ومىرگە مىناۋ
ولە ءبىر عاشىق بولماساڭ –
ولەڭ دە, جىر دا, بولماس ءان, – دەپ جىرلاعان اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى نۇرلان ورازالين بۇگىن جەتپىس دەگەن اسقارالى اسۋدى باعىندىرىپ وتىر. ء بىر كەزدەرى ءوزى باس رەداكتور بولىپ قىزمەت ەتكەن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ۇجىمى, وقىرماندارى اتىنان قالامگەردى مەرەيلى جاسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, اقىن تۋرالى وتەگەن ورالباي ۇلىنىڭ تولعانىسقا تولى ماقالاسىن جىرسۇيەر قاۋىمعا ۇسىنامىز.
اقىن جانە زامان. اقىن جانە اقيقات. وسىناۋ تەلقوڭىر تەرەڭ ۇعىمداردىڭ استارىندا كوپ سىر, كوشەلى پايىم جاتىر. ءىز كەسكەن وقىرمان تەڭدەس تىركەستىڭ ءتۇزىلىمىن ولەڭدەرىنەن تاپسا, ادەبي-عىلىمي ساراپتامادا ول جەتىستىكتەر قالامگەردىڭ بولمىسى مەن ءبىتىمىن, ونىڭ ولەڭ كوكجيەگىندەگى وزىندىك ورنىن كورسەتۋدەن تانىلادى. بۇل ورايدا اقىن مەن زامان ءبىرتۇتاس ۇعىم رەتىندە قاراستىرىلادى. نۇرلان ورازالين پوەتيكاسى تۋرالى ءسوز دەگەنىمىز, ونىڭ اقىندىق جانە ازاماتتىق كەلبەتىنىڭ ولەڭ اتتى قاسيەتتى ورنەكتەن ءبۇتىن ءبىتىمىن كورسەتۋى دەپ قابىلدايمىز.
بىزدەر, قالقام, ولەڭ اتتى ەلدەنبىز,
جاۋىننانبىز…
قايعىدانبىز…
جەلدەنبىز…
ماڭگىلىكتىڭ ۇرلەپ ماڭگى مايدانىن,
عاسىرلاردىڭ قويناۋىنان كەلگەنبىز.
جۇرەگىمەن كۇندىز-ءتۇنى وت ورگەن,
كەرمەكتى ارتىق كورەتۇعىن شەكەردەن.
قالقام, بىزدەر ولەڭ اتتى ەلدەنبىز,
اقىندىقتىڭ اۋىر جۇگىن كوتەرگەن.
نۇرلان ورازالين بۇل جىرىن 1991 جىلدىڭ شىلدەسىندە جازعان. بۇل زاماننىڭ تاۋەلسىزدىككە تولعاتىپ جاتقان كەز ەدى. وسى ولەڭدى زەر سالىپ, زەردەلەپ قاراساق, مۇندا اقىندىق سەزىم مەن ازاماتتىق ەستافەتا تۋرالى اۆتورلىق اننوتاتسيا, اشىق انونس بار. اقىن ۋاقىت مىنبەسىنەن ءسوز الىپ, ازاماتتىقتىڭ اۋىر جۇگىن جاۋاپكەرشىلىكپەن كوتەرىپ كەلە جاتقان بولمىسىن سەزىنگەن سەنىممەن سەرت سويلەيدى. بۇل قالامگەردىڭ قارابايىر ۇرانى دا, جەلگە قاشقان جىر-ءانى دە ەمەس, بۇل اقىندىق ازاپ پەن توزاققا, جا-
ۋاپكەرشىلىك پەن مىندەتكە پەيىل بەرگەن, ولەڭ اتتى قاسيەتتى ونەردىڭ كەپيەتىن قاپىسىز سەزىنگەن, وقىرمانعا وي ايتۋ ءۇشىن ماڭداي تەرىن سىپىرعان سارابدال اقىننىڭ جان تولقىنىسى, جۇرەك مازداعى.
جالپى, اقىنداردى ويلى اقىن, سەزىمتال اقىن دەپ شارتتى تۇردە ءبولىپ جاتاتىن ادەت بار. ارينە, ءبىر اقىنداردىڭ جىرلارىندا كوڭىل-كۇي ىرعاعى, سەزىمى باسىم ءتۇسىپ جاتسا, كەي اقىنداردا لوگيكالىق تۇجىرىم مەن شەشەندىك قيسىن باسىم ءتۇسىپ جاتادى. ال ەگەر شىنىمەن زەر سالىپ اڭداساق, قاي اقىننان دا وسى ەكى قاسيەت تابىلادى. نەمىس ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى تەودور فونتانە: «و, ناۋچيس دۋمات سەردتسەم, ي ناۋچيس چۋۆستۆوۆات رازۋموم» دەپ جازسا, ول وسى قاسيەتتىڭ ءبىر-بىرىنە كەرەعار ەمەس ەكەنىن, قايتا وسى ەكى قاسيەت ءبىر اقىننان تابىلسا, ونىڭ وقىرمانى باقىتتى ەكەنىن مەڭزەگەنى بولار. «ادەبيەت پەن ونەردىڭ باستى مىندەتى – ادام مەن ونىڭ ءومىرى, سەزىمى تۋرالى شىندىقتى ايتۋ, جايشىلىقتا ايتىلا بەرمەيتىن سىردى اشۋ», دەپ اكادەميك سەرىك قيراباەۆ جازعانداي, اقىن وسى مىندەتتى بارىنشا سەزىنۋ ارقىلى ءوزى دە سەرگەك تۇلعاعا اينالادى.
مىنە, وسى تۇرعىدان كەلگەندە, اقىن ورازالين ولەڭدەرى ويعا دا, سەزىمگە دە, اقىل مەن پاراساتقا دا, ەڭ باستىسى, قالامگەرلىك جاۋاپكەرشىلىككە باي. «ولەڭ جازباۋ ەكەن عوي باقىتتىلىق, اۋزىڭدى بۇزايىن با اتىپ تۇرىپ» دەپ جازعان جۇمەكەننىڭ جانىن جاي ولەڭشىلەر تۇسىنبەس. ەندەشە, وسىناۋ عاجايىپ تەڭەۋلەر مەن ەپيتەتتەرگە تولى دۇنيەنى ومىرگە اكەلۋ انانىڭ تولعاعىنان كەم ەمەس دەپ ايتۋعا بولار. ءار اقىننىڭ باقىتى دا, سورى دا وسىندا عوي. سوندىقتان دا, اقىن نۇرلان ءورازاليننىڭ ولەڭدەرىن وقىپ وتىرعاندا, ولاردىڭ قانشالىقتى قيىننان قيىستىرىپ, تىلگە جەڭىل, جۇرەككە جىلى تيەتىن سەبەبىن سەزىنەسىز. بۇل ەندى پاراساتتى پوەزيا الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك.
قالامگەردىڭ زامان الدىنداعى جا-
ۋاپكەرشىلىگى دەگەندە, ونىڭ شىعارمالارىنداعى شىنشىلدىق پەن كوركەمدىك, يدەيالىق جانە تاقىرىپتىق ىزدەنىستەر سول اقىننىڭ جەكە شارۋاسى عانا ەمەس, ياعني جەكە ادامنىڭ جالپىعا ۇمتىلعان, جالپىنىڭ جالقىعا يگى اسەر ەتەر ىقپالى تۇسىنىلەدى. بۇل باعىتقا كەلگەندە, اقىن ورازالين ەجەلدەن ءوزىنىڭ زامان الدىنداعى اقىندىق جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭ سەزىنگەن جانە سول سەزىنۋدى ولەڭ ارقاۋىن قۇراۋدا ءار كەز ەسىنەن شىعارماعان, اقىننىڭ يىعىنا تۇسكەن الەۋمەتتىك جۇكتى كوتەرۋدەگى ازاماتتىق تۇلعاسىن الاسارتپاعان اقىن:
جولدان…
شاڭنان…
قىراتتاردان…
تەڭىزدەردەن تۋلاعان,
بۇلاقتاردان;
تۇننەن,
شامنان سىر اقتارعان,
سابىرسىز قۇراق, تالدان,
قايىڭنان جىلاپ قالعان,
سايابىر تاۋىپ وقشاۋ
ەمەننەن قۇلاپ قالعان,
سەنى ىزدەدىم!
