سەنات باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس اسسامبلەياسى ماقۇلداعان 2015-2030 جىلدارعا ارنالعان تابيعي اپاتتاردىڭ تاۋەكەلىن ازايتۋ جونىندەگى سەنداي باعدارلاماسىنىڭ ەرەجەلەرىنە نازار اۋداردى. وندا تابيعي اپاتتاردىڭ سالدارىنان 2005-2014 جىلدارى 700 مىڭنان استام ادام قازا تاپتى, 1,4 ميلليوننان استام ادام مۇگەدەك بولىپ, شامامەن 23 ميلليونعا جۋىق ادام باسپاناسىنان ايرىلدى دەپ كورسەتىلگەن. اپاتتاردىڭ سالدارىنان جالپى سانى 1,5 ميللياردتان استام ادام زارداپ شەكتى.
سەنات توراعاسى ازاماتتىق قورعانىس سالاسىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى ايتىپ ءوتتى. 2014 جىلعى ءساۋىر ايىندا پارلامەنت قابىلداعان «ازاماتتىق قورعانىس تۋرالى» زاڭ توتەنشە جاعدايلارعا قارسى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى التى زاڭنامالىق اكتىنى بىرىكتىرىپ, ءبىر جۇيەگە ءتۇسىردى. بۇل – اپاتتارعا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ بولاشاقتاعى ۇزاق مەرزىمدى جاڭا تۇجىرىمداماسىن جاساۋعا جانە ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
ق.توقاەۆ اپاتتان زارداپ شەككەن ازاماتتارىمىزدى قيىن جاعدايدا قالدىرماۋدىڭ قاجەتتىگى جايىندا ايتا كەلىپ: «مەملەكەت توتەنشە جاعدايلاردان زارداپ شەككەندەرگە قولداۋ كورسەتۋگە مىندەتتى جانە قولداۋ كورسەتەتىن دە بولادى», – دەدى.
سەنات باسشىسى وسى سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ شارالارىنا, ال فورس-ماجور جاعدايلارىندا ولاردىڭ سالدارىن جويۋعا قاجەتتى قاراجاتتىڭ قاراستىرىلۋىن اسا مۇقيات تۇردە ناقتىلاپ وتىرۋى ءتيىس. قاجەت بولعان كەزدە شۇعىل تۇردە پايدالانا الاتىن مۇمكىندىكتىڭ بولۋى ءۇشىن مەملەكەتتىڭ ماتەريالدىق رەزەرۆتەگى رەسۋرستارىنىڭ اتاۋلارى مەن ءتيىمدى لوگيستيكاسىن پىسىقتاۋ قاجەت. ق.توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە, حالىقتىڭ اراسىندا توتەنشە جاعدايلاردان ساقتاندىرۋ ماسەلەلەرىن ءتۇسىندىرۋ جونىندەگى جۇمىستار كۇشەيتۋدى تالاپ ەتەدى.
سەنات باسشىسى قازىرگى كەزدە ساقتاندىرۋ اسا وتكىر ماسەلە ەكەنىنە توقتالدى. اپاتتان كەلگەن شىعىننىڭ ورنىن بيۋدجەت قارجىسى تولتىرا المايتىنى بەلگىلى. ازاماتتار شىعىننىڭ ورنىنا اقشالاي بەرىلەتىن كومەكتى جىلدار بويى كۇتەدى. سوندىقتان قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك ساقتاندىرۋ كومپانيالارىن كەڭىنەن جانە بەلسەندى تۇردە تارتاتىن نارىقتى قالىپتاستىرۋ كەرەك. وسى ماقسات ءۇشىن ساقتاندىرۋدى مۇلدە جاڭا نەگىزدە ازىرلەۋ قاجەت.
قاراۋسىز قالعان گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردىڭ ماسەلەسى قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن شەشىلمەگەن, ولاردىڭ ەلىمىزدەگى سانى 60-تان اسادى. «وسىنىڭ سالدارىنان ەلىمىزدە بىرنەشە رەت قايعىلى جاعدايلاردىڭ ورىن العانى دا ايان. اعىنسۋ قۇبىرلارى مەن ەلدى مەكەندەردەگى ارىق جۇيەلەرىن دامىتۋ جانە سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا ارحيتەكتۋرالىق-قالا قۇرىلىسىنا قاتىستى زاڭناماعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ كەرەك», – دەدى جوعارعى پالاتانىڭ باسشىسى.
ونەركاسىپ ورىندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, اسىرەسە ءىرى يندۋستريالىق كەشەندەردە ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ, سەيسميكالىق قورعاۋ, قالالار مەن اۋىلداردىڭ تىرشىلىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اركەز نازارىندا بولۋى ءتيىس.
سەنات توراعاسى وسى ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىن زاڭنامالىق تۇرعىدان قاجەتتى قولداۋ كورسەتۋگە دەپۋتاتتاردىڭ دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
پارلامەنتتىك تىڭداۋ بارىسىندا ىشكى ىستەر ءمينيسترى قالمۇحانبەت قاسىموۆ, الماتى اكىمىنىڭ ورىنباسارى رۋميل تاۋفيكوۆ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى انتون فەدياەۆ, بۇۇ-نىڭ دامۋ باعدارلاماسى اپات قاتەرىن تومەندەتۋ جانە كليماتتىڭ وزگەرۋى ماسەلەلەرى جونىندەگى ايماقتىق كەڭەسشىسى ستانيسلاۆ كيم, توتەنشە جاعداي مەن سۇراپىل اپاتتاردىڭ قاتەرىن ازايتۋ جونىندەگى ورتالىقتىڭ ديرەكتورى ۆالەري پەتروۆ جانە باسقالار ءسوز سويلەدى.
پارلامەنتتىك تىڭداۋعا قاتىسۋشىلار ۇسىنىستار ازىرلەدى. قۇجاتتا وسى سالانى زاڭنامالىق جانە ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى بىرقاتار ناقتى ۇسىنىس بار.
