلگەن, ءوز ەلىنىڭ ناعىز جاناشىر ازاماتتارى رەتىندە قالىپتاسۋعا تالپىنۋى كەرەك.
نۇربينا كوپتىلەۋوۆا,
قىزىلوردا وبلىسى,
جالاعاش اۋدانى,
اقسۋ اۋىلى
قاشانعا دەيىن «پرۋدحوز» اتالا بەرمەك؟!.
ارعى عاسىرلاردا ءومىر سۇرگەن قوندىباي ەسىمدى اتامىز مۇراپتىق كاسىپتى جەتىك مەڭگەرىپتى. كەزىندە شۋدىڭ ەكى قاباعىنداعى ورىس-قازاقتىڭ ىشىندە قوندىبايدى بىلمەيتىن ادام نەكەن-ساياق ەدى دەپ ەسكە الىپ وتىراتىن كونەكوز قاريالار. ەل-جۇرت توعان تارتقان كەزدە قوندىبايدى كەزەك-كەزەك شاقىرتىپ, اقىل-كەڭەستەرى مەن تاجىريبەلەرىنە سۇيەنىپ وتىرعان. بۇكىل شۋ بويىنا اتى شىققان قوندىبايدى باسقا جاقتىڭ ەگىنشىلەرى دە شاقىرتىپ, تىنىم تاپتىرمايتىن. تىپتەن قوندىباي كۇلەباەۆتى قازىرگى بايزاق اۋدانى ورنالاسقان جەر مەن سوناۋ قىزىلوردا وبلىسىنا توعان قازدىرتۋ جۇمىستارىنا دا پايدالانىپتى.
ال اتا جولىن قۋعان ازامات پەن ەسكەلدى قوندىبايۇلدارى 1940 جىلدان تابان اۋدارماستان ۇزاق جىلدار اۋىل شارۋاشىلىعىن سۋلاندىرۋ سالاسىندا جوعارى ءبىلىمدى جەتەكشى مامان رەتىندە جەمىستى ەڭبەك ەتىپ, شۋ, مويىنقۇم اۋداندارىنا كەڭىنەن تانىلعان. قوندىباي تەگىن يەلەنگەن ۇرپاقتارى دا سۋ شارۋاشىلىعىنان جوعارى ماماندىق الىپ, اتا-بابالارىنىڭ قاندارىنا سىڭگەن ماماندىقتارىمەن ەل-جۇرتىنا ەلەۋلى پايدالارىن تيگىزە الدى.
ايتايىن دەگەنىمىز, وسى ەلدى مەكەندى بايىرعى تۇرعىندار قوندىباي اۋىلى دەسە, تاريحتان بەيحابار كەيبىر جاستار جاعى بولسا «پرۋدحوز» دەپ اتايدى. ءبىر عانا قوندىباي اۋلەتىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعىندا تابان اۋدارماستان عاسىردان-عاسىرعا جالعاسا ەڭبەكتەنىپ كەلە جاتقانىنىڭ ءوزى كوپشىلىككە ۇلگى-ونەگە ەمەس پە! شاعىن عانا اۋىلدىڭ تاريحي اتاۋىن قالپىنا كەلتىرىپ, كورشىلەس اعايىنداردان ۇيالمايتىنداي – «قوندىباي اۋىلى» دەپ اتاساق ورىندى بولار ەدى.
اۋىل تۇرعىندارى اتىنان
ماكەن ۋاقتەگى
جامبىل وبلىسى
كۇرشىمدەگى ءان فەستيۆالى
شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ كۇرشىم اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا وسى جەردىڭ تۋماسى, مارقۇم كومپوزيتور ورالحان كوشەروۆكە ارنالعان ءان كەشى ءوتتى.
فەستيۆال ءفاني دۇنيەدەن 42 جاسىندا ءوتىپ كەتسە دە, ارتىنا وشپەس ءان مۇراسىن قالدىرىپ كەتكەن ونەرپاز ۇلدارىنىڭ اسقاق رۋحىمەن ەل-جۇرتى قايتا قاۋىشىپ, كۇرشىم ءوڭىرى ورالحان سازىنا بولەندى. ونىڭ تۋىندىلارىن استانالىق, الماتىلىق جانە رەسەي مەن موڭعوليادان كەلگەن تانىمال انشىلەر شىرقاپ, كۇرشىمدىكتەردى تەبىرەنىس پەن تولعانىسقا بولەدى. فەستيۆالعا سازگەر شىعارماشىلىعىن ورىنداۋشىلاردان باسقا, رەسپۋبليكانىڭ ءار ايماعىنان شاقىرىلعان قوناقتار: ونەر, مادەنيەت, ادەبيەت, ءباسپاسوز سالاسىنىڭ وكىلدەرى, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى, سازگەردىڭ كوزى تىرىسىندە قويان-قولتىق ارالاسقان ونەردەگى دوستارى, تىلەۋلەستەرى مەن ەلدەن جىراقتا تۇراتىن تۋىستارى ارنايى شاقىرىلعان.
يگى شارانىڭ باسى-قاسىندا بولعان وبلىستىق مادەنيەت, مۇراعات جانە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ باسشىسى ازامات مۇحامەدچينوۆكە, اۋدان اكىمى سەيسەنعازى چۋكاەۆقا, وبلىستىڭ مادەنيەت, ونەر سالاسى قىزمەتكەرلەرىنە, كۇرشىم اۋداندىق مادەنيەت ءبولىمىنىڭ باستىعى باقىتحان ولمەسەكوۆكە, مادەني شارانىڭ وتۋىنە اتسالىسقان «ورالحاننىڭ كوكتەمى» اتتى ءان بايقاۋىنا 2003 جىلدان باستاپ دەمەۋشىلىك كورسەتىپ كەلە جاتقان جاناربەك بىلىمباەۆقا جانە بارلىق ەل ازاماتتارىنا كوشەروۆتەر اۋلەتى اتىنان العىس ايتقىم كەلەدى.
گۋليارا كوشەروۆا
شىعىس قازاقستان وبلىسى
