قازاقستان • 25 مامىر, 2017

ماڭگىلىك ەلدىڭ وركەنيەتتىك مۇراتتارى

245 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە جاھاندىق اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالارى جىلدار ءارى ۇزدىكسىح جاڭارۋدا.

ماڭگىلىك ەلدىڭ وركەنيەتتىك مۇراتتارى

ءوز كەزەگىندە اتالمىش قۇ­بى­لىس­تاردىڭ گەوساياساتقا دا, مەم­لە­كەتارالىق قارىم-قاتى­ناس­تار مەن الەمدىك نارىقتارعا دا, سول سيا­قتى ازاماتتىق قوعامنىڭ جا­ڭاشا قالىپتاسىپ, ادامزات وي-ساناسىنىڭ جاڭاشا دامۋىنا دا تىكەلەي اسەر ەتە باستاعانى كۇ­مان تۋدىرمايدى. ويتكەنى, بۇ­كىل­الەم­دىك مەگاوزگەرىستەر تولقىنى قا­زىر­دىڭ وزىندە-اق ايقىن سىر بەرىپ, پلا­نەتا تىنىسىنىڭ بو­لا­شاق بول­­مىسىن بولجايتىن ايگىلى فۋ­تۋ­ريست-فيلوسوفتاردى دا, فيز­يك­­تەردى دە, ەكولوگتار مەن بيو­لوگ­­­تاردى دا, ماكروەكونوميستەر مەن ميكروەكونوميستەردى دە, ءتىپ­­تى, مەملەكەت تىزگىنىن ۇستاعان سايا­­ساتكەرلەردى دە  جاپپاي ويلان­دى­­را باستاعانى شىندىقتان الىس ەمەس جانە مۇنىڭ دالەلدەرى جەت­كى­لىكتى. 
ماسەلەن, ەلباسىنىڭ «قازاق­ستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپ­تاس­قان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى  2012 جىلى حا­لىق­قا جاريالاعان جولداۋى − ەلى­مىزدىڭ ءححى عاسىردىڭ ءبىرىنشى جار­تىسىنىڭ سوڭىنا دەيىنگى تۇ­راقتى دامۋىنا باعىتتالعان الىپ جوبالاردىڭ بىرەگەيى. ەن­دى مىنە, سول ستراتەگيالىق, سايا­سي-ەكونوميكالىق جانە الەۋ­مەت­­تىك ءمانى زور ۇزاق مەرزىمدى جوس­­پاردىڭ اياسىندا قىرۋار شا­­­را­لار تولاسسىز ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ولاردىڭ ىشىندەگى وزەك­­­­تىلەرى − ەلىمىزدى جاپپاي ين­دۋس­­تريالاندىرۋعا باعىت­تال­عان مەم­­لەكەتتىك ۇدەمەلى يننو­ۆا­تسيا­لىق باعدارلامانىڭ ەكىن­شى بەس­جىل­دى­عى مەن سول بەس­جىل­دىق­تىڭ وزە­گىنە ورىلگەن اس­تا­نا­دا وتەتىن  الەم­نىڭ بولاشاق ەنەر­گە­تي­كالىق تەح­نولوگيالارىنا باعىشتالعان ەكسپو-2017 كورمەسى. 
جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ بۇل­تارتپاس دالەلدەرىنىڭ ەندى ءبىر ايقىن مىسالى − نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى بيىل­عى جولداۋى مەن سول قۇجاتپەن وزەك­تەس ءارى ساباقتاس, ءارى جۋىردا عانا اقپارات قۇرالدارىندا جار­ىق كورگەن «بولاشاققا باعدار: رۋ­حاني جاڭعىرۋ» اتتى زاماناۋي ماقالاسى. 
بۇلاي دەۋگە تولىق نەگىز بار. ويتكەنى, وزگە مەملەكەتتەر سەكىل­دى دامۋدىڭ تۇراقتى جولىن تاڭ­دا­عان ءبىزدىڭ ءتول مەملەكەتىمىز دە گەو­ساياسي, گەوەكونوميكالىق جانە گەوتەحنولوگيالىق مەگاوزگەرىستەر اعىن­ىنان تىس قالىپ وتىرعان جوق. كەزىندە قول جەتپەستەي بولىپ كورىنگەن قيال-عاجايىپ دۇ­نيەلەر بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ كۇن­دەلىكتى بولمىسىنا قالاي تەز ەنىپ كەتكەنىن بايقاماي دا قال­دىق. تاستان ساراي دا سالدى­رىپ, ايشىلىق الىس جەرلەردەن جىلدام حابار دا الدىرىپ, ساي­گ ۇلىك تۇلپارلاردى زاماناۋي اۆتو­كو­لىك­تەر مەن ۇشاقتار, حات پەن حابار­دى SMS, تەلەفون ستانسالارى مەن پوشتا قىزمەتتەرىن ۇيالى تەلەفوندار, سيا مەن قالامدى كومپيۋتەرلەر, كىتاپحانالاردى ينتەرنەت-پورتالدار, باسپاحانالاردى پرينتەرلەر, كينوتەاتر­لاردى تەلەۆيزور مەن ۆيدەوتەكالار الماستىرىپ وتىرعانىنا دا ەتىمىز الدەقاشان ۇيرەنىپ كەت­تى. ونى بىلاي قويعاندا, بۇ­گىن­دە تۇتىنۋشىلاردىڭ قولىندا جۇر­گەن الاقانداي عانا ايفوندار مەن پلانشەتتەر بۇكىل اق­پا­راتتىق-كوممۋنيكاتسيا تەح­نو­لو­گيالارىنىڭ كومەگىمەن ىسكە اسى­رىلاتىن زاماناۋي قىزمەت تۇر­لە­رىن تۇگەل دەرلىك قامتاماسىز ەتەت­ىن امبەباپ قۇرالعا اينالىپ كەت­ك­ەنى دە ۇيرەنشىكتى جاي  بولىپ قالدى.
دەمەك, بۇگىنگى تاڭدا قا­لىپ­تا­سىپ وتىرعان تەحنولوگيالىق جاڭ­­عىرۋ مەن الەمدىك گەوساياسات كار­­تاسىنان ءبىزدىڭ ەلىمىز شەت قا­لىپ وتىر دەۋگە ەشبىر نەگىز جوق, سە­بەبى ينتەرنەت ارقىلى بۇ­كىل­الەمدىك اقپارات مۇحيتىنان ەر­كىن سۋسىنداۋ ءوز ەلىمىزدىڭ دە شەك­سىز يگىلىگىنە اينالىپ كەتكەنى كۇمانسىز. 
تاۋەلسىزدىك تىزگىنىنە يە بولعان شي­رەك عاسىر ىشىندە قازاقستان اۋەل باستا قولبايلاۋ بولعان ەكو­نو­ميكالىق قيىندىقتاردى ارت­قا تاستاپ, دامۋدىڭ تۇراقتى جو­لىنا ءتۇسىپ قانا قويماي, بۇل كۇن­دە بۇكىل پلانەتاعا تانىلىپ, الەم­دە­گى ەكونوميكاسى تەز دامىپ كەلە جات­قان ساناۋلى مەم­لە­كەتتەردىڭ سا­ناتىنا قوسى­لىپ ۇلگەردى. 
ءدال وسى تۇستا جانە ءبىر شىن­دىق­ت­ىڭ باسىن اشىپ ايتۋ پارىز. بۇ­گىنگى تاڭدا الەمدە وزگە مەملەكەتتەرمەن تەرەزەسى تەڭ بولۋدى ارماندامايتىن, سونداي-اق, گەوساياسي, ەكونوميكالىق, əلەۋمەتتىك, تەحنولوگيالىق,  دەموگرافيالىق, مəدەني, əسكەري جəنە قاۋىپسىزدىك تۇر­عىسىنان ءوز əلەۋەتىنىڭ زور بو­لۋىن اڭسامايتىن, سول سياقتى, ءوز حالقىنىڭ اۋقاتتى  جانە تۇراق­تى دامۋىن كوزدەمەيتىن نەمەسە ءوز قاتارىنىڭ اراسىنان سۋىرى­لىپ شىعىپ, ارىنداپ العا كەتكەن مىقتىلاردىڭ ورتاسىنا قو­سى­لۋدى كوكسەمەيتىن بىردە-ءبىر ەل جوق دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. 
سوسىن, مۇنىڭ دəلەلىن الىس­تان ىزدەۋدىڭ دە قاجەتى جوق, سە­بەبى, ال­دىنا ستراتەگيالىق مەگا­ماق­سات­تار قويىپ, مəڭگىلىك ەل بولۋعا بەل بۋعان قازاق ەلىنىڭ ءوزى دە ءدال بۇگىن جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ ناقتى دəلەلى. الايدا, اسقاق ارمانداردى ىسكە اسىرۋ كەز كەلگەن سۋبەكتىنىڭ قولىنان وپ-وڭاي كەلە بەرمەيتىنى دە شىندىق. سەبەبى, گەوساياسي مۇددەلەر نەعۇرلىم اۋ­ق­ىمدى جəنە كوزدەگەن نىسانا­لار نەعۇرلىم بيىك بولعان سايىن, ولارعا قول جەتكىزۋدىڭ دە سو­عۇر­لىم كۇردەلى بولاتىنى حاق. سودان سوڭ, بيىك مۇراتقا قا­جىر­لى ەڭبەك ەتپەي, اششى تەر توك­پەي قول جەتكىزۋ استە مۇمكىن ەمەس ەكەنى دە ايدان انىق. دەمەك, بۇ­را­لا­ڭى مەن سوقپاقتارى كوپ بۇل جول­دا تۇيىققا تىرەلىپ قالۋعا بول­مايدى. كەرىسىنشە, كەز كەلگەن سۋبەكت, مەيلى ول مەملەكەت بولسىن, مەيلى ءىرىلى-ۇساقتى كومپانيا بول­سىن, ءتىپتى, قاتارداعى كəسىپكەر نەمەسە جەكە تۇلعا بولسىن قايرات پەن جىگەرىن جانىپ, جاقسىدان ۇيرەنە, جاماننان جيرەنە ءجۇرىپ, كوزدەگەن ماقساتقا جەتكىزەتىن جول تابۋعا تولاسسىز تىرىسۋى شارت.
مىنە, دəل وسى تۇرعىدان كەلگەندە, ەلىمىز جاڭا تاريحي كەزەڭگە اياق باسقان ۇستىمىزدەگى – 2017 جى­­لى ەلباسى ءوز جولداۋىندا قازا­ق­ستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى باس­تالعانىن جاريالاپ, قايتا تۇ­لەۋ­دىڭ ايرىقشا ماڭىزدى ەكى ءىرى باعىتىن, اتاپ ايتقاندا, ساياسي جاڭعىرۋ مەن ەكونوميكالىق جاڭ­عىرۋعا ەرەكشە باسىمدىق بەر­گەن بولاتىن. اتالعان ساياسي جا­نە ەكونوميكالىق جاڭعىرۋ پرو­تسەس­­تەرىن ىسكە اسىرۋدا ەلباسى, ەڭ الدىمەن, ءبىزدىڭ سانامىزدىڭ ىسى­­مىزدەن وزىپ ءجۇرۋى كەرەكتىگىن, ياع­­ني رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ قاجەت ەكە­­نىن جانە مۇنى اتالعان ال­دىڭ­­عى ەكى رەفورمانىڭ وزەگىنە اي­نالدىرۋ كەرەكتىگىن مىندەتتەپ, ول مىندەتتى قالاي ىسكە اسىرۋدىڭ ناقتى العىشارتتارىن دا اي­قىن­داپ بەردى. سوندىقتان دا بولار, اتالمىش ماقالادا ەرەك­­شە ءمان بەرىلگەن  باسەكەگە قا­­بى­لەت­تىلىك, پراگماتيزم, ءبى­لىم­­نىڭ سالتانات قۇرۋى, قازاق­ستان­­نىڭ رەۆوليۋتسيالىق ەمەس, ەۆو­ليۋتسيالىق جولمەن دامۋى, ۇلت­­تىق سانا, ۇلتتىق مادەني­گە­نە­­تيكالىق كود, تۋعان جەر قا­سي­­ەتى, لاتىن الىپبيىنە كو­شۋ ما­­سەلەلەرىنە قاتىستى ەل­با­سى­نىڭ يننو­ۆاتسيالىق وي­تول­عام­دا­رى مەن ۇسىنىس-­پىكىرلەرى ەل ازا­مات­تارىنىڭ كوكەيىنە ۇيالاپ, ەرەك­­­شە ۇندەستىك تابۋدا جانە ول قۇن­­­دىلىقتاردىڭ بۇگىنگى قوعامدا  بەلسەندى تالقىلانىپ جاتقانى جايدان-جاي ەمەس. 
