شاراعا قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ ۇرپاقتارى مەن ەلىمىزگە بەلگىلى عالىمدار قاتىستى. وعان قاتىسقانداردىڭ قاتارىندا قر ۇلتتىق مۋزەيى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ا.ك.ساتىبالدين, "الاش" عزي قىزمەتكەرى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ساعىنباي جۇماعۇلوۆ, ساكرالدى قازاقستان عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى بەرىك ابدىعالي, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ قازاق ادەبيەتى كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى, "الاش" عزي قىزمەتكەرى قوشكە كەمەڭگەردىڭ ۇرپاعى قايىربەك كەمەڭگەر, سونداي-اق ەلىمىزگە بەلگىلى وزگە دە عالىمدار قاتىستى.
شارا ساياسي قۋعىن-سۇرگىندەردى ەسكە الۋ ءۇشىن ءبىر مينۋتتىق ۇنسىزدىكپەن باستالدى. جيىندا العىسوزدى العان ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ا.ك. ساتىبالدين: "ەلباسىنىڭ 1997 جىلعى 5 ساۋىردەگى بۇيرىعىمەن جىل سايىن 31 مامىردا "ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى" بولىپ بەكىتىلدى. قازاق xالقىنىڭ مادەنيەتى مەن بولمىسىنا 1937-1938 جىلدارعى وقيعالار وتە اۋىر بولىپ ءتيدى. وسى جىلدارى قازاق ينتەلليگەنتسياسىنا قارسى بۇرىن-سوڭدى بولماعان كولەمدە قىزىل بولشەۆيكتەر شابۋىل جاسادى. جالعان جالامەن ۇلتىمىزدىڭ باس كوتەرەر ازاماتتارى اتۋ جازاسىنا كەسىلدى", دەدى.
شارا بارىسىندا قازاق حالقىنىڭ وسىنداي قيىندىقتاردى باستان وتكەرگەندىگى, ەلىمىزدىڭ دامۋىنا كەلتىرگەن كەدەرگىلەرى جايلى تولىق باياندالدى.
«جەر بەتىندە قازاق xالقى سەكىلدى قيىندىق كورگەن ۇلت نەكەن-ساياق. وسىنداي يگى شارالاردىڭ ءبارى تاريxقا تاعزىم, تاريxقا قۇرمەت. مۇنداي قاسيەتتى كۇندەردى تەك 31 مامىردا عانا ەمەس, ارقاشان, ءاربىر كۇنى ەسكە الۋىمىز كەرەك. وتكەن عاسىرداعى اشارشىلىق, اتۋ جازاسى جايلى تولىعىمەن جازىلمادى. سەبەبى, ۇلتىمىزدىڭ ءبىرتۋار ازاماتتارى رەپرەسسياعا ۇشىرادى. ال بۇگىندە مەكتەپ وقۋلىقتارىندا سول جىلدارعى زوبالاڭدار كەڭىنەن ناسيxاتتالا بەرمەيدى. وسى ءىستى قاراستىرسا ەكەن دەگەن ۇسىنىسىم بار», دەدى ساعىنباي جۇماعۇلوۆ.
ايتا كەتەيىك, جالعان جالامەن قازاقتىڭ ءبىرتۋار تۇلعالارى اتۋ جازاسىنا كەسىلگەن. القالى جيىن بارىسىندا 1937-1938 جىلدارى كەڭەستىك قازاقستاننىڭ 118 مىڭ ادامى سوتتالىپ, 25 مىڭى رەپرەسسياعا ۇشىراعانى اتالىپ ءوتتى.
ايان ءابدۋالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
