قۇپياسى كوپ ورتالىق

وبلىس ورتالىعىنداعى وقۋشىلار سارايىندا جۇمىس جاسايتىن «حايۋاناتتار باعىنا» بارىپ, كادىمگىدەي-اق اڭ-تاڭ قالادى ەكەنسىڭ. بالىقتار, تاسباقالار دەيسىز بە, ءارتۇرلى قۇستار, باۋىرىمەن جورعالاۋشىلار, سۇتقورەكتىلەر, تيىندەر, توتىقۇستاردىڭ دا ءتۇر-ءتۇرىن كورەسىز. عاجايىپ ورمان ءىشىن ارالاپ جۇرگەندەي اسەردە قالاسىز. قالانىڭ كۇندەلىكتى ۋ-شۋىنان سەرپىلىپ, از دا بولسا, تىنىعىپ شىعاسىز. حايۋاناتتار باعىندا 54-تەن استام جان-جانۋاردىڭ تۇرلەرىن كەزدەستىرە الاسىز. – بالالار جانۋارلاردى ءوز قولدارى­مەن كۇتىپ-باعادى. ارقايسىسى وسى شاعىن حايۋانات­تار باعىندا تەڭىز دوڭى­زىن, تاسباقالار, توتىقۇستار جانە تاعى دا باسقا قولعا ۇيرەتىلگەن جانۋار­لارعا ءوز قول­دارىمەن تاماق بەرەدى. حايۋانات­تارمەن قارىم-قاتىناستا بولعان ءار بالا جاۋ­اپكەرشىلىككە, مەيىرىمدىلىككە تاربيە­لەنىپ, جانۋارلار ءومىرى جايلى قى­زىقتى مالىمەتكە قانىعادى. بۇل جەر­دە ءومىر سۇرەتىن ءاربىر جانۋاردىڭ حايۋا­ناتتار باعىنا كەلۋ سىرلارى بار, – دەيدى «ەكو­مير» ءۇيىر­مەسىنىڭ جەتەكشىسى يرينا مات­ۆەەۆا. وقۋشىلار سارايىنداعى «ەكو­مير» ۇيىرمەسىنە كەلگەن ءاربىر وقۋشى ەكولو­گيالىق ءبىلىم الادى. ال قۇستارعا ەرەكشە قامقور بولۋ – بۇل ۇيىرمەنىڭ باستى باعىتى. بالالار قۇس­تار جايلى كوپ اقپارات الىپ, قىس مەز­گىلىندە قۇستارعا جەمساۋىتتار جاساپ, «قۇستار مەرەكەسى» قارساڭىندا ءارتۇرلى شىعارماشىلىق سايىستارعا قاتىسادى. ءبىز ارالاپ كورىپ جۇرگەن شاعىن عانا حايۋاناتتار باعى 30 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس جاساپ كەلەدى. – ءبىزدىڭ سارايعا كەلگەن ءار بالا ءوز جانىنا جاقىن ىسپەن اينالىسا الادى. عىلىمي جوبا جازۋ, عارىش الەمىن زەرتتەۋ, روبوتوتەحنيكا سالاسىندا جۇ­مىس جاساۋ, ءان شىرقاپ, بي بيلەۋ, ادەمى سۋرەت سالىپ, ءساندى كيىم تىگۋ, شاش­تا­راز ونەرىمەن اينالىسىپ, ءتىپتى حايۋا­ناتتارعا قامقور بولىپ, تابيعات الەمىن زەرت­تەۋگە مۇمكىندىكتەرى بار, – دەيدى وقۋ­شى­لار سارايىنىڭ قىزمەتكەرى اسەم ايۋپوۆا. ءبىز اسەل ايتىپ تۇرعان «ان­تارەس» اتالاتىن استرونوميا ور­تالىعىنىڭ جاس استرونومدارىمەن دە تانىستىق. بۇل جەردە عارىشتى زەرتتەۋشى بولاشاق استرو­نومدار وقىپ-ۇيرەنۋدە. جاس استرونومدارعا ارنالعان وبسەرۆاتوريا الاڭىن دا كوردىك. وبسەرۆاتوريانىڭ باقىلاۋ, كو­رۋ الاڭى, استرونوميا سا­باعى وتە­تىن بولمەلەرى بار ەكەن. تەلە­س­­كوپپەن اسپان الەمىنە كوز سالىپ, اۆتو­ماتتاندىرىلعان باسقارۋ پۋلتىندە وتىرۋعا دا بولادى. قۋاتتىلىعى ءارتۇرلى ءۇش تەلەسكوپ ورناتىلعان. بالالار, استرونوميا جانە استروفيزيكا ىلىمدەرىن زەرتتەپ, بىلىمدەرىن تولىقتىرا الادى. قازىر پاۆلودار قالاسىنداعى وقۋ­شىلار سارايىنا وبلىس ورتا­لىعىندا تۇراتىن 6 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى 3231 وقۋشى تۇراقتى تۇردە كەلەدى. سارايدا 257 ۇيىرمە مەن كلۋب جۇمىس جاسايدى. وبلىس ورتالىعىنا ساپارلاپ كەلگەن عارىشكەر ايدىن ايىمبەتوۆ: «ءالى-اق كورەرسىزدەر, وسىنداي سارايدان, وسىنداي كىشكەنتاي وبسەرۆاتوريالاردان كەيىن ۇلكەن قۇپيالار اشىلادى», دەگەن بولاتىن. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان»