«قىزىم, ساعان ايتام, كەلىنىم, سەن تىڭدا» سياقتى استارلى, ەمەۋرىنمەن بەرىلەتىن نەمەسە باس-كوز دەمەي «شىڭعىرا» بەرەتىن, ت.ب.), ەندى ءبىرى كۇلدىرەدى (ول كۇلكىنىڭ ءوزى دە ءارتۇرلى: جارانىڭ ورنىن تىرناي وتىرىپ, سىزداتاتىن كۇلكى, سانا مەن سەزىمگە اسەرى از ىرجالاق كۇلكى, ارزان كۇلكى, سايقىمازاق كۇلكى, جىلاتاتىن كۇلكى, ت.ب.), كەيبىرى قىزىل سوزگە قۇمار, اشىلىپ-شاشىلعان نەشە ءتۇرلى ەموتسياعا باي (بىراق, اسەرى از, تىم جالىقتىرىپ جىبەرەتىن), ال ەندى ءبىر فيلمدەر بار, ءبىر قاراعانعا سوزگە, سەزىمگە وتە كەدەي, بىراق وزىنە بايلاپ, ارباپ قويادى. كەيبىر فيلمدەر «جاعىنۋ» ءۇشىن, نەشە ءتۇرلى «قىلىق كورسەتەدى», كورەرمەننىڭ سەزىمىن, اقىل-ويىن «ۋىسىندا» ۇستاپ, «ويناعىسى» كەلەدى نەمەسە اياۋشىلىق سەزىمىن تۋدىرىپ, وزىنە نازار اۋدارتپاق بولىپ, قىپ-قىزىل الەككە تۇسەدى. ەندى ءبىر فيلمدەردى كورىپ وتىرساڭ, ايقىش-ۇيقىش جولمەن كەلە جاتقانداي, بەرەكەڭ كەتەدى. بىرەۋلەرى ۇشقالاق كەلەدى, بىرەسە اندا, بىرەسە مۇندا ۇرىنادى, ايتەۋىر «قونارىن ساي, ۇشارىن جەل بىلەدى».
قىسقاسى, ادام بولمىسى مەن مىنەز-قۇلقىنداعى نەبىر يىرىمدەر سياقتى فيلمدەردىڭ دە «مىنەزىندە» سونشاما ءيىرىم بار. سولاردىڭ كەيبىرىنە قايتا ورالىپ, تاعى ءبىر رەت كورگىڭ كەلەدى. ويتەيىن دەسەڭ, «ادام سۇيەر قىلىعى» جوق. تارتپايدى. ال ەندى قانشا ۇرپاق اۋىسسا دا «ەسكىرمەيتىن», ۋاقىت وتكەن سايىن قايتا جاڭعىرىپ, قايتا تۇلەپ وتىراتىن فيلمدەر بولادى. شىنىندا, مۇنداي دۇنيە ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلمەسى انىق. وسىنىڭ سىرى نەدە؟ ارينە, تالانت دەيمىز, سۋرەتكەردىڭ اقىل-وي, سەزىمىنىڭ تەرەڭدىگى, ت.ب. دەيمىز. بىراق, ەڭ باستى ءبىر سەبەبى بولۋى كەرەك قوي. بىزدىڭشە, ولمەيتىن شىعارمانىڭ دىڭگەگى – پاراسات. شىعارمانىڭ ءون بويىندا تالانت تا, نيەت تە, شەبەرلىك تە سەزىلۋى مۇمكىن. الايدا, پاراسات جوق جەردە الدىڭعى ۇشەۋىنىڭ قۇنى ارزانداپ كەتۋى ءاپ-ساتتە. پاراساتقا نەگىزدەلگەن دارىن, نيەت, شەبەرلىكتەن تۋىنداعان دۇنيە عانا – ماڭگىلىك. باسقاشا بولۋى مۇمكىن ەمەس.
وسى تۇستا الىستان ىزدەمەي-اق, قازاق كينوسىنىڭ كلاسسيكتەرىنىڭ شىعارمالارىن مىسالعا كەلتىرسەك تە جەتىپ جاتىر. جىل سايىن وقۋعا تۇسەمىن دەپ كەلەتىن تالاپكەرلەردىڭ جالپى ونەرگە, كينوعا دەگەن كوزقاراسىن, دۇنيەتانىمىن بىلمەك نيەتپەن, ولارعا ءتۇرلى فيلمدەردى كورسەتەمىز. شىنىن ايتۋ كەرەك, «اتامەكەن», «تۇلپاردىڭ ءىزى», «قيلى كەزەڭ», «قايرات», «كارديوگرامما», «باۋىر» تاعى باسقا فيلمدەردى كورگەن سوڭ, «ابايلا, سيىر» («وستوروجنو, كوروۆا»), ء«سابينا كەلىن» («كەلينكا سابينا»), «30-دا كۇيەۋگە شىعۋ» («زامۋج ۆ 30») تەكتەس فيلمدەرگە دەگەن كوزقاراسى وزگەرىپ سالا بەرەتىنىن كوزىمىزبەن كورىپ ءجۇرمىز. بايقاساڭىز, جاڭاعى تالاپكەرلەر مۇلدەم باسقا ۋاقىتتىڭ وكىلدەرى.
