پارلامەنت • 30 مامىر, 2017

كوشپەلى وتىرىس كۇردەلى ماسەلەلەردى كوتەردى

257 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 25-27 مامىرى كۇندەرى پارلامەنت ءماجىلىسى ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى باتىس قازاقستان وبلىسىنا ارنايى كەلدى. كوميتەتتىڭ نۇرتاي سابيليانوۆ باستاعان ءبىر توپ مۇشەسى جۇمىس ساپارىمەن وبلىستىڭ تەرەكتى, ءبورلى اۋداندارىنداعى نىساندارمەن تانىسىپ, اقساي جانە ورال قالاسىنداعى ءوندىرىس مەكەمەلەرىن ارالاپ كوردى. ورال قالاسىندا ءوڭىر باسشىلىعى مەن جەرگىلىكتى قۇرىلىس كومپانياسى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كوميتەتتىڭ كوشپەلى وتىرىسى ءوتتى.

كوشپەلى وتىرىس كۇردەلى ماسەلەلەردى كوتەردى

پارلامەنت دەپۋتاتتارى كوش­پەلى وتىرىس وتكىزبەس بۇرىن بىر­قاتار ءوندىرىس نىساندارىن ارالاپ, وب­لىستاعى قۇرىلىس, تۇرعىن­دار­­دىڭ اۋىزسۋمەن قامتىلۋ جاع­­­دايىمەن تانىستى. تەرەكتى اۋ­دانى, نوۆوپاۆلوۆ اۋىلىنداعى سۋ قۇ­بىرىن كۇردەلى جوندەۋ بارى­سىن كورىپ, اقسۋات اۋىلدىق وكرۋگىندە ورنا­لاسقان «تەرەكتى ماي كومبيناتى» جشس جۇمىسىمەن تانىستى جانە دولين اۋىلدىق وكرۋگىندەگى «ما­حو­رين» شارۋا قو­جا­لىعىن ارالا­عان دەپۋتاتتار ودان ءارى ءبورلى اۋدا­نىنىڭ بەرە­زوۆ, بەستاۋ ەلدى مەكەن­دەرىنىڭ تۇر­عىندارىمەن جۇزدەسىپ, اق­ساي قا­لاسىندا سالىنعان 100 پا­تەر­لىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىندا بولدى.
– باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكى اۋدانىن ارالاپ, ونداعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ با­رىسىمەن تانىستىق. ءوڭىر وركەن­دەپ كەلەدى, جاقسى ناتيجەلەر بار. جالپى, باتىس قازاقستان وبلى­سىنىڭ اۋىل-ايماقتارىنا ورتا­لىق­تاندىرىلعان سۋ تارتۋ ءۇشىن 2015-2017 جىلدارى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 8 ملرد 93 ملن تەڭگە بولىنگەن ەكەن. بيىلدىڭ وزىندە عانا 5 ملرد 637 ملن تەڭگە قاراجات وسى ماقساتقا ءبولىندى. الداعى جىلى 1 ملرد 650 ملن تەڭگە قاراستىرۋ ۇسى­نىسى ءتۇسىپ وتىر, ونى ءبىز, دەپۋتاتتار, قولدايمىز. دەگەنمەن, باتىس قازاقستان وبلىسى ءۇشىن وتە وزەكتى ەكى ماسەلە بار: ونىڭ ءبىرى – وڭىردەگى اۆتوجولداردىڭ جاي-كۇيى, ەكىنشىسى – تۇرعىنداردىڭ تازا اۋىزسۋمەن قامتۋ كورسەتكىشىنىڭ تومەندىگى, – دەدى ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتاي سابيليانوۆ.
بيىل باتىس قازاقستان وبلىسىندا «وڭىرلەردى دامىتۋ-2020» جəنە «نۇرلى جول» باعدارلامالارى اۋقىمىندا 5 637 ملن تەڭگەگە 33 جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. قازىرگى احۋال مىناداي: بقو-داعى 443 ەلدى مەكەننىڭ 164-ءى نەمەسە 37 پايىزى عانا تازا اۋىزسۋمەن قامتىلعان. 275 ەلدى مەكەن ورتالىقتاندىرىلعان سۋ جۇيەسىنە قوسىلماعان. ءتورت اۋىل اۋىزسۋدى سىرتتان تاسىمالدايدى.
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى بويىنشا حالىقتىڭ تازا سۋمەن قامتىلۋ ورتاشا كورسەتكىشى – 52% ەكەندىگىن ەسكەرسەك, باتىس­قازاق­ستاندىقتاردىڭ جاعدايى الاڭدا­تارلىق كۇيدە. بيىل جوسپارلانعان جۇمىستاردى اتقارعاننىڭ وزىندە بۇل كورسەتكىش 40%-عا عانا كوتە­رىلەدى. سون­دىق­تان, بۇل باعىتتا ات­قا­رىلاتىن ءىس ءالى كوپ, – دەدى نۇرتاي ساليح ۇلى. 
