ايماقتار • 08 ماۋسىم, 2017

قاشىقتىق قاداممەن ەڭسەرىلەدى

294 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن تاعى ءبىر ماقسات, مەجەنى ايقىنداپ بەردى. پرەزيدەنتتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى ۇلتىمىزدىڭ ۇلى مۇراتتارىن ناقتى جۇزەگە اسىرۋعا زور مۇمكىندىك. وسى جولدا ەلباسى قوعامنىڭ, ءاربىر ەل ازاماتىنىڭ ساناسىن جاڭعىرتۋدىڭ ناقتى بىرنەشە باسىم باعىتتارىن ناقتىلاپ بەردى.

قاشىقتىق قاداممەن ەڭسەرىلەدى

بۇقارالىق اقپارات كوزدەرىندە قىزۋ تالقىلانعان ماقالانى ەندى حالىق اراسىندا, جەر-جەردە زيا­لى قاۋىم وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر ءوتىپ, تالقىلاپ جاتىر. سونداي كەلەلى كەزدەسۋلەردىڭ ءبىرى − كەشە قاراعاندى قالاسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جازۋشى, قا­زاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­رات­كەرى, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى راقىمجان وتارباەۆپەن ءوتتى.
قازاق قالامگەرلەرىنىڭ اراسىن­دا وزىندىك قولتاڭباسىمەن ەرەك­شە تانىلعان بەلگىلى جازۋشى راقىمجان وتارباەۆ وبلىس جۇرت­شىلىعىمەن كەزدەسۋدە, ەلباسى ماقا­لاسىنىڭ وزەكتىلىگىنە توقتا­لىپ, ۇلتتىق جاڭعىرۋدىڭ قازاق ءۇشىن قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەن­­دىگىن اتاپ ءوتتى. كەشەگى كەڭەس داۋى­رىندە ۇلتقا جاسالعان قاستاندىق پەن تەرىس پيعىلدى ساياساتتىڭ زاردابى ءالى دە بولسا جويىلماعانىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, بۇگىنگى كۇننىڭ دە وزەكتى ماسەلەلەرىن كوتەردى. ونىڭ ىشىندە تۋعان جەر, جەرشىلدىك پەن ءۇش ءتىلدى وقىتۋ جانە جاھاندانۋ ۇدەرىسىنە قاتىستى دۇنيەلەرگە جەكە-جەكە توقتالدى.
«تۋعان جەر تۋساڭ دا كەرەك, ءوسىپ-ونسەڭ دە كەرەك, ولسەڭ دە كەرەك. اسىرەسە, قازاق ءۇشىن. بايا­عى­دا الىس ساپارعا شىقسا اق­تى­عىن قانجىعاسىنا بايلاپ, تۋ­عان جەردىڭ ءبىر ۋىس توپىراعىن ءتۇي­ىپ الىپ كەتەتىن قازاق ەدى عوي. وت­كەن­دە شىعارماشىلىق ساپارمەن گەر­مانيانىڭ بىرنەشە قالاسىن ارالادىم. سوندا مۇسىلمان زيراتىندا جاتقان مۇستافا شوقايدىڭ زيراتىنا ءتاۋ ەتتىم. قازاق جەرى ءۇشىن قانشا ارپالىسسا دا تۋعان جەردىڭ توپىراعى بۇيىرمادى... قانداي قاسىرەت؟.. مىنە, تۋعان جەردىڭ بيىگى قانداي؟.. سونىمەن قاتار, تۋعان جەر ماسەلەسىن كوتەرگەندە, تۋعان جەردىڭ ەكولوگياسىن قاتار ايتۋىمىز كەرەك. تۋعان توپىراق رادياتسيا زالالىنا ۇشىراپ, ونىڭ زاردابىن تۇرعىلىقتى حالىق شەگەتىن بولسا, ءبىزدىڭ باسقا باعدارلامالارمەن جاساپ جاتقان «100 مەكتەپ», «100 اۋرۋحانامىز» بەكەرشىلىك بولادى. تۋعان جەرگە وسى تۇرعىدان, وسى بيىكتەن قاراۋىمىز كەرەك», − دەدى راقىمجان وتارباەۆ.
جازۋشى ءوز سوزىندە تۋعان جەردى قادىرلەۋ مەن جەرشىلدىكتىڭ اراجىگىن اجىراتا الماي جۇرگەندەردىڭ بار ەكەندىگىنە دە توقتالىپ ءوتتى.
«قاسىم امانجولوۆتى بىل­مەي­تىن قازاق جوق. بىراق ونىڭ تويىن تەك قاراعاندى عانا تويلاي­دى. نەگە جاستىق شاعى وتكەن ورال­دا, نەگە سەمەيدە نەمەسە قىزىل­وردا مەن شىمكەنتتە تويلانباي­دى؟! اباي تەك سەمەيدىڭ عانا ابا­يى ما؟ قۇرمانعازى مەن دينا تەك اتى­راۋعا عانا كەرەك پە؟ ءبىز ءوزىمىز بولىن­گەنىمىزبەن قويماي, تۇلعالارى­مىزدى دا بولەكتەپ الدىق», دەدى جازۋشى. 
كەزدەسۋ بارىسىندا اكادەميك ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دو­تسەنتى بەكتۇرسىن قاليەۆ لاتىن قارپىنە اۋىسۋ ماسەلەسىنە قا­تىس­تى بايانداما وقىدى. ءتىل ما­ما­نىنىڭ ايتۋىنشا, لاتىن قار­پىنە كوشۋدەن قورقاتىن ەشتەڭە جوق. ويتكەنى, ءبىزدىڭ الدىمىزدا باۋىر­لاس تۇركى ەلدەرى وزدەرىنىڭ قارىپ­تەرىن اۋىستىرعان بولاتىن. سول ەل­دەردىڭ تاجىريبەسىن نەگىزگە الا وتى­رىپ, ءالىپبي وزگەرتۋگە بولادى. مۇ­نىڭ ەشقانداي كەرى اسەرى جوق. قايتا ەكونوميكالىق جانە عى­لىمي تۇرعىدا پايداسى كوپ بولماق.
كەزدەسۋ اياقتالعان تۇستا ساكەن سەيفۋللين تەاترىنىڭ كەڭ زالىندا ۇيىمداستىرىلعان كور­مە جۇمىسى تانىستىرىلدى. كور­مەگە ارقا جەرىنەن تابىلعان ار­حەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەر, مۇرا­عات قۇجاتتارى قويىلدى.
وسىدان سوڭ جازۋشى راقىمجان وتارباەۆ قاراعاندىنىڭ ءبىر توپ جاس اقىن-جازۋشىلارىنا ءوزىنىڭ كىتاپتارىن سىيلاپ, باتاسىن بەردى. ءوز كەزەگىندە ارقا جۇرتشىلىعى جازۋشىعا العىستارىن ءبىلدىردى.

ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»

قاراعاندى وبلىسى
 

سوڭعى جاڭالىقتار