البەتتە, الدىندا اتالىپ وتكەن فيلمدەردىڭ ولاردىڭ جان دۇنيەسىن جاۋلاپ الۋىنىڭ سىرى نەدە دەگەن سۇراق تۋادى. ارينە, ول شىعارمالاردىڭ بارلىق ارتىقشىلىقتارى مەن ەرەكشەلىكتەرىنەن بولەك, ەڭ باستىسى تامىرىندا پاراساتقا جۇگىنگەن وي مەن يدەيا جاتىر. ال پاراسات بولعان جەردە شىنايى سۇيىسپەنشىلىك پەن ادامگەرشىلىك تە بولادى. جاستار سونى تۇيسىگىمەن سەزىنەدى. جالپى, ادام بالاسىنىڭ ومىردەن ىزدەيتىنى دە وسى ەمەس پە. كەيىنگى اتالعان فيلمدەرگە دەگەن كوزقاراسىنىڭ وزگەرەتىنى دە سوندىقتان. ويتكەنى, ونداعى كەيىپكەرلەر, ولاردىڭ باسىنان وتكەرەتىن ءتۇرلى وقيعالار مەن ءىس-ارەكەتتەرىنەن تۋىندايتىن ارقيلى سەزىم مەن كوڭىل كۇيدىڭ استارىندا پاراساتتان گورى داراقىلىقتىڭ جاتقانىن سەزەدى. اياعىنداعى ش ۇلىعىن شەشىپ, قورىلداپ ۇيىقتاپ جاتقان ادامنىڭ اۋزىنا تىعۋى ء(«سابينا كەلىن») نەمەسە بەلگىلى ءانشىنى كورىپ قالعان قىزدىڭ كولىك ىشىندە الاسۇرىپ, سونشاما شىڭعىرۋى («قازاقشا بيزنەس») داراقىلىقتىڭ جارقىن كورىنىسى ەمەس پە؟ بۇل ەندى كۇلدىرۋ ءۇشىن جاسالعان ءتۇرلى-ءتۇرلى امالدار عوي. مۇنداي مىسالداردى كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. بىراق, داراقىلىققا تۇنعان كۇلكىدەن پاراساتتى تالاپ ەتۋ دە, ءاي قايدام...
كەيدە وسى تەكتەس شىعارمالار حيميا مەن سينتەتيكاعا تولى كونسەرۆىلەنگەن, ءنارسىز, اعزاعا پايداسى جوق قۇنارسىز تاعام سياقتى اسەر قالدىرادى. بۇل ەندى ۋاقىتشا توقتىق سەزىممەن اعزانى «الداۋ» عوي. سوڭعى كەزدەرى قازاق كينوسىندا وسى تەكتەس فيلمدەر قاپتاپ كەتتى. ءبىر-ءبىر جارىم ساعات بويى كۇلدىرىپ نەمەسە مۇڭايتۋى مۇمكىن. بىراق, سوڭىنان ەڭ ءبىر قۇندى دۇنيەڭ ۇرلانعانداي, جاڭاعى كورگەنىڭ اشتىق سەزىمىن قايتا الىپ كەلگەندەي اسەردە كەتە باراسىڭ. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءنارسىز, قۇنارسىز دۇنيەگە ءبىر جارىم ساعات بويى «الداندىڭ». بار بولعانى وسى. سوندىقتان, ەكرانداعى كۇلكى مەن قايعىنىڭ, مۇڭ مەن ساعىنىشتىڭ, ت.ب. استارىندا ۇلكەن پاراسات بولماعان سوڭ, ءبارى بەكەر. وسىدان سوڭ-اق ادام ءۇشىن ەڭ ءبىر اسىل سەزىمدەر فيلمدە داراقىلىققا ۇرىناتىنى دا سوندىقتان.
بەلگىلى جازۋشى, دراماتۋرگ تولەن ابدىكتىڭ «پاراسات مايدانى» پوۆەسىندە بىلاي دەلىنەدى: «كوركەم ادەبيەت, مۋزىكا, تەاتر, كينو نەعۇرلىم دورەكى سەزىمدەرگە تولى بولعان سايىن, نەعۇرلىم شەكتەن تىس ۇياتسىز بولعان سايىن, سوعۇرلىم ءوتىمدى. بەتحوۆەندى تىڭدامايتىندار ەڭ تومەنگى ساناعا ارنالعان تۇرپايى مۋزىكاعا قۇمىرس-
قاشا قاپتايدى. شىنايى دا ماعىنالى كوركەم فيلم جاساعان رەجيسسەر باعاسىن الا الماي, باعى جانباي, قايىرشىلىقتا ءجۇرۋى مۇمكىن, ال تازا پورنوگرافيادان دوبالداپ فيلم جاساعان شالاعاي بىرەۋ اقشانىڭ استىندا قالىپ جاتادى. ياعني ارسىزدىق الەمىنە سۇرانىس مول». شىركىن, دەيسىز وسىندايدا, داراقىلىق پەن ارسىزدىق الەمىنەن گورى, پاراسات الەمىنە سۇرانىستىڭ مول بولعانىنا نە جەتسىن...