قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ شيرەك عاسىرلىق شەجىرەسىندە ونىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان – ءبىرىنشى حالىق قاھارمانى, كەڭەستەر وداعىنىڭ باتىرى, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش قورعانىس ءمينيسترى, ارميا گەنەرالى ساعادات نۇرماعامبەتوۆتىڭ جانقيارلىق ەڭبەگىنىڭ ۇلەسى ولشەۋسىز. مارقۇم ساعادات نۇرماعامبەتوۆ ءومىرىنىڭ سوڭعى كەزەڭىندە (2013 جىلدىڭ باسىندا) اسكەري جۋرناليست ساپارعالي جاعىپاروۆقا قازىرگى تاڭدا وڭىردەگى قۋاتتى دا ىرگەلى اسكەردىڭ بىرىنەن سانالاتىن قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋ بارىسىنداعى قيىندىقتاردى تىلگە تيەك ەتكەن ەكەن. بۇگىن ءبىز تاريحي تۇلعانىڭ ءداۋىر شىندىعىن بوياماسىز بايانداعان سول ساليقالى اڭگىمەسىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.
– جىلدار كەرۋەنى توقتاۋسىز جىلجيدى, ۇرپاقتار الماسادى – بۇل ءومىر زاڭدىلىعى. دەي تۇرساق تا, بۇگىندە جاۋىنگەرلىك ساپتا جۇرگەن جاستاردىڭ جانە بولاشاق ەل قورعاۋ ساقشىلارىنىڭ قازاقستاندىق ارميانى قۇرۋ كەزەڭىندە قانداي احۋال
قالىپتاسقانىن, وسى ءبىر سىندارلى جولدا قانداي قيىندىقتار بولعانىن بىلگىسى كەلەدى.
– قازاقستان قارۋلى كۇشتەرى, قورعانىس مينيسترلىگى بىردەن وپ-وڭاي ومىرگە كەلە قالعان جوق, قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان تاريحي كەزەڭدە – ءبىزدىڭ تاريحىمىزدىڭ سىندارلى بەلەسىندە ۇلكەن جاۋاپ-
كەرشىلىكپەن قۇرىلدى. «ەگەمەندى قازاقستاننىڭ العاشقى قالىپتاسۋ كەزەڭىنەن باستاپ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ مەملەكەتتىڭ ءبىرىنشى باسىمدىعى بولىپ تابىلادى. ونىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى اسكەري قاۋىپ-
سىزدىك بولسا, ءوز كەزەگىندە ونى قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرىلۋى مەن قالىپتاسۋىنسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس», – دەپ اتاپ كورسەتتى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. بۇل مىندەتتى شەشۋدىڭ العاشقى قادامى ەگەمەندى مەملەكەت ءۇشىن ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىگىنىڭ تاۋەلسىزدىگى تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭ قابىلداۋ بولدى. وندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن جانە تەرريتوريالىق بىرتۇتاستىعىن قورعاۋ ماقساتىندا جەكە قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋعا قۇقىعى بار», – دەپ اتاپ كورسەتىلگەن. كەشەگى كەڭەستەر وداعىنىڭ قۇرامىنان شىققان بارلىق جاڭا تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دە بۇل كەزەڭدە وزدەرىنىڭ جەكە اسكەرلەرىن قۇرۋعا كىرىسكەن بولاتىن.
