باستى ماقسات – اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك
اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگى قۇرىلعاندا مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن بىرقاتار مىندەتتىڭ اسا ماڭىزدى ەكەندىگىن جانە سوعان وراي, بۇگىنگى تاڭدا كوپتەگەن شارالار جۇزەگە اسىرىلعانىن اتاپ وتكەن مينيستر بۇلاردىڭ بارلىعى دا ەل مۇددەسى جولىنداعى كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلەلەر ەكەندىگىنە توقتالدى.
«وتكەن جىلدان بەرى ەلىمىزدە مەملەكەتكە قاراستى بارلىق تەلەارنالاردا, گازەتتەر مەن ينتەرنەت-رەسۋرستاردا تولىق جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. مەملەكەتتىك اقپاراتتىق ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا تۇبەگەيلى وزگەرىستەر جاسالدى. وتاندىق مەديا ونىمدەردىڭ كولەمى ۇلعايىپ, ساپاسى ارتتى. ارينە, بۇل شارالاردىڭ بارلىعى اقپارات سالاسىنداعى وڭ وزگەرىستەردىڭ قارقىن الۋىنا ايتارلىقتاي وڭ ىقپالىن تيگىزدى. دەگەنمەن, بۇگىنگى زاماننىڭ اعىمى تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلەنى قولعا الۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. ول – وسى سالاداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ. سوندىقتان دا مينيسترلىك «اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەدى. ءبىز جوبانى تالقىلاۋعا تۇتاس قوعامنىڭ قاتىسۋىنا مۇمكىندىك جاسادىق. ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلىپ, وعان وسى سالاداعى بەدەلدى ۇيىمداردىڭ, بيزنەس-قوعامداستىقتىڭ وكىلدەرى, جۋرناليستەر مەن ساراپشىلار كىردى. اتاپ ايتۋ كەرەك, تالقىلاۋدىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى دا بەلسەنە اتسالىستى. وسىنداي اشىق تالقىلاۋدىڭ ارقاسىندا زاڭنىڭ نۇسقاسى جاڭا ۇسىنىستارمەن تولىقتىرىلدى. تۇتاستاي العاندا, اتالعان زاڭ جوباسى شەڭبەرىندە 12 زاڭ مەن 4 كودەكسكە 200-دەن استام تۇزەتۋ ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال وسى زاڭعا 200-گە جۋىق ۇسىنىس تۇسسە, سونىڭ 70%-ى ەسكەرىلىپ, قۇجاتقا ەنگىزىلدى», دەدى داۋرەن اباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەڭ الدىمەن ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن ەسكەرۋ, اسىرەسە بالالاردى قورعاۋ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ اقپاراتقا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋدارىلعان. سونىمەن قاتار, تەلەارنالاردا بەلگىلەنگەن ۋاقىت ارالىعىندا مەملەكەتتىك تىلدەگى جارنامالاردىڭ ۇلەس سالماعىنىڭ 50 پايىزدان كەم بولماۋى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردا كوپشىلىكتىڭ تەك وتاندىق تەلەارنالاردى كورۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى دە قامتىلىپ وتىر.
«سۇر تارەلكەلەر» زاڭمەن رەتتەلەدى
زاڭ جوباسىن وتاندىق ارنالاردى كورسەتپەيتىن, «سۇر تارەلكە» دەپ اتالىپ كەتكەن سپۋتنيكتىك قۇرىلعىلاردىڭ تارالۋىن قۇقىقتىق تۇرعىدان رەتتەۋ كوزدەلۋدە. مينيستر «سۇر تارەلكەلەردى» ورناتقان ازاماتتار وتاندىق تەلەارنالاردى قارامايدى, ياعني ءوز ەلىنىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىگىنەن تىس قالىپ وتىرعانىن ايتادى. «سۇر تارەلكەلەرگە» ەش جەردە ليتسەنزيالار الىنباعان ءارى تىركەلمەگەن. ياعني, ولارمەن كۇرەس قيىنداۋ, الايدا سول جۇيەدەگى كارتالارمەن كۇرەسۋگە بولادى. جاڭا زاڭ جوباسىندا ليتسەنزيالانباعان وسى كارتالاردى تاراتقانى نەمەسە جارنامالاعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. ينتەرنەت پەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىنا بايلانىستى وزگەرىستەر دە ەسكەرىلگەن. تۇپتەپ كەلگەندە, وسىنىڭ بارلىعى – اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان شارالار كەشەنى.
