اعىن سۋىمىز اعىستى بولسا ەكەن
جامبىل وبلىسىنىڭ بايزاق اۋدانىنداعى جارامدى جەرلەردىڭ باسىم بولىگى سۋارمالى. اۋداندا مۇنداي سۋارمالى جەر كولەمى 32,5 مىڭ گەكتار. قىرعىز تاۋلارىنان باستاۋ الىپ اۋدانىمىزدىڭ شەكاراسىن كەسىپ وتەتىن تالاس وزەنىنەن سۋ الاتىن شالعاي اۋىلداردىڭ ديحاندارى اعىن سۋدىڭ جەتىسپەۋى سالدارىنان ەگىن القاپتارىن مەرزىمىندە سۋعارا الماي كەلەدى.
ايتايىن دەگەنىمىز – تاراز قالاسىنىڭ سولتۇستىگىنەن بەتوندالعان ۇلكەن كانال ارقىلى اعىن سۋ وتەدى. وسى سۋ جۇيەسىن بەلقوجا, سەڭكىباي, وتەمىس كانالدارىمەن جالعاستىرعان جاعدايدا بۋرىل, كوكتال, سازتەرەك, مىرزاتاي, جالعىزتوبە, ىنتىماق اۋىلدىق وكرۋگتەرى مەن كوپتەرەك اۋىلى جانە «بازارباي» بەتوندالعان سۋ جۇيەسى كانالىنان سامبەت كانالى ارقىلى سۋحانباەۆ اۋىلدىق وكرۋگى ەلدى مەكەندەرىنە دەيىن كانالداردى بەتونداۋ ارقىلى اعىن سۋدى ىسىراپسىز, مەرزىمىندە جەتكىزۋگە مۇمكىنشىلىك تۋار ەدى. اۋدان تۇرعىندارى ءۇشىن وتە ماڭىزدى بولعان جوبا جانداندىرىلىپ, جوبالاۋ-ىزدەستىرۋ سمەتالىق جۇمىستارىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجى قاراستىرىلسا ءارى ۇكىمەت كەپىلدىك بەرىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن جانە وبلىسىمىزدىڭ كاسىپكەرلەرىنىڭ, ينۆەستورلارىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعىنا قارجىلارىن سالعاندارى دا قۇپتارلىق بولار ەدى.
وسى اعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ءوز شەشىمىن تەزىرەك تاپقان جاعدايدا مايدا شارۋا قوجالىقتارىن ىرىلەندىرۋ ماسەلەسى تەزىرەك شەشىلىپ, اۋىل شارۋاشىلىق وندىرىستىك كووپەراتيۆتەرىنە ۇيىمداسقان بولار ەدى. وسى جاعداي بۇگىنگى كۇن تالابىنا ساي كەلەدى.
اۋىل تۇرعىندارى اتىنان:
تولە نارجانوۆ,
سەرىك ەرمەكوۆ
جامبىل وبلىسى,
بايزاق اۋدانى
اۋىلىمىز اجارلى, تىرلىگىمىز بازارلى
مەن ءوزىم ءومىر ءسۇرىپ جاتقان پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ جەتكەن تابىستارىن ايتقىم كەلەدى. ءبىزدىڭ اۋداندا بۇرىنعى سوقپا تامداردىڭ ورنىنا ساۋلەتتى ۇيلەر سالىنۋدا. تەحنيكالىق ماشينالاردى ەسەپكە الماعاندا جەڭىل كولىگى جوق وتباسى كەزدەسپەيدى. توي-دۋمان, جاستاردىڭ ءتۇرلى مەرەكەلەرىن وتكىزەتىن ارنايى مادەني ورىندار دا جەتكىلىكتى. 2015 جىلى اۋدانىمىزدا جاڭا ءبىر مەكتەپ, 8 بالالار باقشاسى اشىلسا, 2016 جىلى جاستار ءۇشىن سپورت نىسانى پايدالانۋعا بەرىلدى. جاڭا تالاپقا ساي مەشىت اشىلىپ, جاڭا مەكتەپ سالىنۋدا. قالا جانە اۋىلدىق جەرلەردە جولدار اسفالتتالىپ, كولىك كوپ جۇرەتىن كوشەلەردە باعدارشام, ەلەكتر جارىعى قويىلدى. «نۇرلى جول» جوباسىنا بايلانىستى مەن تۋىپ-وسكەن پەنجىم اۋىلىندا نۇركەنت قالاسى مەن التىنكول تەمىر جول بەكەتى سالىنىپ, كوپتەگەن ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. جاستار باسپانالى بولىپ, ولاردىڭ الاڭسىز ەڭبەك ەتۋلەرىنە بارلىق جاعداي جاسالعان.
وسىنداي اۋىلى اجارلى, تىرلىگى بازارلى ءبىزدىڭ اۋدانداعى كوپ ۇلتتى ەڭبەكسۇيگىش حالقىمىزدىڭ دوستىعى مەن بىرلىگى عاسىرلار بويى ساقتالىپ كەلەدى. كەلەشەكتە جاس ۇرپاققا ايتاتىنىم, وسى قاعيدامىزدى ساقتاپ, 25 جىل ىشىندە جەتكەن تابىستارىمىزدى قولدان بەرمەي, ەلىمىزگە ادال ەڭبەك ەتۋىن تىلەيمىن.
مايمينام ءيماروۆا,
ەڭبەك ارداگەرى, اعارتۋ ءىسىنىڭ وزات قىزمەتكەرى
الماتى وبلىسى,
پانفيلوۆ اۋدانى
سابيلەردi قۋانتا بىلەيىك
بۇرىندارى قازاق حالقىندا «جەتiمدەر ءۇيi» دەگەن ۇعىم مۇلدەم بولماعان ەدi, ال قازiر جاعدايىمىز قالاي؟ رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, قازاقستاندا 29 666 ءسابي اتا-انا قامقورلىعىنان ايىرىلعان ەكەن.
مەن جوعارى بiلiمدi ۇستازبىن. ۇزاق جىلدار الماتى قالاسىنداعى تۇرمىسى ناشار بالالاردى وقىتاتىن مەكتەپ-ينتەرناتتا ساباق بەردiم. سول كەزدە «ەل امان, جۇرت تىنىشتا قازاقتىڭ بالالارى جەتiمدەر ۇيiندە تاربيەلەنەتiندەي نە باسىمىزعا كۇن تۋدى؟ اتا-انا قامقورلىعىنان ايىرىلعان, تۇرمىسى ناشار جاندارعا قالاي كومەكتەسسەك بولادى؟» دەگەن ويلار جيi مازالايتىن. وسى ويىمدى بiراز ازاماتتارعا ايتىپ, اقىلداسىپ قايىرىمدىلىق قورىن قۇرۋعا بەل شەشتiم. بiرەۋi قولداپ, ەكiنشiسi «وعان قىرۋار قارجى كەرەك, ال زاماناۋي تەحنيكا دا جوق» دەپ تەرiس اينالدى.
سابيلەرگە قۋانىش سىيلاپ, تۇرمىسى ناشار وتباسىلارعا قولداۋ جاساپ, از دا بولسا كومەگiمiزدi كورسەتە الساق, قورىمىزدىڭ باستى جەتiستiگi سول بولار ەدi. وسى ماقساتتا ەلiمiزدەگi كاسiپكەر, جانى جومارت, قايىرىمدى جانداردى قوردىڭ قۇرىلۋى مەن قايىرىمدى iستەر اتقارۋىنا ءوز ۇلەستەرiن قوسۋعا شاقىرامىز.