قازاقستان تاريحتىڭ وسى ءبىر ءولىارا كەزەڭىندە بۇل ماسەلەگە وتە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارادى. ءوزىنىڭ اسكەري ساياساتىن بەلگىلەۋدە ەلىمىز ورنىقتى دا بايسالدى كوزقاراس ۇستاندى. ەلباسىنىڭ باسشىلىعىمەن ءبىزدىڭ ەلىمىز بىرىڭعاي قورعانىس كەڭىستىگىن ساقتاۋ جانە تمد-نىڭ بىرىككەن قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋ جونىندەگى يدەيانى قولدادى. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن سەنىمدى قورعاۋعا, سونىمەن بىرگە, بۇرىنعى باۋىرلاس رەسپۋبليكالاردىڭ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستان باسشىلىعىنىڭ وسىنداي پاراساتتى كوزقاراسى اسكەريلەر اراسىندا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, قالىڭ بۇقارانىڭ قىزۋ قولداۋىنا يە بولدى. سول ءبىر شەشۋشى ماسەلەلەر باسىمدىق العان تاريحي كۇندەردە بۇل زور جاۋاپكەرشىلىك مىندەتتى قازاقستاننىڭ ازاماتتىق قورعانىس شتابى مەن اسكەري كوميسسارياتىنىڭ بازاسىندا قۇرىلعان مەملەكەتتىك قورعانىس كوميتەتى (مقك) ابىرويمەن جۇزەگە اسىردى. بۇل رەتتە ايتا كەتەتىن ءبىر ماسەلە, مقك يدەياسىن قۇرۋدا قورعانىس وداعىنىڭ ىرگەسىن شايقالتىپ, بىرىڭعاي قورعانىس كەڭىستىگىن جويۋعا باعىتتالعان ۇردىستەر مەن شارالاردى توقتاتۋعا كۇش سالىندى. مەن مقك-نىڭ توراعاسى رەتىندە تمد ەلدەرىندە بولىپ جاتقان وقيعالاردى سارالاي كەلىپ جانە الداعى بولاتىن وزگەرىستەرگە الدىن الا بولجاۋ جاساپ, 1992 جىلعى قاڭتار ايىنىڭ باسىندا رەسپۋبليكامىزدىڭ باسشىلىعىنا جوعارىدا ايتىلعان ماسەلەلەرگە بايلانىستى كەڭەيتىلگەن انىقتاما بەردىم. وسىدان كەيىن مەملەكەت باسشىسى قورعانىس كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا مينسك قالاسىندا وتكەن كەزدەسۋدە تمد مەملەكەتتەرىنىڭ كوپتەگەن باسشىلارى اراسىندا بولعان كەلىسىمگە بايلانىستى اسكەري ماسەلەلەر بويىنشا تۇجىرىمداما قابىلداۋعا تاپسىرما بەردى. سونىمەن بىرگە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنداعى اسكەري بولىمشەلەردىڭ, اسكەري تەحنيكالاردىڭ, قارۋلاردىڭ, م ۇلىكتەردىڭ جانە عىلىمي تەحنيكالىق قارۋ-جاراق پوليگوندارىنىڭ, اسكەري زاۋىتتارداعى وندىرىستىك جابدىقتاردىڭ ينۆەنتاريزاتسياسىن جۇرگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. مىنە, وسى ءبىر ۇشان-تەڭىز جۇمىس سول كەزەڭدە از عانا قۇرامدا جۇمىس ىستەگەن مەملەكەتتىك قورعانىس كوميتەتىنىڭ موينىنا جۇكتەلدى. جاعداي وتە جىلدام وزگەرىپ جاتقان بۇل كەزەڭنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى دە اسا جوعارى بولاتىن. ۋاقىت تا شەكتەۋلى ەدى. ال سول ءبىر شاقتا ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزدىڭ اۋماعىندا ءارتۇرلى اسكەري قۇرامالارعا جاتاتىن ءىرى-ءىرى اسكەري بولىمشەلەر ورنالاسقان بولاتىن. اتاپ ايتقاندا, ءبىرىنشى رازريادتى اسكەري وكرۋگتىڭ بولىمشەلەرى جانە اسكەري قۇرامالارى, ستراتەگيالىق كۇش – جەر شارىنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىنە ۇشۋ اپپاراتتارىن جەدەل جەتكىزەتىن زاماناۋي ستراتەگيالىق راكەتالارىنىڭ ەكى ديۆيزياسى, ستراتەگيالىق بومبارديروۆششيكتەر ديۆيزياسى, عارىشتىق ورتالىققا باعىناتىن اسكەر, بارلاۋ بولىمشەلەرى, اسكەري قۇرىلىس وتريادتارى جانە باسقا دا قۇرامدار جۇمىس ىستەپ تۇرعان ەدى. سونىمەن بىرگە, ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا ءارتۇرلى سىناق ورتالىقتارى مەن پوليگوندارى دا بارشىلىق. جالپى العاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا سول ءبىر كەزەڭدە 200 مىڭنان استام اسكەريلەر جۇمىس ىستەيتىن ەدى. قورىتا ايتقاندا, سول ءبىر كەزەڭدە ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ اۋماعى وتە قاۋىپتى ايماق بولىپ تابىلدى. ستراتەگيالىق راكەتالارمەن جۇمىس بارىسىندا قانداي دا ءبىر بايقاۋسىزدا جىبەرىلگەن اعاتتىق چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانساسىندا بولعان اپاتتان دا زور زالالعا سوقتىرۋى ابدەن مۇمكىن ەدى. جاس ەگەمەن ەلىمىز باسشىلىعىنىڭ جۇرگىزگەن سارا ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ءبىز ەلىمىزدىڭ اسكەري قۇرىلىسى تۇجىرىمىنىڭ جوباسىن عانا جاساپ قويعان جوقپىز, سونىمەن بىرگە, قازاقستان تەرريتورياسىندا ورنالاسقان قىمبات باعالى جابدىقتار مەن م ۇلىكتەردىڭ ەشبىر توقتاۋسىز كوشىرىلۋىنە دە مۇمكىندىك جاسادىق.
– وسى احۋالدان انىق بايقالىپ وتىرعانداي سول كەزەڭدە جەكە ارمياسىن قۇرۋ تۋرالى تولىق شەشىم قابىلداۋ مەملەكەتىمىزدىڭ باسشىلىعىنا دا وڭاي بولماعان سياقتى عوي؟
– ءدال سولاي, الدا تۇرعان مىندەت اۋقىمدى دا جاۋاپتى ەدى. ءبىرىنشى كەزەكتە ول قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارى باس قولباسشىسى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگى زور جاڭا مىندەت ەدى. سول كۇنگە دەيىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدە اسكەري قۇرىلىس تاجىريبەسى جوق بولاتىن. سوندىقتان ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇرىلۋى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن تىكەلەي بايلانىستى. ەلباسىنىڭ تىكەلەي باسشىلىعى مەن زور ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا سول كەزدەگى قالىپتاسقان كۇردەلى جاعدايلارعا قاراماستان جەكە ارميامىزدى قۇرۋ ءۇشىن جان-جاقتى مۇمكىندىكتەر جاسالدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن, تەرريتوريالىق بىرتۇتاستىعىن جانە بولاشاق دامۋىن قورعايتىن جەكە قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋ ەلباسىنىڭ كورەگەندىگى مەن سارا ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلدى. جەكە اسكەر قۇرۋ ماسەلەسى ساليقالى كوزقاراس پەن پاراساتتى بىلگىرلىكتى قاجەت ەتەتىن ەدى. سول كەزدەگى قالىپتاسقان جاعدايدىڭ ءوزى: «قانداي ارميا قاجەت؟ ونىڭ بولاشاعى قانداي بولماق؟ ۇيىم-
داستىرۋشىلىق قۇرىلىمى قانداي بولۋعا ءتيىس؟ قاجەتتى كاسىبي اسكەري كادرلاردى قايدان الۋ كەرەك؟ ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق وداقتارىمىز كىم؟ يادرولىق قارۋ-جاراقپەن جابدىقتالعان ستراتەگيالىق كۇشتى قايتۋ كەرەك؟».