بالالاردىڭ قۇقىعى ەرەكشە قورعالادى
ءمينيستردىڭ اتاپ وتۋىنشە, قازاقستاندىق باق-تا جانە تەلەكوممۋنيكاتسيانىڭ باسقا دا جەلىلەرىندە قۇقىققا قارسى ارەكەتتەن زارداپ شەككەن بالالار تۋرالى اقپارات جاريالاۋدا شەكتەۋلەر ەنگىزىلىپ وتىر. «قازىرگى كەزدە بۇل ماسەلە رەتتەلمەگەن, ال ينتەرنەتتە پايدا بولعان مالىمەتتەر الداعى ۋاقىتتا بالانىڭ تاعدىرىنا كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن», دەدى د. اباەۆ.
زاڭ جوباسىندا ايىپپۇلداردىڭ سوماسى كورسەتىلگەن. قۇقىققا قارسى ارەكەتتەن زارداپ شەككەن بالانىڭ فوتوسۋرەتتەرى مەن جەكە مالىمەتتەرىن تاراتقاندا جەكە تۇلعالارعا 5 اەك كولەمىندە, لاۋازىمدى تۇلعالار مەن شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە نەمەسە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدارعا – 25 اەك, ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە – 50 اەك, ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە 100 اەك مولشەرىندە ايپپۇل سالىنۋى مۇمكىن. ەگەر دە ءبىر جىلدىڭ ىشىندە اكىمشىلىك جازا بەلگىلەنگەننەن كەيىن اتالعان جاعداي قايتالانسا, جەكە تۇلعالارعا – 50 اەك, لاۋازىمدى تۇلعالار مەن شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە نەمەسە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدارعا – 50 اەك, ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە – 100 اەك, سونداي-اق ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە 200 اەك كولەمىندە ايىپپۇل سالۋ قاراستىرىلادى.
ينتەرنەتتە تاۋلىك بويى مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى
تالقىلاۋ بارىسىندا ءماجىلىس دەپۋتاتى كارىباي مۇسىرمان مينيستردەن تەرىس مازمۇنداعى سايتتارعا تىيىم سالۋ شارالارى تۋرالى سۇرادى. مينيستر مەملەكەتتىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلەتىن سايتتاردى انىقتاۋعا تاۋلىك بويى مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. بۇل ورايدا, مەملەكەتتىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلەتىن مىڭداعان سايتتىڭ جۇمىسى توقتاتىلىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى پابليكتەر جابىلعان. د.اباەۆتىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىندار وزدەرىن الاڭداتقان ماسەلەلەر بويىنشا ءتيىستى سىلتەمەلەردى جىبەرسە, قاجەتتى تەكسەرۋلەر مىندەتتى تۇردە جۇرگىزىلەتىن بولادى.
بلوگەرلەر باق-قا تەڭەستىرىلمەيدى
ء «بىز بلوگەرلەردى جۋرناليستەرگە نەمەسە جەلىلىك باسىلىمدارعا تەڭەستىرۋدى ۇسىنعان بولاتىنبىز, الايدا جۇرتشىلىق قارسى پىكىر ايتقان سوڭ, وسى نورمانى الىپ تاستادىق. مەنىڭ ويىمشا, ەشقانداي دا پروبلەما جوق. بۇدان بولەك, قازاقستاندا تىركەلگەن جەلىلىك باسىلىمدار اتالعان زاڭناما نورمالارىمەن رەتتەلەدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى پابليكتەر زاڭمەن رەتتەلمەيدى. قازىرگى كەزەڭدە ءبىز ءبىر عانا باعىتتى كورىپ وتىرمىز, ياعني قازاقستان اۋماعىندا جاريالاناتىن قۇقىققا قايشى كونتەنتتى الىپ تاستاۋ ءۇشىن اتالعان پابليكتەردىڭ ادميندەرىمەن, جەتەكشىلەرىمەن جۇمىس ىستەيمىز», دەدى مينيستر. ءمينيستردىڭ اتاپ وتكەنىندەي, كەيبىر بلوگەرلەردىڭ اۋديتورياسى بىرقاتار قازاقستاندىق باق-قا قاراعاندا كوپ. بىراق ولارعا مەملەكەتتىك تاپسىرىس بەرىلمەيدى.
ايتا كەتەيىك, زاڭ جوباسى اياسىندا 4 كودەكس پەن 12 زاڭ جوباسىنا 200-دەن استام تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. زاڭ تانىستىرىلىمىنا باق باسشىلارى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, جۋرناليستەر, ساراپشىلار, قوعام قايراتكەرلەرى, ساياسي پارتيالار مەن قوزعالىستاردىڭ, قاۋىمداستىقتاردىڭ, سونداي-اق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, بايلانىس, تەلەراديوتاراتۋ جانە كوممۋنيكاتسيالار سالالارىنىڭ ماماندارى قاتىستى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
