تۇنگى ساعات 04.00 شاماسىندا شىرت ۇيقىدا جاتقان ەرلاننىڭ جەلىسىز تەلەفونىنا بىرەۋ قوڭىراۋ شالدى. قۇس ۇيقىلى ۋچاسكەلىك ينسپەكتور جارى, بالالارى ويانىپ كەتپەسىن دەپ, تەلەفونىن جەدەل الىپ, تۇيمەسىن باسا قويدى. ار جاقتان «ستەپنايا كوشەسىندەگى 5-ۇيدە تۇراتىن يۋليا گولوۆكومىن, ءبىزدىڭ ۇيگە تەز جەتىڭىز», دەپ سىبىرلاعان قىزدىڭ اپتىققان داۋىسى ەستىلدى. دابىلدى تەلەفون قوڭىراۋىنىڭ تەگىن ەمەس ەكەنىن سەزدى. كوز ىلەسپەس شاپشاڭدىقپەن كيىندى دە, دەرەۋ «نيۆا» ماشيناسىمەن ون مينۋتقا جەتپەيتىن ۋاقىتتا الگى ءۇيدىڭ ماڭايىنا جەتىپ كەلدى. بىراق ءدال گولوۆكولاردىڭ ۇيىنە توقتاماي, وعان جەتپەي, اراعا ەكى ءۇي سالىپ توقتادى. تاڭعى ۇيقىنىڭ كەزى عوي, اۋىل تىپ-تىنىش, يتتەر دە ۇرمەيدى. گولوۆكولاردىڭ ۇيىنە كەلدى, ءدالىزدىڭ شامى جانىپ تۇر, قالعانى ءسوندىرۋلى. پوليتسيا كاپيتانى فورمادا بولاتىن, بىراق تاپانشاسىن تاستاپ كەتىپتى. ىشتەي «اتتەگەن-اي!» دەدى, بىراق شەگىنەرگە جول, تاۋەكەلدەن باسقا امال جوق. ەسىكتى اشىپ, ۇيگە كىردى, تەرەزەدەن تاڭنىڭ بوزعىلتىم جارىعى تۇسكەن ءالى قاراكولەڭكە ءتور بولمەدەن ءارى قاراپ تۇرعان ەر ادامنىڭ سۇلباسىن كوردى.
− ەر ادامنىڭ وڭ قولىندا پىشاق بار ەكەنىن بايقاپ قالدىم, جەردە بايلانىپ جاتقان ەكى ايەلدىڭ ۇستىنە ءتونىپ تۇر, − دەيدى ە.تاڭجارىقوۆ. – ويلانىپ تۇرۋعا ۋاقىت تىعىز.
ول اسكەري سامبو كۇرەسىنىڭ ادىستەرىنە سالدى دا, قىلمىسكەردىڭ قولىنان پىشاعىن ۇشىرىپ جىبەرىپ, قولىن قايىرىپ, تىرپ ەتكىزبەي تۇرىپ, اۋدان ورتالىعىنان كومەكشى كۇش شاقىردى. جەدەل-تەرگەۋ توبى كەلگەنشە ۋچاسكەلىك ينسپەكتور قاراقشىنىڭ رۋدنىي قالاسىنىڭ 21 جاستاعى تۇرعىنىنىڭ, پروباتسيالىق باقىلاۋدا ەسەپتە تۇرعانىن انىقتاپ تا قويدى. ول تۇرمەدەن جاقىندا عانا شىعىپ كەلگەن, بۇرىن دا وسىنداي قاراقشىلىعى ءۇشىن سوتتالعان ازامات ەكەن. گولوۆكولاردىڭ ۇيىندە اپالى-ءسىڭلى ەكى ايەل, قىزى جانە توسەك تارتىپ جاتىپ قالعان
قارت اناسى عانا تۇراتىن. ۇيدە ەر ادامنىڭ جوقتىعىن پايدالانىپ, ايەلدەردەن اقشا تالاپ ەتكەن. ويى بۇزىق ادام ۇيگە كىرگەندە, قىزى يۋليا اعاش توسەكتىڭ استىنا تىعىلىپ ۇلگەرىپتى.
وسى جولى يۋليانىڭ ۇيىنە جاسالعان قاراقشىلىقتى ۋچاسكەلىك ينسپەكتورعا حابارلاعان ەرلىگىنىڭ ءوزى ەرلاننىڭ تۇرعىندارمەن جۇرگىزگەن تىنىمسىز جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى دەۋگە بولار. كالينين اۋىلدىق وكرۋگىندە جەرگىلىكتى پوليتسەيدى تۇرعىنداردىڭ بارلىعى بىلەدى. ول وكرۋگكە قاراستى ەلدى مەكەندەردى ەرىنبەي ارالاپ, ولارعا ءتارتىپ ساقتاۋ تۋرالى تۇسىنىك جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, كەتەرىندە اتى-ءجونى, تەلەفون ءنومىرى جازىلعان ۆيزيتكالىق كارتوچكاسىن بەرەتىن. «ەگەر كۇتپەگەن وقيعا بولعان جاعدايدا كۇن-ءتۇن دەمەي ماعان حابارلاسىڭىزدار», دەيتىن. يۋليا مەكتەپ وقۋشىسى بولسا دا زەرەكتىكپەن ونىڭ تەلەفون ءنومىرىن ءوزىنىڭ تەلەفونىنا تىركەپ قويعان ەكەن. سونىڭ ارقاسىندا, قاراقشىنىڭ قاندى شەڭگەلىنەن ءبىر ءۇيلى جان امان قالدى.
سول كۇنى تۇندەگى بورىگۋدەن ەندى بوساپ وتىرا بەرگەندە, تاران اۋداندىق ىشكى ىستەر بولىمىنەن جەدەل اقپارات ءتۇستى. تاڭجارىقوۆقا بالىقشىلاردى قۇتقارۋ ءىسى جەدەل تاپسىرىلدى. ول قاراتومارعا شۇعىل جەتكەندە «ۆاز-2113» ماركالى ماشيناسى مۇزدىڭ ورتاسىندا تۇر ەكەن. كوكتەمگە سالىم مۇزدىڭ جۇقارىپ قالعان كەزى, مۇز ۇستىندە كولىكپەن تۇگىل, جاياۋ ءجۇرۋدىڭ ءوزى اسا ساقتىقتى قاجەت ەتىپ قالعان كەز. ەرلى-زايىپتى بالىقشىلار ماشيناسىن مۇزدان شىعارا الماي تۇر ەكەن. ۋچاسكەلىك ينسپەكتور ونى ءوزىنىڭ قىزمەت ماشيناسىنا ارقانمەن بايلاپ, جاعاعا تارتىپ شىعاردى. اياق-قولدارى ءۇسىپ كەتۋگە ءسال قالعان بالىقشىلاردى رۋدنىي قالاسىنا دەيىن اپارىپ سالدى.
− ءبىزدىڭ بەرەگوۆوە اۋىلى قاراتومار سۋ قويماسىنا جاقىن ورنالاسقان. جىل بويى وعان بالىقشىلار كەلەدى. ەگەر ءبىز كىرىسپەگەندە تال تۇستە بالىقشىلار سۋ ۇستىندە قاتىپ قالاتىن ەكەن, − دەيدى ە.تاڭجارىقوۆ. كابيسا جىلى ول وسىلاي ەكى وتباسىن اجالدان امان الىپ قالدى. سول وقيعالاردان كەيىن تۇرعىندار ۋچاسكەلىك ينسپەكتورعا العىسىن ايتىپ, ولار اۋداندىق ىشكى ىستەر بولىمىنە حابارلاسقان. وتكەن جىلى «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالعاندا ە.تاڭجارىقوۆتىڭ ادال, پاتريوتتىق ىسىنە ريزا اۋىلداستارى وزىنەن بۇرىن قۋاندى.
پوليتسەيدىڭ ءىسى جەڭىل ەمەس. اۋىلداردا ەكىنىڭ بىرىندە ۇرلىق بولادى. ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ سوڭىنا ءتۇسىپ, ۇرىنى ۇستاماي قويمايتىن تاباندىلىعىن تۇرعىندار جاقسى بىلەدى. 2015 جىلى جازدا اۋىلداعى دۇكەنگە ۇرى ءتۇستى. اۋىل دۇكەنىندە دابىل بەرەتىن قۇرىلعى دۇرىس ىستەي بەرمەيدى. ۇرىلار سونى پايدالانىپ, ۇپتەپ كەتكەن عوي. ەرلان دۇكەنگە جاقىن جەردەن ماشينانىڭ ءىزى مەن شىلىمنىڭ قالدىعىن بايقادى. ابدەن پسيحولوگ بولىپ العان ينسپەكتور «وسى شىلىمدى ۇرى شەگۋى ابدەن مۇمكىن» دەپ, ماشينانىڭ ىزىنە ءتۇسىپ بەردى. شىلىمنىڭ تۇقىلىن وراپ سالىپ الدى. ءىز پوليتسەيدى ءبىر ءۇيدىڭ قاسىنا الىپ كەلدى. قاقپادان ۇيگە كىرە بەرىستە الگى ءوزى تاۋىپ العان شىلىمنىڭ تۇقىلى تاعى دا الدىنان شىقتى. ۇرىلاردىڭ وسى ۇيدە ەكەنىنە ونىڭ كۇمانى قالمادى. ولار دۇكەننەن جىمقىرعان ازىق پەن زاتتاردىڭ بارلىعى ۇيدەن تابىلدى. مۇنداي وقيعالار ە.تاڭجارىقوۆتىڭ تاجىريبەسىندە ءجيى كەزدەسەدى.
تاران اۋدانىنا قاراستى بەرەگوۆوە, ناگورنوە ەلدى مەكەندەرى رۋدنىي قالاسىنا جاقىن بولعاندىقتان, اۋىلعا كەلەتىن كەلىمسەكتەر بارشىلىق. قالا بولعان سوڭ, وندا قىلمىس تا, تۇرمەدەن شىعىپ كەلەتىندەر دە كوپ. قالادان ناپاقاسىن تاپپاعاندار جاقىن اۋىلدارعا ىعىسىپ كەلىپ, ۇرلىققا دا, باسقا قىلمىسقا دا دايار تۇرادى. جىل سايىن وسى اۋىلدىق وكرۋگتە ىشكىلىككە سالىنعان ونشاقتى ادام ەرەكشە ەسەپتە تۇرادى. ولاردىڭ سانى مۇنان دا كوپ بولاتىن, ينسپەكتور جەرگىلىكتى شارۋاشىلىق باسشىلارىمەن كەلىسىپ, ولاردى جۇمىسقا ورنالاستىرىپ, ەسەپتەن الدى.
ە.تاڭجارىقوۆ وقۋدان كەيىن تاران اۋدانىنا جاس مامان رەتىندە كەلگەن بولاتىن. ءوزىنىڭ بولاشاق جارىن دا وسى قۇتتى مەكەنىنەن تاپتى. زايىبى دينارا ونىڭ كۇن دەمەي, ءتۇن دەمەي جۇگىرەتىن قيىن جۇمىسىن جاقسى تۇسىنەدى. كەيدە ءتۇن ورتاسىندا, كەيدە تاڭ اتا جۇبايىنىڭ شىعىپ كەتكەنىن سەزبەي دە قالادى. قاۋىپتى دە قيىن وقيعالار تۋرالى وزىنە كەيىن ايتىپ بەرگەندە عانا ۋايىمداپ جۇرەتىنى بار. جاس وتباسىندا بالالارى ءوسىپ كەلەدى.
قوستاناي وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىندە وبلىس پوليتسياسىنىڭ مۋزەيى جۇمىس ىستەيدى. «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىن كەۋدەسىنە تاققان ەرلان تاڭجارىقوۆتىڭ سۋرەتى مۋزەيدەگى ەرلىك ىستەرى ءۇشىن ەل ماقتانىشىنا اينالعان ارىپتەستەرىنىڭ قاتارىن تولىقتىرا ءتۇستى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي
