«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ولاردى كونستيتۋتسيا نورمالارىنا سايكەس كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى جونىندە نەگىزگى بايانداما جاساعان ادiلەت مينيسترi مارات بەكەتاەۆ اتالعان قۇجاتتار اياسىندا 8 كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىس ەنگىزۋ كوزدەلەتىندىگىن جەتكىزدى.
«اتاپ ايتقاندا, ولار – «سايلاۋ تۋرالى», «پارلامەنت جانە ونىڭ دەپۋتاتتارىنىڭ مارتەبەسi تۋرالى», «رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى», «ۇكiمەت تۋرالى», «پرەزيدەنت تۋرالى», «كونستيتۋتسيالىق كەڭەس تۋرالى», «تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى تۋرالى», «سوت جۇيەسi مەن سۋديالاردىڭ مارتەبەسi تۋرالى» زاڭ جوبالارى», – دەدi م.بەكەتاەۆ.
مينيستردiڭ بايانداۋىنشا, «پرەزيدەنت تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدا پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىكتەرى كونستيتۋتسيالىق تۇزەتۋلەرگە سايكەس كەلتىرىلەدى. سونداي-اق, پرەزيدەنت پارلامەنت ماجىلىسىمەن كونسۋلتاتسيالاردان كەيىن پرەمەر-مينيستر ەنگىزگەن ۇسىنىس نەگىزىندە ۇكىمەت مۇشەلەرىن قىزمەتكە تاعايىنداۋ قۇزىرەتى دە وسى قۇجاتتار اياسىندا ىسكە اسىرىلاتىن بولادى.
سونىمەن قاتار, پارلامەنت دەپۋتاتتارى كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەن تارتىپپەن ۇكىمەت مۇشەسىن قىزمەتىنەن بوساتۋ تۋرالى ءوتىنىش جاساعان جاعدايدا, پرەزيدەنت ونى قىزمەتىنەن بوساتادى. سول سەبەپتەن دە, «پرەزيدەنت تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنان پرەزيدەنتتىڭ مىناداي زاڭ شىعارۋ فۋنكتسيالارى الىنىپ تاستالادى: زاڭدىق كۇشى بار جارلىقتاردى شىعارۋ, زاڭ جوباسىن شۇعىل دەپ جاريالاۋ, ۇكiمەتكە زاڭ جوباسىن ماجiلiسكە ەنگiزۋدi تاپسىرۋ جانە ۇكىمەت اكتىلەرىنىڭ كۇشىن جويۋ. «تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ «ەلباسى» رەتىندەگى اتاۋى مەن مارتەبەسىنە قاتىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەتىندىگىن دە ايتا كەتەيىك. ال «سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدا سايلاۋشىلار مەن سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى.
«وعان قوسا, پرەزيدەنتتىككە كانديداتقا قويىلاتىن قوسىمشا تالاپتاردى دا جەتىلدىرە ءتۇسۋ كوزدەلەدى. ولار: مەملەكەتتىك قىزمەتتە نەمەسە سايلاناتىن مەملەكەتتىك لاۋازىمداردا كەمىندە 5 جىل تاجىريبەسىنىڭ بولۋى, مىندەتتەرىن ورىنداۋعا كەدەرگى بولاتىن اۋرۋلاردىڭ جوقتىعىن راستاۋ سىندى جاڭاشىلدىقتار بار. ارينە, ول ءۇشiن كانديدات مەديتسينالىق كۋالاندىرۋدان ءوتۋi تيiس», – دەدi م.بەكەتاەۆ.
ال وتىرىستىڭ ءبىرىنشى وقىلىمىندا ماقۇلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ولاردى كونستيتۋتسيا نورمالارىنا سايكەس كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى كونستيتۋتسيالىق زاڭداردا رەگلامەنتتەلەتىن نورمالاردى قوسپاعاندا, زاڭنامالىق اكتىلەردى كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەرگە سايكەس كەلتىرۋ بولىپ تابىلادى. سوندىقتان, اتالعان قۇجات ارقىلى 7 كودەكس پەن 46 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلمەك.
«ناقتىلاي تۇسەتىن بولساق, زاڭداردىڭ نورمالارىن كونستيتۋتسيانىڭ 91-بابىنىڭ 2-تارماعىنا سايكەس كەلتىرۋ ءۇشىن كودەكستەر مەن زاڭداردىڭ بىرقاتار نورماسى «ەلباسى» مارتەبەسىن كورسەتۋ بولىگىندە تۇزەتىلىپ وتىر. سونداي-اق, كونستيتۋتسيانىڭ 39-بابىنىڭ 2-تارماعىنا سايكەس كەلتىرۋ ماقساتىندا «شەتەلدىكتەردىڭ قۇقىقتىق جاعدايى تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ – ەلباسىنىڭ مەملەكەتتىك بەيبىتشىلىك جانە پروگرەسس سىيلىعى تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى تۋرالى», «حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرالى», ت.ب. زاڭداردىڭ نورمالارىندا «ۇلتارالىق» دەگەن ءسوز «جانە كونفەسسياارالىق» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلادى», – دەدى بايانداماشى.
جالپى وتىرىستىڭ كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ديپلوماتيالىق قىزمەت تۋرالى» زاڭ جوباسىنا تۇزەتۋلەر ديپلوماتيالىق قىزمەت ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالادى. وسى ورايدا, سوڭعى 10 جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناسى حالىقارالىق ارەنادا ەكى ەسەگە وسكەندىگىن دە ايتا كەتەيىك. بۇگىنگى كۇنى 64 شەت ەلدە قازاقستاننىڭ 92 مەكەمەسى, سونىڭ ىشىندە 57 ەلشىلىك, 4 تۇراقتى وكىل, 3 ديپلوماتيالىق ميسسيا, 11 باس كونسۋل جانە 17 كونسۋل قىزمەت ەتەدى.
وسى كۇنى دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. بۇل قۇجات ۇلت جوسپارىنىڭ وڭىرلىك ەلەكترجەلىلىك كومپانيالاردى ىرىلەندىرۋدى كوزدەيتىن 51-قادامىنا سايكەس ازىرلەنگەن. وسىنداي ىرىلەندىرۋ پروتسەسى تۇتىنۋشىلاردى ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋ سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋى جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن تاراتۋ شىعىنىن تومەندەتۋى ءتيىس.
زاڭ جوباسىن قاراستىرۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار تاراپىنان 250-دەن استام تۇزەتۋلەر تالقىلانعان. ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەر ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنىڭ تۇراقتى جانە مۇلتىكسىز قىزمەت ەتۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالىپ وتىر.
جالپى وتىرىس سوڭىندا كەيبىر دەپۋتاتتار قۇزىرلى ورىندارعا دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