ورىمنەن ءدۇلدۇل ۇشقان,
كۇندەردەن
ءبىر – اق تارلان,
تورىمنەن بۇلبۇل ۇشقان,
تۇندەردەن جىراق قالعان;
بيىكتەن,
عارىشتاردان,
جاقىننان,
جىراقتاردان,
جۇلدىزدى اسپانىمنان,
نۇر اقتارعان,
سەنى ىزدەدىم!
ىزدەدىم ماڭگىلىگىم!
مازاسىز سۇراقتاردان,
اق ايدىن داپتەرىمنەن,
اق تولقىن ساتتەرىمنەن –
سىرنايلى شاقتارىمنان,
سىرعالى تۇندەرىمنەن
جىر اقتارعان.
جەتپىسىنشى جىلداردىڭ باسىندا جازىلعان بۇل جىردا اقىننىڭ ەڭ الدىمەن ءوزىن ىزدەۋى, ءوزىنىڭ قوعامداعى ورنىن ىزدەۋى ءبىر قاراعاندا ماحابباتقا استاسقان سىرداي بولىپ كورىنسە, ۇڭىلە قاراعاندا اقىننىڭ زامان تىنىسىن سەزىنۋگە دەگەن تىنباس تالپىنىسى ايقىن اڭعارىلادى. وسىلايشا ءوزىن ومىردەن ىزدەگەن اقىن بىرتە-بىرتە, ۋاقىت وتە كەلە جاڭا بيىك, جاڭا ارنالاردان ءوزىن كورسەتە باستايدى. اقىندىق الىپ-ۇشپا سەزىم مەن كوڭىل-كۇي ەندى بايسال تارتىپ, اقىلمەن سۋارىلىپ, قالامگەر حالىقتىق اۋديتوريا الدىنداعى ءسوزىن بۇرىنعىدان دا كوركەمىرەك, بۇرىنعىدان دا تەگەۋرىندىلەۋ, ەڭ باستىسى العا ۇمتىلعان ازاماتتىق بولمىسپەن, قالامگەرلىك كرەدومەن جىرلاۋعا كوشتى.
ەل سۇيسە اقبوز اتتاي زاۋلار باعىڭ,
ەرىڭە ساق بول, ءىنىم, اۋدارماعىن.
جەر شەتى تىرەلمەيدى الاتاۋعا,
ۇمىتپا! تاۋلاردان سوڭ تاۋلار بارىن.
ەل-انا تەڭ كورگەنمەن بالالارىن,
ەل اتىن اسقاقتاتار دانا, دارىن.
جەر بەتى تاۋسىلمايدى سارىارقامەن,
ۇمىتپا! دالادان سوڭ دالا بارىن.
زامانا توككەنىمەن كوپ ىزعارىن,
ەل-انا سانايدى ۇلدىڭ ەگىز ءبارىن.
جەر شەتى شەكتەلمەيدى اتىراۋمەن,
ۇمىتپا! تەڭىزدەن سوڭ تەڭىز بارىن.
كەڭەسىپ, كەلىسكەنمەن ءتامام دارىن,
الا الماي كەلەدى ويدىڭ قامالدارىن.
سوعادى ساعات ءتىلى ماڭگىلىككە,
ۇمىتپا! ادامنان سوڭ ادام بارىن.
قاي اقىن تاۋىسا العان جىر عىپ ءبارىن,
سارقىپ ايت, سارايىڭدا سىر بۇقپاعىن.
سانالار شارق ۇرۋدا شارتاراپقا,
ۇمىتپا! قۇرلىقتان سوڭ قۇرلىق بارىن.
اپتىقپا! ايت دەگەندە – اسىرماعىن,
شاپتىقپا! «شاتاعىڭدى» جاسىرماعىن.
انىعىن ايتادى ءالى تاريح ءوزى,
ۇمىتپا! عاسىردان سوڭ عاسىر بارىن.
شۋلايدى... تارقامايدى الاڭدارىم,
زۋلايدى... جەتكىزبەيدى زاماندارىم.
مىناۋ ۇلى دۇنيە – تۇتاس, ءبۇتىن,
ۇمىتپا! عالامنان سوڭ عالام بارىن.
تىڭدايدى بەيتانىس تا, تانىستارىڭ,
ەستيدى اش-ارىعىڭ, ارىستارىڭ.
ون سەگىز مىڭ عالامىڭ – كوز بەن قۇلاق,
ۇمىتپا!
قۇداي بارىن...
عارىش بارىن...
كۇردەلى ولەڭ! حرەستوماتيالىق ولەڭ! كۇردەلى ولەڭدى ۇلكەن اقىن عانا جازا السا كەرەك. جاي, اقىرىن عانا باستالعان ولەڭنىڭ بىرتە-بىرتە رۋحاني رۋپورى كوتەرىلىپ, اقىل-وي شەكاراسىنىڭ ەندىكتەرى مەن بويلىقتارىن دەندەپ, ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ عۇرپىمىزداعى كەمشىلىكتەر مەن قايشىلىقتاردى كوزگە شۇقىپ, ساۋساعان سىلتەپ كورسەتپەسە دە, تىرلىكتىڭ بىرلىك, ءومىردىڭ ۇجىمدىق تۇسىنىستىك, زاماننىڭ جەر بەتىندەگى پەندەلەرگە ورتاق جاتاقحانا ەكەنىن تەرەڭنەن ءتۇسىندىرىپ تۇرعان جىر. الاتاۋدى مەنشىكتەپ, سارىارقانى بولشەكتەپ, اتىراۋدى ەنشىلەپ عۇمىر كەشۋدىڭ زالالى مەن زيانىن تارتۋداي-اق تارتقان ەلدىڭ ءالى دە پسيحولوگيالىق ۇركەكتىك پەن اسىرەساقتىق قامىتتان ارىلىپ بولماعان ءحالىن ءبارىمىز دە بىلەتىن جاعدايلاردى اقىن بۇگىنگى زاماندىق زەردەدە قاراستىرىپ وتىر.
بۇل ولەڭنىڭ ۇلكەن ماعىناسى مەن مۇراتتى مازمۇنى بار. ال, ەڭ باستىسى, قاراپايىم جانعا دا, كوكىرەگى كوك تىرەگەن پەندەگە دە ءبىر قۇدايىڭدى ۇمىتپا, ون سەگىز مىڭ عالامنىڭ بارىندە دە كورەتىن كوز بار دەگەن ادامي-يماني يدەيا ۇسىنعان.
اقىن – زامان شەجىرەسىن بەدەرلەۋشى. زاماننىڭ كوڭىل-كۇيىن اق قاعازعا ءتۇسىرۋشى. ول ءوز ولەڭدەرى ارقىلى ءوزى باستان كەشكەن ۋاقىت پەن كەڭىستىكتىڭ قىر-سىرىن كوڭىل ايناسىنا ءتۇسىرىپ, جىلدار جىلناماسىن جىرمەن جازادى. ونىڭ تەك توقسانىنشى جىلدار عانا ەمەس, اقىننىڭ ودان كەيىنگى جىلداردا جازعان جىرلارىن بايىپتاپ قاراساق, جاڭا, ءۇشىنشى مىڭجىلدىقتىڭ باستاۋىنداعى ادامزات كوڭىل كۇيى مەن ارمان-مۇددەسى, عاسىرلار توعىسىنداعى تىرشىلىك پەن ۋاقىتتىڭ اراسىنداعى قوعامدىق قارىم-قاتىناس پەن ادامنىڭ بەيمازا كوڭىلى, ءدۇدامال شاقتارى, الماعايىپ كەزەڭدەگى الاساپىران كۇندەردىڭ ايقاي-سۇرەڭى مەن كۇش پەن بيلىككە شەكسىز ۇمتىلۋدىڭ كەلەر بولاشاققا تيگىزەر اۋىر دا الاپات زارداپتارى اقىن كوڭىلىن بىردە مۇزعا, بىردە جالىنعا اينالدىرادى.
قورقام قاتتى…
وزىمنەن ءوزىم كەيدە,
ءبىر سۇراپىل ىشىمدە بەزىلدەي مە؟
جۇرەگىم اتىلاتىن جانارتاۋداي,
جۇرتىم سونى, ياپىر-اي, سەزىنبەي مە؟..
جالعاسارداي ىزعارلى جەلگە قۇيىن,
وسى ما ەدى؟
جوقشىلىق – كەلمەك ءۇيىم؟
قىزىل جالىن كەۋدەنى قايناتۋدا,
قارعىس اتقىر كۇن تۋدى ەلگە قيىن.
…قورقام قاتتى…
وزىمنەن ءوزىم كەيدە,
ءبىر سۇراپىل كەۋدەدە بەزىلدەي مە؟
جۇرەكتەر – اتىلاتىن جانارتاۋداي,
جانارتاۋدى مىنا جۇرت سەزىنبەي مە؟!
ياپىر-اي سەزىنبەي مە؟
وسى ولەڭدى ويلانىپ وقىپ قاراساڭىز, كوپ نارسە كوڭىلگە كەلەدى. ەڭ الدىمەن, زامان جانارتاۋىنىڭ اتىلار ءساتى تۋدى دەپ شىبىن جانى شارق ۇرعان اقىننىڭ كەيپى كوز الدىمىزعا كەلەدى. زاماننىڭ اۋمالى-توكپەلى كەزەڭدەگى ادامزاتتىڭ ايقاسا عۇمىر كەشىپ, قىسقا كۇندە قىرىقپىشاق بولىپ, پەندەلىككە بوي الدىرعان ءساتىن سەزىنگەن اقىننىڭ جان داۋىسىن ەستيسىز. زامان باستان كەشىپ وتىرعان قاتەر مەن كەساپات مىنا جۇرتتى نەگە سەسكەندىرمەيدى, ويلاندىرمايدى دەپ جانى جاي تاپپاعان اقىننىڭ العا ۇمتىلعان ازاماتتىق كوزقاراسىن ايقىن اڭعاراسىز. «ولەڭ – ءسوزدىڭ پاتشاسى, ءسوز ساراسى...» دەمەۋشى مە ەدى ابىز اقىن. ءسوز ساراسى – اقىننىڭ كوزقاراسى. ءسوز تۇزەلىپ, تىڭداۋشى دا سوعان ساي بولاتىن ۋاقىت كەلەر مە ەكەن؟ زامان وزگەرسە دە, زاڭ وزگەرسە دە ءالى وزگەرىپ ۇلگەرە الماي جاتقان جۇرتىمىزدىڭ بولمىسىن باعامداپ, الاڭ بولعان اقىننىڭ وسىنداي ولەڭ جازۋى زاڭدىلىق.
اقىن نۇرلان ءورازاليننىڭ ولەڭدەرى تۋرالى, جالپى ونىڭ اقىندىق ەرەكشەلىگى مەن كوركەمدىك ىزدەنىستەرى تۋرالى ويلانعاندا, ەڭ باستى ايتار نارسە, ول – توگىلىپ تۇرعان تاماشا ليريك. ليريكا – پوەزيانىڭ نەگىزگى جانى, تامىرى مەن ءنارى دەسەك, ونى دا بىرنەشە ءتۇر مەن مازمۇنعا, ىشكى جانە سىرتقى قۋاتىنىڭ قۇندىلىعى مەن ماندىلىگىنە قاراپ بىرنەشە توپقا شارتتى تۇردە بولۋگە بولادى. ليريكادا ولەڭنىڭ اۋەنى مەن سازىن, ىشكى ديناميكاسىن, اقىننىڭ ايتار ويىنىڭ نازىكتىگى مەن مازمۇنىن ءبىر-بىرىنە قابىستىرىپ, ليريكالىق كەيىپكەردىڭ ويىمەن اقىننىڭ ايتار يدەياسى بىرگە ءورىلىپ جاتادى. بۇل, نەگىزىنەن, نۇرلان ورازالين ولەڭدەرىنە ءتان قاسيەت. سەزىمدە جاتقان سەرپىندى قۋاتتى جەتكىزىپ تۇرعان جىردىڭ نازىك ساۋساعى جۇرەك ەسىگىن قاعادى.
نۇرلان ورازالين ءوزىنىڭ قاي ولەڭىندە دە تەك ءوزىنىڭ عانا ىشكى سەزىمى مەن ويىن, ارمانى مەن ءۇمىتىن ايتىپ وتىرعانداي بولعانمەن, شىن مانىندە, وسى جىردى وقىعان ادام اقىننىڭ وسىناۋ بارلىق سەزىمى مەن ويىن ءوزىنىڭ باسىنان كەشكەن حالدەي سەزىنىپ, تۋىندىنىڭ ىشىنە كىرەدى, ويىنداعىسىن تابادى نەمەسە ءوزىن مازاسىزداندىرعان ومىرلىك سۇراقتارعا جاۋاپ تابادى.
«ليريكا – ادام جانىن, سول ارقىلى قوعام كەلبەتىن اسا ءجىتى ۇعىپ, اسا نازىك بەينەلەيتىن ەڭ ءبىر سەزىمتال ونەر. وعان تۇرپايى سوتسيولوگيانىڭ اتىمەن زاقىمى تيگەن جوق دەسەك, ول دا اقيقاتقا سىيماس ەدى. ونىڭ ولەڭگە جاساعان قياناتى – جالعىز دارىپشىلدىك قانا ەمەس. ەڭ الدىمەن, ليريكانى ادامنىڭ تەبىرەنىپ شىققان جان سىرىنان ايىرعانىن, ونداعى رۋحاني بەلسەندىلىكتى, وزىندىك دارا ءۇندى كەمىتكەنىن, ليريكادا ادام بەينەسى, ليريكالىق گەروي كورىنبەي كەتكەنىن ايتۋىمىز كەرەك. كوپتەگەن ولەڭدەردە ءجوندى-ءجونسىز ء«بىز» دەپ سويلەپ, جۇرتتىڭ ءبارى بىلەتىن جالپى ۇعىم, جالپى قاعيدالاردى ۇيقاسقا تۇسىرەتىن بولدى. ارا-تۇرا ولەڭدە «مەن» كەزدەسكەنمەن, ونىڭ ار جاعىندا ءوز ويى, ءوز پىكىرى, ءوز دۇنيەتانىمى بار دارا سيپاتتى ادام كورىنبەدى. تۇرپايى سوتسيولوگيا تۇسىندا ولەڭگە جاسالعان ەڭ ۇلكەن قيانات تا وسى ەدى», دەپ وي تولعاعان ەدى ءبىر كەزدە اقىن ءابىش كەكىلباەۆ.
قازىرگى قازاق ولەڭىنىڭ تالانتتى اقىندارىنىڭ شىعارمالارىن قاراپ وتىرساق, ولار ەندى بۇل كىناراتتاردان ارىلعان سىڭايلى. اقىندىق «مەن» تورگە شىقتى. كورپەلى ويدىڭ كوكتەۋى وي جاستىعىنا باس قويىپ كەلەدى.
سەبەبى, قازىرگى اقىنداردا ءبىلىم مەن بىلىك, ينتەللەكتۋالدىق الەۋەت ەداۋىر ءوستى. اقپاراتتار اعىنى الدى-ارتىن ورادى. التى قۇرلىق الاقانعا ءتۇستى. وركەنيەتتەر توعىسىنىڭ دا يگى اسەرىن بويىنا ءسىڭىرۋ ارقىلى قازاق ولەڭى رۋحاني-ينتەللەكتۋال جاعىنان جاڭا بەلەسكە كوتەرىلدى. ەندى ۇرانشىل پاتەتيكا مەن جاداعاي ەپوستى جۇرت, وقىرمان تاپسىرىسپەن جازىلعان جايداق جىر دەپ قابىلدايتىن بولدى. ال نۇرلان ورازالين جىرىندا مۇنداي جاعداي جوق. ول ءوزىنىڭ العان جولىنان اداسپايتىن, ءوزىنىڭ ىشكى ادامي قاسيەتى مەن اقىندىق قۋاتىنا سەنەتىن, وزگەنىڭ ىقپالى مەن ارەكەتىن نامىس كورەتىن قالامگەر. مەزگىل مىنبەسىنەن ءجيى كورىنەتىنى دە سودان. ونىڭ دراماتۋرگياداعى, پۋبليتسيستيكاداعى, اۋدارماداعى, قوعامدىق قىزمەتتىڭ سان الۋان
سالاسىنداعى ەڭبەكتەرىن ءبىز بۇگىن ءورازاليننىڭ اقىندىق وربيتاسىندا عانا قاراپ وتىرمىز. شىعارماشىلىق اۋقىمى كەشەندىك كولەمگە جەتكەن ازاماتتىڭ تىندىرعانى اقىندىق ىرگەتاستا جاتقانى داۋسىز.
