«...ءتاۋىرىمىن»
ءبىر كۇنى كەدەيلىك تۋرالى اڭگىمە بولىپ جاتادى دا, جۇرتتىڭ ءبارى كەدەي بولىپ شىعادى. قالەكەڭ ءۇنسىز قالىپتى. سوندا ءبىر دوسى: «سەن نەمەنە, كەدەي ەمەسسىڭ بە؟» دەيدى. سوندا قالەكەڭ:
– كەدەيى كەدەيمىن-اۋ, بىراق سەندەرگە قاراعاندا سونىڭ ءتاۋىرىمىن, – دەپتى.
«...قايتا سالىپ قويادى»
جىگىتتەر ءبىر ازاماتتى ماقتاپ جاتادى. ماقتاۋى كەلىسپەي جاتسا كەرەك, ءبىر كەزدە بىرەۋ: «ول جىلاننىڭ اۋزىنداعى ءشوپتى الاتىن جىگىت قوي» دەپتى. سوندا قالەكەڭ: ء«وي, العانىڭ نە, ول ونى قۋىپ جەتىپ ۇستاپ الىپ, اۋزىنا قايتا سالىپ قويادى» دەپتى.
«جاعىڭ سىنسا دا...»
ءبىر دوسى جول اپاتىنا ءتۇسىپ جاعى سىنىپ, قالەكەڭە كوڭىل سۇرامادىڭ دەپ رەنجىپ ءجۇرىپتى. سودان قالەكەڭ قولى قالت ەتكەندە الىستاعى دوسىنا ۇشىپ بارىپ, ءحالىن سۇراپتى. دوسى مۇنى كورگەن سوڭ باياعى وكپەسى قايتا ەسىنە ءتۇسىپ, «جاعىم سىنىپ جابىرقاپ جاتقاندا نەگە كەلمەدىڭ؟» دەپ تاعى دا سول رەنىشىن ايتا باستايدى. سوندا قالەكەڭ:
– سەن دە قويمادىڭ عوي. باسىڭنىڭ امان قالعانىنا تاۋبە دەسەيشى. جاعىڭ سىنسا دا, ساعىڭ سىنباسىن, – دەپتى.
«ۇلتقا تونگەن قاۋىپ...»
قالەكەڭنىڭ ۇستىنەن اتىنان ات ۇركەتىن ءبىر مەكەمەگە تاعى بىرەۋلەر ارىز ءتۇسىرىپتى. ارىز تۇسكەن سوڭ تەكسەرىلۋى كەرەك. قايتا-قايتا شاقىرىپ, ونى-مۇنى سۇراي بەرەدى. تۇسىنىكتەمە جازادى. ارىزدا «بەس-التى ادامعا زاڭسىز پاتەر بەردى» دەيدى. ونىسى دالەلدەنبەيدى. سودان تاعى ءبىر كۇنى شاقىرعاندا شىدامى تاۋسىلعان قالەكەڭ تەرگەۋشىگە:
– باۋىرىم, قازاقتىڭ ءۇيسىز-كۇيسىز جۇرگەن بەس-التى بالاسىنا پاتەر بەرگەننەن قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇر ما؟ – دەپتى.
سودان بۇل ماسەلەگە نۇكتە قويىلىپتى.
«...ىشىندە اداسىپ كەتسەڭ...»
ءبىر اعايىننىڭ ءۇش-ءتورت قابات ءۇيى بار ەكەن. قۋىسى, ۇڭعىل-شۇڭعىلى وتە كوپ, ءۇيىنىڭ ىشىنە كىرگەنشە بەس-التى بولمەدەن ءوتۋ كەرەك. ءبىر دوسى سول كىسىنىڭ ۇيىنە قوناققا بارا جاتقانىن ماقتانىش ەتەدى.
– سوتكاسىن ءبىلۋشى مە ەدىڭ؟ – دەيدى قالەكەڭ دوسىنا.
– جوق, ءا, ونى قايتەم, ءۇيىن بىلەم عوي, – دەيدى. سوندا قالەكەڭ:
– ءۇيىنىڭ ىشىندە اداسىپ كەتسەڭ كەرەك بولا ما دەگەنىم عوي, – دەپتى.
جيعان-تەرگەن
سارسەن قارمىس
الماتى