ايبول ابدIماجيت ۇلى
الماتى
شالعاي اۋىلعا گاز كەلدى
اقتوبە وبلىسىنىڭ ويىل اۋدانىنا گاز كەلىپ, شالعاي جەردەگى 6 مىڭنان استام تۇرعىنعا «قازترانسگاز ايماق» اق سىي جاسادى. 115 شاقىرىم قاشىقتىققا گاز قۇبىرىن تارتۋ, بىرنەشە گاز رەتتەۋ بەكەتىن سالۋ جۇمىستارىنا 2,6 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. جارىعى بار, سۋى تارتىلعان, جولى سالىنعان ويىل اۋدانى ءۇشىن بۇعان دەيىن كوگىلدىر وتىن قات دۇنيە ەدى. الداعى ۋاقىتتا ويىل اۋدانى ورتالىعىنىڭ 6 مىڭ تۇرعىنى مەن 60-قا جۋىق كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق جانە الەۋمەتتىك نىسان باعاسى ارزان كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزەدى. بۇل جۇمىس ۇزدىكسىز جۇرمەك. اۋدان ورتالىعىندا ارنايى بولمە اشىلىپ, گاز تاراتۋشىلاردىڭ جۇمىسى الاڭسىز ءجۇرىپ جاتىر. ال اۋىل تۇرعىندارى قۇجاتتارىن رەتتەپ, ارنايى مامانداردىڭ كەڭەسىمەن سىزباسىن جاساتىپ ۇلگەرۋدە. العاش بوپ گازدى تۇتىنعانداردىڭ ءبىرى قۇرماشەۆتار وتباسى. ەنەرگەتيكتەر وتباسىندا ءبارى جۇمىس ىستەيدى. بۇعان دەيىن كۇندىز ەلەكتر قۋاتىن پايدالانىپ, كەشكىلىك كومىر جاعىپ, ءۇيىن جىلىتقان مايرا بۇركىتوۆا قيىندىقتىڭ ارتتا قالعانىنا قۋاندى. ال كوپبالالى مەرگەنوۆتەر وتباسىنا گاز تاراتۋشىلار دەمەۋشىلىك جاساپ, بارلىق قىزمەتتى تەگىن كورسەتتى.
التىناي ساعىندىقوۆا
اقتوبە وبلىسى,
ويىل اۋدانى
ءارىڭ مەن ءانىڭدى كەتىرمەسىن دەسەڭ...
الكوگولدى تۇتىنۋدان باس تارتۋ كۇنىنە وراي شەتپەدەگى ماڭعىستاۋ تەحنيكالىق كوللەدجىندە دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزىلدى. جيىندا جاستار مەن ستۋدەنتتەرگە ىشىمدىكتى تۇتىنۋدىڭ زيانى مەن ونى قوعامدا جاستار اراسىندا تەز تارالۋىنىڭ الدىن الۋ جايىندا تۇسىنىك جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, دارىستەر وقىلدى.
جيىندا ءسوز العان اۋداندىق جاستار ورتالىعىنىڭ باسشىسى ىشىمدىك تۋرالى: «الكوگولدىڭ وسەر ۇرپاق ءۇشىن زور زيانى بار ەكەندىگى ەرتەدەن-اق بەلگىلى بولعان. ەرتە عاسىرداعى ريم زاڭدارىندا الكوگول ىشىمدىكتەرىن 30 جاسقا تولماعان جاستارعا ىشۋگە رۇقسات بەرىلمەگەندىگى بەكەر ەمەس, سەبەبى بۇل ۋاقىتتا جاستاردىڭ دۇنيەگە ۇرپاق اكەلۋ قۇبىلىسىنىڭ قارقىندى جۇرەدى. كونە گرەكيادا دا 18 جاسقا دەيىنگىلەرگە «اششى سۋ» ىشۋگە توسقاۋىل قويعان. رەسەيدەگى ەرتەدەن كەلە جاتقان قۇجاتتاردا جاڭادان وتاۋ تىككەن جاستارعا ىشىمدىك ىشۋگە تىيىم سالىنعان» دەگەن دەرەكتەردى كەلتىرە وتىرىپ ءتۇيىندى پىكىرىن ءبىلدىردى.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ اسسامبلەياسىنىڭ قارارىندا ماسكۇنەمدىكتىڭ ادامزات دەنساۋلىعىنا اسەرى الەمدىك ءتۇيىندى ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا ەكەنى ايتىلعان. اۋداندىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بيعايشا وتەعۇلوۆا تەمىر تورعا تۇسكەن جانداردىڭ 80-90 پايىزى اراق ءىشىپ, قىلمىس جاساعاندار دەپ پايىمدايدى.
بۇگىندە كەز كەلگەن دۇكەندە اراق پەن شاراپتىڭ نەشە «اتاسى» سامساپ تۇر. شولمەككە سىيىپ تۇرعان ء«ازازىل» ء ارىڭ مەن ءانىڭدى كەتىرمەسىن دەسەڭ, سول «پالەكەتتەرگە» جولاماعانىڭ ءجون.
اللابەرگەن قونارباەۆ
ماڭعىستاۋ وبلىسى,
ماڭعىستاۋ اۋدانى