اقىن نۇرلان ءورازاليننىڭ ولەڭدەرىندەگى تاقىرىپتىق پروبلەما جوقتىڭ قاسى. قاي ولەڭىندە دە ليريكالىق تون باسىم بولعاندىقتان, تاقىرىپتى يگەرۋ وعان ءبىر قاراعاندا جەڭىل بولعان سىندى كورىنىپ تۇرۋى مۇمكىن. الايدا, ولەڭ اقىن جانىنىڭ ارپالىسى مەن شارپىلىسى بولعاندىقتان, ول جىرلاردىڭ تۋ, وقىرمانىن تارتۋ پروتسەسى تابيعيلىقتان ەش الشاق كەتپەيدى.
نۇرلان ورازالين ولەڭگە كەزدەيسوق, ەت پەن تەرىنىڭ اراسىنداعى جەلدى شىعارۋ ءۇشىن كەلمەگەن اقىن. پوەزيانىڭ الدىنداعى اقىن جاۋاپكەرشىلىگىن بارىنشا سەزىنگەن, بارىنشا تۇسىنگەن جانە ادەبيەت حرامىنا ارىن دا, اياعىن دا ءسۇرتىپ كىرگەن سۋرەتكەر. جانە قالامگەرلىك جاۋاپكەرشىلىك پەن پارىزدى ەرتە سەزىنگەن ازامات. ايگىلى نەكراسوۆتىق قاعيدانى ۇستانعان اقىن. ايتپەسە, ۇلكەن ازامات بولماسا ول ادامنان ۇلكەن اقىندىق تا شىقپايدى.
اقىندىعى الاش جۇرتىنا ادال قىزمەت ەتسە – ابىرويدىڭ بيىگى, ازاماتتىعى الاش جۇرتىنا ادال قىزمەت ەتسە – باقىتتىڭ بيىگى. ەكى بيىككە قاتار شىققان قالامگەردى مەرەيجاسىندا قۇتتىقتاپ قويساق, بۇل – وقىرماننىڭ قۇرمەتى.
ول اقىندىق تۇعىردى اتاق شىعارۋ ءۇشىن ەمەس, ازاماتتىق قوعامنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن بەدەرلەۋ ءۇشىن قولدانىپ, ەلەۋلى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان قايراتكەر. ولەڭدى سەرت ءسوز دەپ سەزىنىپ, ءوزىنىڭ ءومىرىن ولەڭىندەي سازدى, ولەڭىندەي ءماندى دە ماعىنالى ۇستاپ كەلە جاتقان كىسى. كىسىلىكتىڭ كەلبەتىن ولەڭگە كوشىرە الاتىن, كىشىلىكتىڭ ورنىن ۇلكەندىكتىڭ ۇلگىسىنە سالا الاتىن, اعا اقىندارعا ءىنى, جاس اقىندارعا اعا بولعان, تولىسقان تالانت. ول تۋرالى ايتىلعان, جازىلعان ادەبي-سىن ماقالالار مەن تالداۋلاردى وقىعاندا تۇيگەنىمىز, نۇرلان ورازالين – قازىرگى قازاق پوەزياسىنىڭ داۋسىز تانىلعان قايراتكەر قالامگەرلەرىنىڭ ءبىرى.
ادال سىردىڭ اجارىن, بايىپتى ويدىڭ بازارىن, قوعامدىق پىكىردىڭ نازارىن تارقاتا بىلگەن اقىنعا قۇرمەتپەن قاراۋ – كىسىلىكتىڭ قالىبى. كىسىلىك – جانىن جاقسىلىققا بەيىمدەۋدىڭ وكىلى. ەندەشە, جاقسى جىر, العاۋسىز سىر اقىن جانىن تەربەي بەرسىن. قايتالاپ ايتساق, قاپى كەتپەسپىز, ءسوز ساراسى – اقىننىڭ كوزقاراسى. ەلىنىڭ الدىنداعى ەڭبەگىن شىعارمالارىمەن شىنايى كورسەتىپ كەلە جاتقان اقىننىڭ جەمىستى جەتى بەلەسى ميۋالى باققا اينالا بەرگەي.
وتەگەن ورالباي ۇلى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى,
حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى
