نەسى بار, قولىندا ۇڭعىسىنا تۇنشىقتىرعىش ورنالاسقان تاپانشاسى بار. بەت-پەردە كيىپ الىپ, ۇرىمتال ءبىر ساتتە ساتۋشىعا تاپ بەرسە, ونىڭ كۇنى بويى تاۋار ساتۋدان جيناعان اقشاسى ۋىسىنا تۇسپەي مە؟ سولاي ىستەدى دە. كەشكى ساعات 7 كەزىندە مۇزداي قارۋلانعان كۇيى ادام جوقتىعىن پايدالانىپ, ساتۋشى كۋراكيناعا تاپ بەردى. الايدا, وسى كەزدە ول جانۇشىرا ايقايلاپ, كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن قوسىمشا ءۇي-جايعا تىعىلىپ ۇلگەردى. زابىرگە تاپ بولۋشىنىڭ ايقايلاۋى مەن شىڭعىرۋى كۇش كورسەتۋشىنى ابىرجىتپاي جانە الاڭداتپاي قويمايدى. بۇل ءتاسىل قاراقشىنىڭ پسيحيكاسىنا اسەر ەتۋدىڭ ءبىر جولى. راسىندا دا قاتتى ايقاي مەن اششى شىڭعىرۋدان سەسكەنگەن قاراقشى اقشانى الىپ ۇلگەرە الماي, دۇكەننەن سىتىلىپ قاشا جونەلدى. كوشەگە جۇگىرىپ شىققاندا دا ساتۋشىنىڭ شىڭعىرعانى ەستىلىپ جاتتى.
ءدال وسى ساتتە مەملەكەتتىك بانك مەكەمەلەرىن كۇزەتۋ جونىندەگى روتا كومانديرىنىڭ ورىنباسارى, پوليتسيا لەيتەنانتى امانگەلدى قوسجانوۆ «ەسەتجان» دۇكەنىنىڭ ماڭىندا ءوزىنىڭ جەكە اۆتوكولىگىنىڭ سىر بەرگەن تەتىگىن جوندەپ جاتقان ەدى. سول كۇنى ول تۇنگى كەزەكشىلىكتەن شىققان بولاتىن. امانگەلدى جاعدايدى تەز ءتۇسىندى. جاقىن ماڭداعى الاڭقايدا بالالار ويناپ ءجۇر ەكەن. ونىڭ ساناسىنا الگى قاراقشىنىڭ بالالارعا دا ءبىر كەسىرىن تيگىزۋى مۇمكىن-اۋ دەگەن وي ساپ ەتە قالدى. سودان سوڭ قارۋلى قىلمىسكەرگە ويلانباستان جالاڭ قولىمەن قارسى ۇمتىلدى. قاراقشىنىڭ قاسىنا كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن تەز جەتىپ بارىپ, ونى قولىمەن ءبۇرىپ الۋعا ۇمتىلعانى سول ەدى, قاراقشى العا اتتاي بەرىپ وزىنە قارسى كەلگەن قوسجانوۆتى كەۋدەسىنەن اتىپ جىبەردى. ول كوزى بۇلدىراپ, كەۋدەسىنە قادالعان وقتىڭ سالدارىنان ەسىنەن ايىرىلىپ قۇلاپ بارا جاتتى.
دەگەنمەن, وسى كەزدە ساتۋشى شالعان قوڭىراۋ بويىنشا كەلىپ جەتكەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ونى ۇستاپ ۇلگەردى. اۋىر جاراقات العان امانگەلدى قوسجانوۆ سول بويدا شۇعىل اۋرۋحاناعا جەتكىزىلدى. الايدا, اسىل ازامات وسى اۋىر جاراقاتتىڭ سالدارىنان ەسىن جيماعان كۇيىندە قايتىس بولدى. ال اقتوبە وبلىستىق سوتىنىڭ ۇكىمىمەن ايىپكەر 10 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى.
ءسويتىپ, ا.قوسجانوۆ ىشكى ىستەر ورگاندارىندا 14 جىل قالتقىسىز قىزمەت جاساعان كەزىندە ء وز ىسىنە ەشقانداي داق تۇسىرمەي ومىردەن ء وتتى. پايدانى ەمەس, اردى ويلادى. ءوزىنىڭ قىزمەتتىك مىندەتى مەن بورىشىنا ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتىنە دەيىن ادالدىق پەن تاباندىلىق تانىتتى.
قارۋلى قىلمىسكەردى قولعا ءتۇسىرۋ كەزىندە قازا تاپقان پوليتسيا لەيتەنانتى, باتىرلار ەلى اتانعان قوبدا توپىراعىنىڭ ماقتان تۇتار ۇلدارىنىڭ ءبىرى امانگەلدى قوسجانوۆ رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 1999 جىلعى 27 تامىزداعى جارلىعى بويىنشا «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى.
−امانگەلدى قازاقستان پوليتسياسى ساپىندا قىزمەت اتقارىپ جۇرگەنىن ۇلكەن مەرەي سانايتىن. قاي كەزدە دە ۇيدەن جۇمىسقا سەرگەك سەزىممەن شىعاتىن. ءوز قىزمەتىنە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراي ءبىلدى. وفيتسەر قاتارىنا كىرگەن كۇنى: ء«بىز ارقالايتىن جۇك كوبەيە ءتۇستى, مەن بۇل سەنىمدى اقتاۋعا ءتيىسپىن, الماگۇل» دەپ ۇيگە جادىراي, جارقىراي كىرگەنى ءالى كۇنگە دەيىن كوز الدىمدا. مەن جۇبايىم امانگەلدى قينيات ۇلىن ەلىمىزدىڭ دەربەس ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتىنىڭ قالىپتاسۋى مەن نىعايۋى جولىندا مەرت بولدى دەپ سانايمىن. ول ەلگە ءوز پايداسىن تيگىزۋدى ەشۋاقىتتا نازارىنان تىس قالدىرعان ەمەس, – دەدى گازەت تىلشىسىنە ەر-ازاماتتىڭ قۇداي قوسقان قوساعى الماگۇل قوسجانوۆا.
سونداي-اق, ونىڭ ايتۋىنشا, امانگەلدى ۇل-قىزىن وتە جاقسى كورىپتى. قىزمەتتەن قولى قالت ەتكەن شاقتاردا ولارعا اكەلىك ءتالىمى مەن تاربيەسىن دارىتۋعا ۇمتىلعان ەكەن. ا.قوسجانوۆ قازا بولعان كەزدە قىزى اسەل 12 جاستا, ۇلى ازامات 8 جاستا بولىپتى. مۇمكىن اكەنىڭ تيگىزگەن ىقپالى شىعار, الدە مۇمكىن ءوزىنىڭ قالاۋى سولاي بولعان شىعار, ايتەۋىر اسەل امانگەلدىقىزى كەيىن ىشكى ىستەر ورگاندارىنا قىزمەتكە قابىلدانعان. قازىر ول جەكە پوليتسيا باتالونىنىڭ پوليتسەيى لاۋازىمىندا قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. ال تاۋەلسىزدىكپەن قۇرداس, 1991 جىلى دۇنيەگە كەلگەن ۇلى ازامات تا بۇگىندە ارناۋلى وقۋ ورنىن اياقتاپ, ەگەمەن ەلىنىڭ ء«بىر كىرپىشى» بولىپ قالاندى.
قارۋلى قاراقشىمەن قاقتىعىستا قاپىدا كەتكەن ەسىل ەر قوبدا اۋدانىنداعى قيىل اۋىلىندا تۋىپ-وسكەن. قازىر وسى اۋىلداعى ورتا مەكتەپ امانگەلدى قوسجانوۆتىڭ اتىندا. بۇعان قوسا, مەكتەپ عيماراتى قابىرعاسىنا ەسكەرتكىش-تاقتا ورناتىلعان. سونىمەن بىرگە, اقتوبە قالاسىنداعى كوشەلەردىڭ بىرىنە دە قالالىق ءماسليحاتتىڭ شەشىمى جانە قالا اكىمىنىڭ وكىمى بويىنشا ونىڭ ەسىمى بەرىلگەن.
«جاقسىنىڭ اتى ولمەيدى» دەگەن وسى دا.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە وبلىسى