كوشپەلى وتىرىستا تالقى­لان­عان تاعى ءبىر ماسەلە – قۇرىلىس سالا­سىن­داعى ماسەلەلەر بولدى. پار­لا­مەنت دەپۋتاتى باقتيار مəكەن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوس­پارىنىڭ 46-49-قادامدارى بويىنشا جاسالىپ جاتقان جۇمىس­تاردىڭ بارىسىن ايتىپ بەردى. ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆي­تسە-ءمينيسترى ر.سكليار ساۋلەت-قۇ­رىلىس قىزمەتى جانە سۋ­مەن جاب­دىقتاۋ سالاسىنداعى باقى­لاۋ جانە قاداعالاۋ جۇيەسىن جەتىل­دىرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جونىندە بايانداما جاسادى.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپ­كەر­لەر پالاتاسى باسقارما توراعا­سى­نىڭ ورىنباسارى ە.راما­زانوۆ «قۇ­رىلىس سالاسىندا ۋاكى­لەتتى ورگان­داردىڭ بيزنەسكە قا­تىستى باقى­لاۋ-قاداعالاۋ فۋنكتسيالارىن جۇزەگە اسىرۋ پراك­تيكاسىنىڭ جەكە­لەگەن ماسە­لەلەرى» اتتى ارنايى بايانداما جا­سادى. ە.راما­زانوۆ ءبىر اي بۇرىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارىمەن كەزدەسۋ ءوتىپ, بىرىككەن ارەكەت جوسپارى تال­قىلانعانىن ايتتى. 
– بۇگىنگى كەزدەسۋدى جۇيەلى ۇيىم­­داستىرىپ, كونسترۋكتيۆتى كەڭەس جاساعانى ءۇشىن باتىس قازاق­ستان و­بلىسىنىڭ باسشىلىعىنا راح­مەت ايتامىن. سىزدەردىڭ نا­زار­لارىڭىزعا قۇرىلىسشىلار ال­دىن­داعى كەيبىر ءتۇيىندى ماسەلەنى سالعىم كەلەدى. بۇل – مەملەكەتتىك ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ جانە تەح­­نيكالىق قاداعالاۋ ورگان­دارى­نىڭ ارەكەتىنە قاتىستى. وز­گە قا­داعالاۋشى مەكەمەلەردىڭ تەك­­سەرۋ جيىلىگى, ءتارتىبى زاڭمەن رەتتەلىپ, پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا تىركەلەتىن بولسا, جوعارىداعى ەكى مەكەمە قۇرىلىس نىساندارىن كۇن سايىن شەكسىز تەكسەرە الادى. بۇل ءوز كەزەگىندە كاسىپكەرلىككە كەدەرگى جاساۋى مۇمكىن, سىبايلاس جەمقورلىققا سەبەپ بولۋى مۇم­كىن. مسقب (گاسك) ءتىپتى تەك قۇ­رىلىس ساپاسىن ەمەس, قوسىمشا وكىلەتتىكتەردى دە موينىنا جۇكتەپ العان, نىسانداعى تازالىق, قۇرىلىس قورشاۋى, ونداعى جارناماعا باي­لانىستى دا شاعىم جاساعان وقي­عالار كەزدەستى. سوندىقتان, بۇل ورگانداردىڭ ناقتى مىندەتىن بەل­گىلەپ, ءاربىر تەكسەرۋ فاكتىسى تىركەلۋى ءتيىس, – دەدى ول ءوزىنىڭ سوزىندە.
«وەككا» جشس باس ديرەكتورى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ين­جي­ني­رينگتىك كومپانيالار ودا­عىنىڭ وكىلى قۇندىز نۇروۆ تا جوبالاۋ جانە قۇرىلىس سالا­سىنداعى نورماتيۆتىك بازانى جە­تىل­دىرۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرىنە توق­تالىپ ءوتتى. ول وسىدان 30 جىل بۇرىن باتىس قازاقستان وڭىرىندە قىز­مەت اتقارعانىن, سوندىقتان, وسى ەكى كۇندىك ساپار جۇرەگىنە جى­لى تيگەنىن ايتىپ, وڭىردە قۇرى­لىس سالاسىندا كوپ جۇمىس ات­قارىلعانىنا ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
وتىرىستا ورال قالاسىنىڭ əكىمى ناريمان تورەعاليەۆ 2017 جىلى مەملەكەتتىك باعدارلاما ايا­سىن­دا 11,1 ملرد تەڭگەگە شاھاردا 8 ءۇي تۇر­عىزىلىپ, 1 152 پəتەر پايدا­لا­نۋعا بەرىلەتىنىن ايتتى. وتكەن جى­لى وبلىس ورتالىعىندا كوپقا­بات­تى 11 ءۇي تۇرعىزىلىپ, 1 247 پا­تەر يە­­لەرىنە بەرىلگەن. وسىلايشا, 4 مىڭ­نان اسا ورالدىق قونىس تويىن تويلاپتى.
ءبورلى اۋدانىنىڭ اكىمى ال­ديار حالەلوۆ ءوندىرىستى اۋداندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس­تار­دىڭ ەسەبىن بەرىپ ءوتتى. وڭىردەگى بەل­گىلى قۇرىلىس كومپانياسى «بولاشاق-ت» جشس-ءنىڭ اتقا­رۋشى ديرەكتورى نۇرجان ساحا­روۆ بيىل 900 پاتەرلىك 5 ءۇيدىڭ قۇ­رىلىسى اياقتالاتىنىن ايتتى. «وتدەلستروي» جشس ديرەكتورى ۆالەنتينا ميحنو دا ءوز ۇجىمىندا 11 ۇلتتىڭ وكىلى تاتۋ-ءتاتتى قىزمەت ەتىپ, تالاي جەتىستىككە جەتكەنىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى. 
كوشپەلى وتىرىستا قۇرىلىس سالاسىنا قاتىستى زاڭنامالىق اكتىلەردى جەتىلدىرۋ, سوعان بايلانىستى əكىمشىلىك كەدەرگىلەردىڭ تۋىنداۋى, قۇرىلىس ساپاسى تومەندەپ, مەرزىمىندە تاپسىرىلماۋى جəنە مەملەكەتتىك پورتال ارقىلى قۇجات رəسىمدەۋگە قاتىستى كەزدەسەتىن مəسەلەلەردى ءمəجىلىس دەپۋتاتتارى كەڭىنەن تالقىلادى. 

قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

ورال

سوڭعى جاڭالىقتار