تۇپتەپ كەلگەندە, ەلباسى جول­­­داۋى مەن جوعارىدا سىل­تە­مە جاسالعان زاماناۋي ماقا­ل­ا­­س­ىندا ەرەكشە ءمان بەرىل­گەن قۇن­دىلىقتار تۇگەلدەي − قازاق­ستان­­نىڭ ماڭگى ەل بولۋى مەن ور­كەنيەتتىڭ  بيىك ساتىلارىنا كو­تەرىلۋ جولىنداعى رۋحاني مۇ­راتتارى جانە ولاردىڭ بار­لى­عى دا ءبىر-بىرىمەن وتە تىعىز باي­لانىستى نىسانالار. 
ايتسا, ايتقانداي-اق, باسەكەگە قابىلەتتى مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسى عانا ەمەس, ءبىلىم سالاسى دا, دەن­ساۋلىق سالاسى دا, عىلىمى دا, وزىق تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن ون­دىرگىش كۇشتەرى مەن ەڭبەك ونىم­دى­لىگى دە, جەكەلەگەن ازاماتتارى دا باسەكەگە وتە قابىلەتتى بولۋى شارت.
قازاقستاننىڭ ەۆوليۋتسيالىق جول­مەن دامۋدى تاڭداۋىنىڭ دا ءوز سىرى بار. ويتكەنى, رەۆو­ليۋ­تسيالىق جول تاڭداعان الىس-جا­قىن ەلدەردىڭ بىردە-ءبىرىنىڭ مۇ­رات­قا جەتكەنى جوق, قايتا داع­دا­رىس­تان-داعدارىسقا تاپ بولىپ, حا­لىقتارى ازىپ-توزىپ, بوسقىن بولىپ, بوداندىققا ۇشىراپ جاتقانىن ءوز كوزىمىزبەن كورىپ وتىر­مىز. سول سياقتى, ۇلت­تىق سانا­سى مەن ۇلتتىق گە­نە­تيكالىق كودىنان, دالىرەك ايت­قاندا, تاريحي ساناسى مەن سالت-داس­تۇرىنەن, ءتىلى مەن دىلىنەن, دىنى­نەن ايىرىلعان حالىقتاردىڭ بول­اشاعى قاراڭ بولاتىنى دا كۇمان تۋدىرمايدى. ويتكەنى, تاريح قويناۋىندا بۇعان دالەل بولاتىن مىسالدار جەتىپ-ارتىلادى. ماسەلەن, كەلمەسكە كەتكەن, شۋمەر, ۆاۆيلون, اككاد جانە اسسيريا وركەنيەتتەرى جوعارىدا اي­تىلعانداردىڭ بۇلتارتپاس دا­لەلدەرى.
پرەزيدەنت كولدەنەڭ تارتىپ وتىرعان پراگماتيزمنىڭ دە استارى تەرەڭ قۇندىلىق. قولدا باردا التىننىڭ قادىرىن باعالاماي, ىسىراپقا جول بەرىپ, قولدان شى­عارىپ العان كەزدە وكىنىپ جاتاتىنى­مىز جالعان ەمەس. سون­دىقتان ەلباسى كەز كەلگەن شەشىم­دى جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت قانا كە­سۋ كەرەكتىگىن مەڭزەپ وتىر. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە, ەگەمەن جىل­دارى پرەزيدەنت ۇسىنعان مەگا­جوبالار مەن ستراتەگيالىق جول­داۋلاردىڭ قاي-قايسىسى دا سالماقتى پراگماتيزمگە نەگىزدەلگەن. سوسىن ەلباسى قوز­عاپ وتىرعان ۇلتتىق سانا مەن ۇلت­تىق مادەني-گەنەتيكالىق كود, تۋ­عان جەر قاسيەتى – ءبىر-بىرىنە ەتەنە جاقىن قۇندىلىقتار ءارى ولاردىڭ ىرگەتاسى ۇلتىمىزدىڭ ماقال-ماتەلدەرى مەن ناقىل سوزدەرىندە تۇنىپ تۇر. ەلباسىنىڭ الگى قۇن­دىلىقتارعا سىلتەمە جاساۋ ارقىلى قوعامىمىزدىڭ ساناسى تۇزەلمەي ءىسىمىز تۇزەلە قوي­ماي­تىنىن جانە ۇلتىمىزدىڭ گە­نەتيكالىق كودىن قۇرايتىن سا­لت-داستۇرلەرىمىز بەن انا ءتىلى­مىز, ءدىنىمىز جانە دىلىمىزدەن ايى­رىلاتىن بولساق نەمەسە  تۋ­عان جەر قاسيەتى مەن كيەسىن ۇمى­ت­اتىن بولساق, ەل بولۋدان قا­لاتىنىمىزدى وتە نانىمدى ەس­كەرتىپ وتىر. 