سونىمەن بىرگە, ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان اسكەري ءبولىم-
شەلەردىڭ قازاقستان يۋريسديكتسياسىنا بەرىلۋىنە بايلانىستى قارۋ-جاراقتى اسكەري تەحنيكالاردى ماتەريالدىق جابدىقتاردى ساقتاۋدى قالاي قامتاماسىز ەتۋ كەرەكتىگى تۋرالى مىندەت وتكىر كۇن تارتىبىنە قويىلدى. ستراتەگيالىق باعىتتاعى اسكەري كۇشتەر وتە باسا نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتتى. سونىمەن بىرگە, ناق سول تۇستا اسكەري بولىمشەلەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىعىن السىرەتۋگە دە بولمايتىن ەدى. وداقتىڭ ىدىراۋىنا بايلانىستى ورتالىقتاندىرىلعان قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىنىڭ جويىلۋى-
نا بايلانىستى اسكەردى قارجىلاندىرۋدى, ماتەريالدىق تەحنيكالىق جانە مەديتسينالىق جاعىنان جابدىقتاۋدى قايتادان ۇيىمداستىرۋعا تۋرا كەلدى.
مىنە, ناق وسىنداي كۇردەلى دە شەشۋشى كەزەڭدە مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ جۇمىسباستىلىعىنا قاراماستان اسكەري بولىمشەلەردىڭ جاعدايىمەن جۇيەلى تانىسۋمەن قاتار, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باسشىلىعىمەن بىرگە بىرنەشە رەت شالعايدا ورنالاسقان گارنيزونداردى ارالاپ, وفيتسەرلەرمەن, سەرجانتتارمەن, سولداتتارمەن جانە اسكەري قىزمەتكەرلەردىڭ وتباسىلارىمەن, تۇرعىندارمەن ءجيى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, جان-جاقتى تۇسىنىك جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن. سونىمەن بىرگە, اسكەري بولىمشەلەردە ۇيىمداستىرىلاتىن وقۋ-جاتتىعۋ ويىندارىمەن تانىساتىن.
ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىندەگى باي تاريحي وقيعالاردى سانادا جاڭعىرتا وتىرىپ, مەن 1992 جىلدىڭ 8 جەلتوقسان كۇنىن ەرەكشە ەسكە الامىن. بۇل ءبىزدىڭ تاۋەلسىز اسكەرىمىزدىڭ قالىپتاسۋ شەجىرەسىندەگى اسا ءبىر ماڭىزدى ءسات ەدى. ءدال سول كۇنى وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى باسشىلىعىنىڭ جيىنىندا پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ العاش رەت قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارى باس قولباسشىسى رەتىندە ءبىرىنشى رەت ءسوز سويلەپ, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تاۋەل-
ءسىز ارمياسىنىڭ دامۋ باعدارلاماسىن ناقتى جانە تولىمدى تۇردە ايقىنداپ بەرگەن ەدى. ەلباسىنىڭ وسى تاريحي سوزىندە ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ سانى جاعىنان ىقشام, ۇشقىر, جان-جاقتى دايىندىقتان وتكەن بىلىكتى جانە بۇگىنگى زاماننىڭ تالاپتارىنا تولىق جاۋاپ بەرەتىن سيپاتتاماسى ايقىندالعان بولاتىن.
– وزىڭىزگە بەلگىلى, سول ءبىر سىندارلى كۇندەردە اسكەري كادرلار ماسەلەسى دە وتكىر بولاتىن. بۇل ماسەلە قالاي شەشىلدى؟
– قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باسشىلىعى ءۇشىن بۇل ماسەلە بويىنشا وتە شۇعىل شەشىمدەر قابىلداۋعا تۋرا كەلدى. سەبەبى, سول كەزەڭدە پولكتارعا, باتالوندارعا باسشىلىق جاسايتىن كومانديرلەر بولمادى. قازاقستاندىق قارۋلى كۇشتەردىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىندە ءبىز بۇل كادر ماسەلەسىندەگى كەلەڭسىزدىكتەردى جويدىق. الماتىداعى جالپى اسكەري جوعارى كوماندالىق ۋچيليششەدە 4 ماماندىق بويىنشا وفيتسەرلەر دايىنداۋعا كىرىستىك. وتە قىسقا مەرزىمدە قاجەتتى وقۋ-ماتەريالدىق بازا قالىپتاستىرىلىپ, 11 اسكەري ماماندىق بويىنشا كۋرسانتتاردى وقىتا باستادىق. اقتوبەدەگى ازاماتتىق اۆياتسيا ينستيتۋتىنىڭ بازاسىندا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ اسكەري ۇشقىشتارىن دايىنداۋعا كىرىستىك. ۋاقىت وتە كەلە ەلىمىزدە جوعارى بىلىكتى اسكەري ماماندار دايارلايتىن بىرقاتار ىرگەلى وقۋ ورىندارى قالىپتاستى. بۇگىندە قۇرلىقتاعى اسكەردىڭ اسكەري ينستيتۋتى, اۋە قورعانىس كۇشتەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتى, بايلانىس جانە راديوەلەكترونيكا اسكەري ينستيتۋتى سياقتى ىرگەلى وقۋ ورىندارى اسكەرىمىز ءۇشىن جوعارى ءبىلىمدى كادرلار دايارلاۋدا. اسكەري ينستيتۋتتارمەن بىرگە قازىر ەلىمىزدە ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتى, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كادەت كورپۋسى جۇمىس ىستەيدى.
ءوزىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىمىزدى قۇرۋدىڭ العاشقى كۇندەرىندە ءبىز اسكەري بولىمشەلەردەگى جەتىسپەيتىن كىشى وفيتسەرلەر قۇرامىن 3 ايدان 9 اي مەرزىمگە دەيىن وقىتاتىن كىشى لەيتەنانتتار دايارلايتىن كۋرستاردىڭ تۇلەكتەرىمەن تولتىردىق. مۇنداي كۋرستار ۇلى وتان سوعىسىنىڭ وتتى جىلدارىندا جۇمىس ىستەپ, ءوزىنىڭ ءتيىستى ناتيجەسىن بەرگەندىگى بەلگىلى. سونىمەن بىرگە, بۇل ءادىس وتكەن عاسىردىڭ 60-شى جىلدارىندا كەڭەستەر وداعىنىڭ قورعانىس كۇشتەرىن كادرلارمەن تولىقتىرۋ كەزەڭىندە دە ءتيىستى جەمىسىن بەرگەن بولاتىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترلىگى تاريحتاعى وسى تاجىريبەلەردەن ساباق الا وتىرىپ, بۇل قىسقا مەرزىمدى كۋرستارعا كانديداتتار ىرىكتەۋ ماسەلەسىنە اسا ىجداعاتتىلىقپەن قارادى. قىسقا مەرزىمدى كۋرستارعا اسكەر قاتارىندا تاجىريبە جيناعان پراپورششيكتەر مەن سەرجانتتاردى ارنايى جولدامامەن جىبەرىپ وتىردى. ولار جاۋىنگەرلىك ساپتا العان تاجىريبەلەرىن تەوريامەن ۇشتاستىرا وتىرىپ, جوعارى بىلىكتىلىككە قول جەتكىزدى. مىنە, شۇعىل قولعا الىنعان وسىنداي قادامداردىڭ ناتيجەسىندە اسكەري بولىمشەلەردى قاجەتتى جاس كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋگە جاعداي جاسالدى.
تاعى ءبىر ەرەكشە ايتا كەتەتىن ماسەلە, جەكە قارۋلى كۇشتەرىمىزدى قۇرۋدىڭ العاشقى كەزەڭىندە مەملەكەتتىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋعا باسىمدىق بەرىلدى. العاشقى كەزەڭدە اسكەري قۇرىلىستى قالىپتاستىرۋدىڭ باعىتىن انىقتاۋدا, اسكەري ساياساتتىڭ نەگىزگى مازمۇنىن ايقىنداۋدا 1993 جىلى قابىلدانعان اسكەري دوكترينا نەگىزگە الىندى. ەگەمەندى مەملەكەتتىڭ العاشقى قالىپتاسۋ كەزەڭىندەگى اسكەري قۇرىلىستا, اسكەري قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە باسقا دا زاڭدىلىق جانە نورماتيۆتىك اكتىلەرمەن بىرگە ول وتە شەشۋشى ءرول اتقاردى.
