ن.نىعماتۋلين ەكىنشى سەسسيانىڭ بيىلعى جىلى اتقارعان جۇمىستارى جونىندە باياندادى.
ء«بىز بۇگىن ەكىنشى سەسسيا بويىنشا ءماجىلىستىڭ سوڭعى جالپى وتىرىسىن وتكىزىپ وتىرمىز. بۇل سەسسيا ءماجىلىس تاريحىنداعى ەڭ ماڭىزدى كەزەڭدەردىڭ ءبىرى بولدى دەپ ايتا الامىز. سەبەبى, وسى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ قازاقستانىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنە 25 جىل تولدى. وسىعان بايلانىستى دەپۋتاتتاردىڭ بەلسەنە قاتىسۋىمەن قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان تاريحي دەكلاراتسيا قابىلداندى. سونىمەن بىرگە, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ءىرى كونستيتۋتسيالىق رەفورما جۇرگىزىلدى, ونى ساپالى زاڭمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن دەپۋتاتتار ۇلكەن جۇمىستار اتقاردى. ناتيجەسىندە, ەلىمىزدىڭ كونستيتۋتسياسىنا, باسقا دا كوپتەگەن ماڭىزدى زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى», دەدى نۇرلان زايروللا ۇلى.
سونداي-اق, ول پارلامەنتتەگى تاعى ءبىر ۇلكەن وزگەرىستىڭ ءبىرى رەتىندە ءماجىلىس جۇمىسىنىڭ اشىقتىعىن اتاپ ءوتتى. «سەسسيا اشىلعاننان كەيىن جالپى وتىرىستار مەن ۇكىمەت ساعاتتارى ونلاين رەجىمدە بۇكىل رەسپۋبليكاعا كورسەتىلدى. بۇل ءماجىلىس جۇمىسىن بۇرىنعىدان دا اشىق ەتە ءتۇستى. سونىمەن قاتار, بىزدە وتكەن شارالارعا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرگە, قوعامدىق ۇيىم مۇشەلەرى, ماجىلىسكە كىرمەگەن پارتيالار قاتىسىپ, ولارمەن بىرلەسە جۇمىس اتقاردىق», دەدى ن.نىعماتۋلين.
كۇن تارتىبىندە بەكىتىلگەن تاقىرىپقا ساي, ەڭ الدىمەن, «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى قىزمەتتىك جانە ازاماتتىق قارۋدى وتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى. بۇل جونىندە ارنايى بايانداما جاساعان ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مارات دەمەۋوۆ قۇجات قىزمەتتىك جانە ازاماتتىق قارۋدى وتكىزۋ مەن ونىڭ ىشكى ترانزيتىنە بايلانىستى قاتىناستاردى, سونداي-اق, قۇزىرەتتى ورگاندار اراسىندا وسىنداي وتكىزۋ مەن ىشكى ءترانزيتتى مەملەكەتتىك باقىلاۋعا بايلانىستى ماسەلەلەر بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋدى رەتتەيتىندىگىن جەتكىزدى.
ال اتالعان زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار تاراپىنان سۇراق قويىلىپ, وعان ناقتى جاۋاپتار بەرىلدى. ىشكى ىستەر ءمينيسترى ءبىرىنشى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا قابىلدانعان «تەرروريزمگە قارسى كۇرەس تۋرالى» زاڭ تالابىنا سايكەس, ەل ازاماتتارى قارۋ-جاراقتىڭ ءتورت ءتۇرىن الىپ, ساقتاۋعا قۇقىلى كورىنەدى. «ونىڭ ەكەۋى تەگىس ۇڭعىلى بولسا, ەكەۋى ويىق ۇڭعىلى. ال ۇلتتىق زاڭنامامىزعا سايكەس, اڭ اتۋ ماقساتىمەن ەلگە كەلەتىن شەتەل ازاماتتارى شەكارادان ەكى مىلتىقتان ارتىق الىپ كىرە المايدى جانە قارۋ-جاراق تۇرلەرىن تاسىمالداۋ ءبىر عانا قۇجاتپەن ءتيىستى تالاپتارعا ساي جۇزەگە اسىرىلادى. سونداي-اق, قارۋ الۋعا ءوتىنىش بەرۋ ءتارتىبى مەن ساتۋ نەمەسە تاسىمالداۋ ماسەلەلەرىندە ەلەكتروندى قۇجات اينالىمى نەگىزىندە كەدەرگىسىز راسىمدەۋ مۇمكىندىكتەرى دە قاراستىرىلعان», دەدى م.دەمەۋوۆ.
جالپى, وتىرىستا زاڭ جوباسىن تولىق قولدايتىندىعىن ءبىلدىرىپ, وزگە دە ارىپتەستەرىن قولداۋعا شاقىرعان دەپۋتات سەرگەي سيمونوۆ ءمينيستردىڭ ورىنباسارىنان بۇگىنگى تاڭدا ەل ىشىندەگى تىركەلگەن جانە شەت مەملەكەتتەر اراسىندا اۋىس-تۇيىستە جۇرگەن قارۋ-جاراقتىڭ ستاتيستيكالىق دەرەكتەرىن سۇراعان بولاتىن. م.دەمەۋوۆتىڭ جاۋابىنان وسى كۇندەرى قازاقستاندا 250 مىڭعا جۋىق قارۋ ۇستايتىن ازامات تىركەلگەنى جانە ولاردىڭ قولىنداعى قارۋ-جاراق سانى 283 مىڭدى شامالايتىنى بەلگىلى بولدى. ال ساتىپ الۋ, ساتۋ شارتىنا سايكەس, اينالىمداعى قارۋ-جاراق سانى ورتا ەسەپپەن 70 مىڭعا جۋىقتايدى ەكەن. مۇنىڭ ىشىندە اڭشىلىق كەزىندە پايدالانىلاتىندارى 1 800-ءدىڭ شاماسىندا كورىنەدى.
وتىرىس اياسىندا اتالعان زاڭ جوباسىنا قاتىستى قوسىمشا بايانداما جاساعان حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى قابيبوللا جاقىپوۆ كەلىسىم قۇجاتى ءماجىلىس كوميتەتتەرىندە جان-جاقتى تالقىلانعانىن جانە وڭ باعاعا يە بولعانىن ايتىپ, ونى راتيفيكاتسيالاۋدى ۇسىندى. سودان سوڭ ءماجىلىس توراعاسىنىڭ داۋىسقا سالۋى ناتيجەسىندە زاڭ جوباسى ءبىراۋىزدان ماقۇلداندى.
دەپۋتاتتار, سونداي-اق «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى بويىنشا پارلامەنت ءماجىلىسى مەن سەناتى اراسىنداعى كەلىسىم كوميسسياسىنىڭ ۇسىنىستارى تۋرالى» ماسەلەنى قارادى. بۇل زاڭ جوباسى جونىندە ءسوز العان ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتاي سابيليانوۆ كوميسسيا وتىرىسىندا اتالعان زاڭ جوباسىنىڭ 2-بابىنىڭ 2 جانە 4-تارماقتارى قارالىپ, ولار بويىنشا بىرلەسكەن رەداكتسيا ءبىراۋىزدان قابىلدانعانىن مالىمدەدى. ءوز كەزەگىندە دەپۋتاتتار سالىستىرمالى كەستەدە كورسەتىلگەن كەلىسىم كوميسسياسىنىڭ ۇسىنىستارىن تارازىلاپ, داۋىسقا سالۋ ارقىلى زاڭ جوباسىن ءبىراۋىزدان ماقۇلدادى.
سونداي-اق, ءماجىلىستىڭ زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ مۇشەسى قانات ءمۋسيننىڭ تانىستىرۋىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ولاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ نورمالارىنا سايكەس كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنا پارلامەنت سەناتى ەنگىزگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار جونىندەگى قۇجات تا ءبىراۋىزدان ماقۇلداندى.
ايتا كەتەيىك, VI شاقىرىلىمنىڭ ەكىنشى سەسسياسىندا ءماجىلىستىڭ 38 جالپى وتىرىسى ءوتىپ, وندا 226 ماسەلە قارالعان. وسى كەزەڭ اياسىندا پالاتا 84 زاڭ جوباسىن تالقىلاپ, ماقۇلدانعان جانە سەناتقا جولداعان. سونداي-اق, 16 ۇكىمەت ساعاتى, ەكى پارلامەنتتىك تىڭداۋ, 25 دوڭگەلەك ۇستەل, ءماجىلىس كوميتەتتەرىنىڭ 17 كوشپەلى وتىرىسى جانە 4 حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلعان.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