پرەزيدەنت كوتەرىپ وتىرعان لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ماسەلەسى ەلىمىزدى رۋحاني ەگەمەندىككە اپاراتىن تۋرا جول, ويتكەنى, بۇل – الەم وركەنيەتىنىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ ءالىپبيى, ودان دا ناقتىراق ايتار بولساق, بۇل ءالىپبي – وزىق عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ, زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيا قۇرالدارىنىڭ, قارجى مەن بانك جۇيەلەرىنىڭ, ساۋدا-ساتتىق پەن ءتۋريزمنىڭ, بۇ­كى­ل­الەمدىك عالامتور مەن ين­تەر­نەت­تىڭ ء الىپبيى, دەمەك, ەڭ باستى دا ءتيىمدى قۇرالى. 
جانە ءبىر ايقىن مىسالدى ەسكە سالۋدىڭ رەتى كەلىپ تۇر. جو­عارىدا ايتىپ وتكەندەي, بۇ­گىن­گى تاڭدا قارقىندى مەگا­وز­گە­رىستەرگە تولى الەم ديناميكاسى فۋتۋريست-فيلوسوفتار مەن عالىمداردى دا بەي-جاي قال­دىرىپ وتىرعان جوق. مۇنىڭ اي­قىن دالەلى تومەندەگىدەي. الەم قاۋ­ىمداستىعىنا ايگىلى ءارى جارتى عاسىردان استام تاريحى بار «ەكو­نوميست» دەگەن ايدارمان اعىل­شىن تىلىندە ۇلىبريتانيادا اپتا سايىن شىعىپ تۇراتىن عىلىمي ىرگەتاسقا نەگىزدەلگەن حالىق­ارالىق باسىلىمنىڭ بىلىك­تى ساراپشىلارىنىڭ  «مە­گا­وز­گە­رىستەر: 2050 جىلعى الەم» دە­گەن اتپەن 2012 جىلى جارىق كورگەن بىرتومدىق تۋىندى بۇكىل الەم نازارىن وزىنە بىردەن اۋدارىپ العان بولاتىن. سەبەبى, بى­لىك­تى دە كاسىبي ساراپشىلار تو­بىنىڭ قالامىنان شىققان ال­گى باسىلىمدا ۇستى­مىز­دەگى ءححى عاسىردىڭ الداعى 40 جىلىن­دا الەمدىك گەوساياسات پەن حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ دا, قارجى جۇيەلەرى مەن ەكونو­مي­كالىق بايلانىستاردىڭ دا, سول سياقتى, عىلىم مەن ماد­ە­نيەتتىڭ, قور­شاعان ورتا مەن الەم قاۋ­ىپ­سىز­دىگىنىڭ بولاشاق بول­مى­سى­نىڭ دا قالاي وزگەرەتىنى جايىندا سال­ماقتى دا ساليقالى پىكىرلەر تۇيى­ن­دەلگەن. تۋىندىدا, سونىمەن قاتار, قورشاعان ورتانىڭ كۇي­رەۋى توقتالا ما, گەنوميكا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا رەۆوليۋتسيا بولا ما, الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىندەگى تەڭسىزدىكتىڭ ۇلعايۋى جالعاسا بەرە مە, وسىدان 40 جىلدان سوڭ الەمنىڭ قاي ەلىنىڭ ەكو­نوميكاسى باسىمدىققا يە بولادى؟ ت.س.س. وزەكتى ساۋالدارعا اتال­مىش تۋىندىنى قۇراستىرعان 20 ساراپشى دايەكتى دە دالەلدى تال­داۋ جاساي وتىرىپ, الەمنىڭ 2050 جىلدارعا دەيىنگى بولمىسىن وتە نانىمدى سۋرەتتەيدى. 
كىتاپتىڭ ءون بويىنان قۇراس­تى­رۋشىلاردىڭ بارىنە ورتاق ءبىر سيپات ايقىن بايقالادى. ءوز جاز­بالارىندا ولاردىڭ قاي-قاي­سىسى دا بولاشاققا ۇڭىلمەس بۇ­رىن, الدىمەن, وتكەن تاريحقا كوز  جۇگىرتەدى. بۇل ءادىس ولارعا بۇ­گىنگى وركەنيەت بولمىسىندا ورىن الىپ وتىرعان سان-قيلى مە­گا­وزگەرىستەر مەن ۇدەرىستەردىڭ ءما­نى مەن اۋقىمىن ءدال باعامداپ, ولار­دىڭ ديناميكاسىن تەرەڭ تۇي­سىنۋگە مۇمكىندىك بەرگەن.   
كاسىبي ساراپشىلاردىڭ پىكى­رىن­شە, الەم ەكونوميكاسىنىڭ تا­ياۋ
بولاشاقتاعى قوزعاۋشى كۇشى, بى­رىن­شىدەن, الەمدىك جاھاندانۋ ۇدە­رىستەرى بولسا, ەكىنشىدەن, ازيا ەكو­نوميكاسىنىڭ اۋەل باستاعى تا­ريحي باسىمدىقتارىنا قايتا يە بولا باستاۋى بولىپ تابىلا­دى. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە, «جا­ھان­دانۋ» دەگەن ۇعىم الەمدىك نا­رىقتارداعى ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ ەكىنشى اتاۋى دەۋگە لايىق. ول ۇدەرىستەردىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى, بىرىنشىدەن, تران­سپورت پەن كوممۋنيكاتسيا جۇيەلەرىن دامىتا تۇسۋگە مۇم­كىن­دىك بەرەتىن تەحنولوگيالىق يننو­ۆاتسيالار بولسا, ەكىنشىدەن,  ەر­كىن ساۋدا مەن ينۆەستيتسيالىق كلي­ماتتى جانە ميگراتسيالىق پرو­تسەستەردى جەڭىلدەتەتىن ساياسي شە­شىمدەر.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇگىن­گى تاڭداعى «جاھاندانۋ» دەگە­نى­مىز – الەمدىك نارىقتاردىڭ مەم­لە­كەت­تىك شەكارالاردى اتتاپ ءوتىپ, سىرتقا قاراي كەڭ قانات جايۋى. بۇل ۇدەرىس, سونىمەن قاتار, تەك ەكو­نوميكالىق قاتىناستارمەن عا­نا شەكتەلمەيدى. بۇدان بىلايعى جەر­دە «ۇلتتىق شەكارالار» مەن «گەوگرافيالىق كەڭىستىكتەر» دەگەن ۇعىمدار السىرەپ, كەرىسىنشە, حالىقارالىق قاتىناستار دەگەن ۇعىمنىڭ اياسىنا جۇمىس قولى مەن تاۋارلاردىڭ دا, كاپي­تال مەن تەحنولوگيالاردىڭ دا, ءتىپتى, يدەيا­لار مەن مادەني-رۋحاني قۇن­دى­لىقتاردىڭ دا سىيىپ كەتەتىنى جا­نە ولاردىڭ ەمىن-ەركىن اينالۋىنا ەشنارسە بوگەت بولا المايتىنى كوزگە ۇرىپ تۇر.
مۇنىڭ ايقىن دالەلى رەتىن­دە كەشە عانا قىتاي استاناسى بەيجىڭدە الەمنىڭ 29 ەلىنىڭ باس­شى­لارى مەن جۇزدەن اسا مەم­لە­كەت­تەردىڭ وكىلدەرى مەن ەڭ ءىرى حالىقارالىق ساياسي جا­نە قار­جى ۇيىمدارىنىڭ جەتەك­شى­لە­رى باس قوسقان «بەلدەۋ جانە جول» ىن­تى­ماقتاستىق فورۋمى. بۇل فورۋم – جاھاندانعان ءححى عاسىرداعى مۇد­دەلەر توعىسىنىڭ ەڭ ايقىن كو­رى­نىسى. ءدال وسى حالىقارالىق مەگا­فورۋم مەن ونىڭ ارنايى سەسسيالارىندا ءسوز سويلەگەن قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ پىكىرى مەن ۇسىنىستارى قىتاي حالىق رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ توراعاسى سين تسزينپين تاراپىنان وتە جو­عا­رى باعالانىپ, ءبىزدىڭ ەلىمىز ترانس­قۇرىلىقتىق ترانزيتتىك تا­سى­مال­داۋدىڭ «چەمپيونى» دەگەن شى­نايى ماداققا يە بولدى. 
بۇل ايتىلعانداردان شىعاتىن قو­رىتىندى تومەندەگىدەي بولماق. ەلى­مىز وسىلايشا, ەۆوليۋتسيالىق جول­مەن دامي بەرسە, حالقىمىز كوز­دەگەن ماقسات-مۇراتتارىنا مىن­دەتتى تۇردە  قول جەتكىزەدى.

ءادىل احمەتوۆ, 
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار