شىعىستىڭ تابيعاتى تامىلجىعان, كورىكتى شاھارلارىنىڭ ءبىرى - ريددەر. 2014 جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «ماڭگىلىك ەل جاستارى – يندۋسترياعا!» الەۋمەتتىك جوباسىنىڭ «سەرپىن» باعدارلاماسى اياسىندا كەنشىلەر قالاسىنا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنەن (وڭتۇستىك قازاقستان, الماتى, قىزىلوردا وبلىستارى) 20-دان استام جاس كەلگەن-ءدى. جۋىردا ريددەردە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ, وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن اگرارلى تەحنيكالىق كوللەدجدى ء«تۇستى مەتاللدار مەتاللۋرگياسى» ماماندىعى بويىنشا ءبىتىرىپ شىققان 22 ستۋدەنتكە ديپلوم تاپسىرۋ سالتاناتى ءوتتى.
جاس مەتاللۋرگتەر جۇمىسقا كىرىستى
سالتاناتتى شارا باستالماس بۇرىن استانادان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنەن, «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق «سەرپىن» ۇلتتىق جوبالار باسقارماسىنان, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىنەن ارنايى كەلگەن قوناقتار رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى باق وكىلدەرىمەن بىرگە پرەسس-تۋر اياسىندا «قازتسينك» جشس ريددەر مەتاللۋرگيالىق كەشەنى مەن ريددەر اگرارلىق كوللەدجىن ارالاپ, تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى. بۇل ەكى نىساننىڭ دا «سەرپىندىكتەرگە» تىكەلەي قاتىسى بار. ويتكەنى, 22 ستۋدەنت كوللەدجدە ءۇش جىل بويى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداسا, سونىڭ 7-ءۋى 8 اي ريددەر مەتاللۋرگيالىق كەشەنىندە وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتىپ, جۇمىسقا قابىلدانىپ وتىر. تەحنيك-مەتاللۋرگ ماماندىعى بويىنشا اتالعان كەشەندە ەڭبەك ەتىپ جاتقان الماتى وبلىسىنىڭ تۋماسى ميراس قايداروۆ ريددەردەگى ءۇش جىلدىڭ قىزىقتى وتكەنىن, وزدەرىنە بارلىق جاعدايدىڭ جاسالعانىن ايتادى. «قالا حالقى ءبىزدى قۇشاق جايا قارسى الدى. كوللەدجدەگى ۇستازدارىمىزعا, شاھار باسشىلىعىنا ۇلكەن العىس ايتامىز. قازىر مەتاللۋرگيالىق كەشەندە ءوز قاتارلاستارىممەن بىرگە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىن», دەيدى ول. ميراستىڭ قاتارلاستارىنىڭ ءبىرى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ شىمكەنت قالاسىنان كەلگەن عالىمجان بەگالى: ء«بىز مۇندا ەڭ الدىمەن تاجىريبەدەن وتتىك, تاجىريبە كەزىندە ارقايسىمىزعا قولداۋ رەتىندە 90 مىڭنان 110 مىڭ تەڭگەگە دەيىن اقشا تولەندى. ارينە, اۋەلدە ءتىل جاعىنان ازداعان قيىندىقتار بولدى. بىراق وسىنداعى قىزمەتكەرلەر تۇسىنىستىكپەن قاراپ, ءتىل ۇيرەنۋىمىزگە جاردەمدەستى. ۇجىمىمىز جاقسى. «قازتسينك» سەكىلدى الپاۋىت كاسىپورىندا ەڭبەك ەتىپ جاتقانىمىزعا قۋانىشتىمىز» دەيدى. جەتى بىردەي ستۋدەنتتى قىزمەتكە قابىلداعان كەشەن باسشىلىعى ولاردىڭ جۇمىسقا دەگەن ىنتا-ىقىلاسى زور ەكەنىن ايتىپ, قاتارلارىنىڭ بىلىكتى جاس ماماندارمەن تولىققانىنا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. ەلوردادان كەلگەن قوناقتار مەن جۋرناليستەر جىلى جاقتىڭ ۇلدارى مەن قىزدارى ءبىلىم العان كوللەدجدى ارالاعاننان كەيىن «شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ريددەر قالاسىندا «ماڭگىلىك ەل جاستارى – يندۋسترياعا!» الەۋمەتتىك جوباسىنىڭ «سەرپىن» دامىتۋ باعدارلاماسىن ەنگىزۋ بولاشاعى» تاقىرىبىندا وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىستى.
دوڭگەلەك ۇستەلدى اشقان ريددەر قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى دانيار دۇيسەمباەۆ كوللەدج بىتىرگەن 22 ستۋدەنتتىڭ ەشقايسىسى جۇمىسسىز قالمايتىنىن, شاھارداعى ريددەر مەتاللۋرگيالىق كەشەنى تاعى دا 7 «سەرپىندىكتى», ياعني, ۇزىن سانى 14 تۇلەكتى جۇمىسپەن قامتۋعا نيەتتى ەكەنىن, قازىرگى ۋاقىتتا قالعان 6 بويجەتكەنگە جۇمىس ىزدەستىرىلىپ جاتقانىن, بۇل ماسەلە جۋىق ارادا شەشىمىن تاباتىنىن ايتتى. 22 ستۋدەنتتىڭ ءبىرى اسكەرگە بارۋعا, ەندى ءبىرى ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسۋگە شەشىم قابىلداپتى.
باسپانا بەرىلە مە؟
جۇمىس جايى شەشىلدى دەلىك, ال باسپانا ماسەلەسى قالاي بولماق؟ قالا اكىمى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, 22 ستۋدەنت ازىرگە ريددەر اگرارلى تەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ جاتاقحاناسىندا تۇرادى. جۇمىسقا ورنالاسقاننان كەيىن ولارعا «2017-2021 جىلدارعا ارنالعان ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتi دامىتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وسىندا كوشىپ كەلۋ ءۇشىن 20, پاتەردى جالداپ تۇرعانى ءۇشىن ءبىر جىل بويى اي سايىن 20-دان 30 ايلىق كورسەتكىشكە دەيىن تولەماقى قاراستىرىلماق. قازىر ريددەردە جوعارىدا اتاپ وتكەن مەملەكەتتىك باعدارلاما نەگىزىندە ءبىر ءۇي, «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» ارقىلى تاعى 1 ءۇي سالىنىپ جاتىر ەكەن. دانيار دۇيسەمباەۆ جاس مامانداردى باسپانامەن قامتۋ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە ۇسىنىس جولدانعانىن جەتكىزدى. دوڭگەلەك ۇستەلدە ءسوز العان «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق «سەرپىن» ۇلتتىق جوبالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى كۇلزيا توباتاەۆا قازىرگى ۋاقىتتا «سەرپىن-2050» باعدارلاماسىمەن ەلىمىز بويىنشا 12 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتقانىن, ونىڭ 2256-سى شىعىس قازاقستاندا ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. «2014 جىلى باعدارلاما باستالعاندا وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ جاستارىن ەڭ ءبىرىنشى بولىپ قۇشاق جايا قارسى العان شىعىس قازاقستان وبلىسى بولاتىن. ءبىر قۋانارلىعى, بۇل ايماق وڭتۇستىكتەگى وڭىرلەردەن كەلىپ ءبىلىم الىپ جاتقان جاستاردىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىنا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ وتىر. ءبىر عانا كاسىپورىن 14 جاس ماماندى جۇمىسقا قابىلداپ جاتىر. بۇل – قۋانارلىق ءجايت. وسى رەتتە شىعىس ءوڭىرى وزگە وبلىستارعا ۇلگى بولادى دەپ ويلايمىن», دەيدى باسقارما باسشىسى.
قازىرگى ۋاقىتتا «سەرپىن» باعدارلاماسى ارقىلى ريددەردە عانا ەمەس, وسكەمەن, سەمەي قالالارى مەن ۇلان اۋدانىندا وزگە وڭىرلەردىڭ ستۋدەنتتەرى وقىپ جاتىر. وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسى «جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى ارايلىم ەسىمبەكوۆا بۇل جاستاردىڭ دا جۇمىسپەن قامتىلۋىنا قازىردەن باستاپ قام جاسالىپ جاتقانىن ايتادى. ورتالىق وبلىس ورتالىعىندا وڭىردەگى ءىرى التى كاسىپورىن وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسىن ۇيىمداستىردى. «كەلەسى جىلى وسكەمەندەگى س.امانجولوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتى 240 «سەرپىندىك» بىتىرەدى. قالا جانە اۋدان اكىمدەرى ارنايى كەلىپ, اشىق ەسىك كۇندەرىن وتكىزىپ, ولاردى جۇمىسقا شاقىراتىن بولادى. ەگەر ولار قانداي دا ءبىر اۋدانعا جۇمىسقا بارعىسى كەلسە, «ديپلوممەن – اۋىلعا» باعدارلاماسى ارقىلى جىبەرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەيدى ورتالىق ديرەكتورى.
17-ءىنشى نەمەرە
«سەرپىن» باعدارلاماسى ارقىلى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ دەنى – الەۋمەتتىك تۇرعىدان از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردان شىققان ستۋدەنتتەر. وسىنداي ستۋدەنتتەردىڭ ءبىرى ۇلان اۋدانىنىڭ ساراتوۆ اۋىلىنداعى شىعىس قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى كوللەدجىندە وقىپ جاتقان قىزىلوردالىق ايدانا يمانعالي. بويجەتكەن 2014 جىلى مەكتەپ بىتىرگەن كەزدە جۇرەگى اۋىرىپ, ەمدەلۋگە قارجىسى بولماي, وقۋعا تۇسە الماي قالعان كورىنەدى. الايدا وعان 2015 جىلى «سەرپىن» ارقىلى شىعىستا ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. «وقۋعا تۇسكەننەن كەيىن كوللەدج باسشىلىعى مەنىڭ دەنساۋلىعىمدى تەكسەرتىپ, ناقتى دياگنوز قويىلعاننان سوڭ استاناعا تەگىن كۆوتا الىپ بەردى. جول شىعىنىن دا تولەدى. وتا ءساتتى جاسالدى. قازىر جاعدايىم جاقسى. كوڭىل كۇيىم كوتەرىڭكى. شىعىس قازاقستان جۇرتشىلىعىنا ايتار العىسىم زور. قازىردىڭ وزىندە ءبىزدى جۇمىسقا الۋعا نيەتتى مەكەمەلەر بار. وقۋىمدى بىتىرگەن سوڭ مىندەتتى تۇردە وسىندا قالىپ, جۇمىس ىستەيمىن», – دەيدى سىر بويىنان كەلگەن ستۋدەنت.
ريددەردە ءبىلىم العان 22 ستۋدەنتتىڭ الدى وتباسىن قۇرىپ تا ۇلگەرىپتى. الماتى وبلىسىنىڭ تۋماسى ەلدان بولات ۇلى ديپلوم الۋ سالتاناتىنا قولىنا كىشكەنتايىن كوتەرگەن جۇبايى كريستينانى جەتەكتەپ كەلىپتى. ول دا وسى كوللەدجدە ورمانشى ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم العان. «2014 جىلى وسىندا وقۋعا ءتۇستىم. بولاشاق جۇبايىممەن سول جىلى تانىسىپ, ءبىر جارىم جىلدان كەيىن وتباسىن قۇردىق. اللا ءساتىن سالسا, وسى قالادا ەڭبەك ەتسەم دەگەن ويىم بار», – دەيدى جەتىسۋلىق ستۋدەنت.
«سەرپىندىكتەردىڭ» اراسىندا كوڭىل جاراستىرىپ, وتباسىن قۇرعان جاستاردىڭ قاتارى از ەمەس. بۇعان دەيىن 16 بوزبالا مەن بويجەتكەن شاڭىراق كوتەرىپتى. «بۇل - ءبىزدىڭ 17-ءىنشى نەمەرە», – دەيدى «سەرپىن» ۇلتتىق جوبالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى كۇلزيا توباتاەۆا.
ريددەر اگرارلى تەحنيكالىق كوللەدجىندە وتكەن قورىتىندى شارا بارىسىندا 8 «سەرپىندىككە» قىزىل ديپلوم, بىرقاتار ستۋدەنتتەرگە ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ العىس حاتى تاپسىرىلدى. سونداي-اق العىس حات وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ريددەر قالاسىنىڭ اكىمى جومارت مۇراتوۆقا, ونىڭ ورىنباسارى دانيار دۇيسەمباەۆقا, ريددەر اگرارلى تەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى الەكساندر سامويلەنكو مەن وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ «جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى ارايلىم ەسىمبەكوۆاعا دا تابىس ەتىلدى.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
ريددەر قالاسى