– ارميانىڭ قالىپتاسۋى ءبىر ورىندا تۇرمايتىندىعى, ونىڭ دامۋ, جاڭعىرۋ ۇردىستەرى جالعاساتىندىعى, جاڭا كادرلارمەن تولىعاتىندىعى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى قارۋلى كۇشتەردىڭ بۇگىنگى جاعدايى حاقىندا قىسقاشا ايتىپ وتسەڭىز؟
– وسى رەتتە ەرەكشە اتاپ كورسەتەتىن ءبىر ماسەلە, ءبىزدىڭ ەلىمىز تاريحي قىسقا مەرزىمنىڭ ىشىندە ەكونوميكالىق دامۋ ءۇشىن قارقىندى باعىت الىپ قانا قويعان جوق, سونىمەن بىرگە, وڭىردەگى بارىنشا تۇراقتى جانە ەڭ قاۋىپسىز مەملەكەتكە اينالدى. بۇل تۇراقتىلىق العاشقى كۇننەن باستاپ باستى تۇلعا – پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ توڭىرەگىندە توپتاسقان بەرىك مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى قابىلداعان وسى ءبىر ناقتى جانە ءومىر سىناعىنان وتكەن سىندارلى ساياسات ەكونوميكالىق جانە سايا-
سي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدە بۇگىنگى كۇنى دە جۇمىس ىستەپ تۇر جانە جۇمىس ىستەي بەرمەك. پرەزيدەنتىمىزدىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگيالىق جولداۋى ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن اسىرەسە جاستار ءۇشىن جانە جالپى ەلىمىز ءۇشىن تۇراقتىلىقتىڭ, ۇلتارالىق كەلىسىمنىڭ الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ جانە العا دامۋدىڭ كەپىلى بولىپ تابىلادى. وعان ەشقانداي دا كۇمان بولماسا كەرەك. سونىمەن بىرگە, بۇگىندە قازاقستان الەمدەگى ەڭ جوعارى حالىقارالىق بەدەلگە يە بولىپ وتىر. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ الەمدەگى ەڭ بەدەلدى ۇيىم – ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋى ونىڭ ايقىن دالەلى بولىپ تابىلادى. قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعى الەمدەگى بارلىق حالىقتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن گۇلدەنۋىنە باعىتتالعان. ءبىز بەيبىتشىلىكتىڭ قادىرىن بارىنشا باعالايمىز, سەبەبى ول سوناۋ ءبىر ۇلى وتان سوعىسىنىڭ سۇراپىل كۇندەرىندە شىنىققان. نە ايتاتىنى بار, وڭىرلەردەگى احۋالداردى ۋشىقتىراتىن فاكتورلار بۇگىندە دە ورىن الۋدا. ءومىر ءبىر ورىندا تۇرمايدى. الەمدەگى احۋال
ونىڭ ىشىندە اسكەري-ساياسي احۋال وزگەرۋدە. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ستراتەگيالىق مىندەتتەر دە وزگەرىسكە ۇشىراپ وتىرادى. سوعان بايلانىستى قارۋلى كۇرەستىڭ تاسىلدەرى دە تۇبەگەيلى وزگەرىستەرگە ۇشىرايدى. وسىنداي جاعدايدا قازاقستان ءوزىنىڭ اسكەري ۇيىمدارىن جاڭا جاعدايلارعا بەيىم-
دەيدى, بۇل ءوز كەزەگىندە جاڭا اسكەري دوكترينانى قابىلداۋدى تالاپ ەتتى. بۇگىندە قازاقستان الەمدىك تاجىريبەلەرگە سۇيەنە وتىرىپ, الەمدىك ستاندارتتارعا ساي جيناقى, ۇشقىر, بىلىكتى ارميا قالىپتاستىرۋدا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋدە. سول ءۇشىن قورعانىس مينيسترلىگى ەڭ ۇزدىك الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەس اسكەري جوبالاۋ جانە باسقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ بويىنشا جان-جاقتى جۇمىستار جۇرگىزىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى, اسكەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىعىنا, ونىڭ ساپاسىنا, قارۋ-جاراق پەن تەحنيكانىڭ جاۋىنگەرلىك جانە تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.
بەتتى ازىرلەگەن
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
