ەرەك تۇلعا – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايتقانداي «استانا – وتانىمىزدىڭ جۇرەگى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تىرەگى». ەجەلگى ەسىل جۇرتتا ەڭسە كوتەرگەن ەلوردامىزدىڭ ەڭ ايشىقتى انىقتاماسى وسى.
الاشتىڭ التىن قازىعى. قازاقتىڭ كىندىك قالاسى. ەۋرازيانىڭ ەپيتسەنترى. بەيبىتشىلىك بەسىگى. مەيىرىمدى مەگاپوليس.
قازاقستاننىڭ قۇتتى ورداسىنا قاتىستى قاناتتى تىركەستەردىڭ قاي-قايسىسى دا قۇلاعىمىزعا جىلى ءتيىپ, قاشاندا كونشۋگە قۇشتار كوڭىلىمىزگە قۋانىش نۇرىن قۇيادى. كەۋدەمىزدى ماقتانىش كەرنەپ, توبەمىز كوككە تيگەندەي كەرەمەت كۇي كەشەمىز.
باس شاھار بۇگىندە ۇلى مۇراتتارعا ۇمتىلعان ەلىمىزدىڭ ايرىقشا سيمۆولىنا اينالدى. التاي مەن اتىراۋ اراسىنداعى ۇشقان قۇستىڭ قاناتىن تالدىراتىن ۇلان-عايىر ۇلى دالا اقوردالى استانانىڭ ابىرويى اسقانىن تىلەيدى. ويتكەنى, ول رەسپۋبليكانىڭ رەسمي ورتالىعى عانا ەمەس, بارشا حالقىمىزدى ىرگەلى ىستەرگە جۇمىلدىراتىن باعالى باستامالاردىڭ, ۇلگى الار ۇردىستەردىڭ قوعامدىق-ساياسي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە مادەني-رۋحاني قۇبىلىسى.
قازاقستاننىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتىنا بايلانىستى ساليقالى شەشىمدەردىڭ بارلىعى وسىندا قابىلدانادى.
وركەنيەت ۇردىسىمەن وركەندەگەن ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنە ونەگە كورسەتەدى. ويتكەنى, ول – وتانىمىزدىڭ باستى ورداسى.
ەلباسى ەرلىگى مەن ورلىگىنىڭ وشپەس بەلگىسى.
ەلباسىنىڭ ەرلىگى, تاۋەلسىزدىك تاڭداۋى
تاۋەلسىز قازاقستان 1997 جىلدىڭ 10 جەلتوقسانىندا ءوز استاناسىن جەر ۇيىعى – جەتىسۋدىڭ ورىنەن سايىن سارىارقانىڭ تورىنە كوشىردى. بۇل ۇلتتىق تاريحىمىزداعى ۇمىتىلماس كۇندەردىڭ ءبىرى بولۋعا ءتيىس. الەمدىك قاۋىمداستىق الدىندا مەرەيىمىزدى وسىرگەن استانا اڭىزى قالاي باستالعانىن قايتا ءبىر ەسكە ءتۇسىرۋدىڭ ارتىقتىعى بولا قويماس. العاش «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە اقمولانى استاناعا اينالدىرۋ قاجەتتىگى تۋرالى كولەمدى ماقالا جارىق كورگەندە قالىڭ كوپشىلىكتىڭ سىڭار ەزۋلەپ كۇلگەندەي سىڭايدا سىلتىڭ قىلعانى جاسىرىن سىر ەمەس. دەموكراتيا دەمەۋىمەن, جاريالىلىق جەلەۋىمەن جەلىككەندەر نە دەمەي جاتقان كەز ەدى ول. جەلدىڭ قاي جاقتان سوعىپ تۇرعانىن اڭعارماعان اڭقاۋ باسىمىز مۇنى وسى تاقىرىپتا قالام تەربەگەن ارىپتەسىمىز ءارى ۋنيۆەرسيتەتتە بىرگە وقىعان كۋرستاسىمىز دوسىمحان قاپاسوۆتىڭ اياق استىنان امەريكا اشقانداي ورىنسىز وي-ۇسىنىسىنا بالاپ قويا سالعانبىز. ماسەلەنىڭ ءمانىسىن كەيىن پارلامەنت تالقىلاعاندا ءبىر-اق بىلدىك. سويتسەك, العاشىندا الۋان پىكىر تۋدىرعانمەن, ارتىنان امالسىز مويىندالعان تاعدىرشەشتى يگى يدەيانىڭ ناعىز يەسى پاراساتتى پرەزيدەنتىمىز ەكەن. جاڭاعا قاشاندا جاتىرقاي قارايتىن الەۋمەت ءاۋباستا ءارتۇرلى اڭگىمەلەردى جەلدەي ەستىرمەي قالعان جوق. – ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا, ەكونوميكامىز ءالى تۇزەلمەگەن تۇستا كەم-كەتىگىمىزدى بۇتىندەر باسقا شارۋالار قۇرىپ قالعانداي... – ارۋداي سىلانعان الماتىنى جازدا ماسا جايلاپ, قىستا اياز بۋعان اقمولاعا ايىرباستاپ... – ايعا شاپقان ارىستانداي... دوسقا كۇلكى, دۇشپانعا تابا بولماساق جارار ەدى. ال ەندى باسقانى بىلاي قويعاندا كورشىلەس كەيبىر مەملەكەتتەردىڭ كەراۋىز اقپارات قۇرالدارى ءبىزدى قۇلاشى جەتپەستى قۇشاقتاۋعا قۇمارتقان اۋمەسەر كەيپىندە بەينەلەپ, كەكەتىپ-مۇقاتقان كەزدەردە ءوزارا ىشكى ايتىس-تارتىستاردان ىركىلىپ, سىرتتان سىناۋشىلارعا قارسى بىرىگە قالعانىمىزدى قايتەرسىز. نامىسىن قايراعان نازارباەۆ العان بەتىنەن قايتپادى. اللا قولداپ, باستاعان ءىسىن باياندى ەتتى. ويداعى ارمانىن ورىندادى. دۇنيە جۇزىنە قازاقتىڭ قايسار مىنەزىن تانىتتى. تاتۋلىق پەن بەرەكە-بىرلىكتى, تۇراقتىلىقتى تۋ ەتكەن قازاقستاندىقتاردىڭ قاجىر-قايراتى ارقاسىندا الىنباس اسۋدىڭ جوق ەكەندىگىن ءدۇيىم دۇنيەگە دالەلدەدى. استانا – ەلباسىمىزدىڭ ەرەن ەرلىگىنىڭ ايعاعى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاڭداۋى!ەرتە ەسەيگەن ەلوردا
ەلوردا تەز ەسەيدى. باياعى باتىرلار جىرىنىڭ كەيىپكەرلەرىندەي ساعات ساناپ ءوستى. ارعى تاريحى اناۋ عۇن زامانىنداعى كونە قامال-قورعانداردان, قاسيەتتى قاراوتكەلدەن باستالىپ, اقمولامەن استاساتىن استانا داڭقى جاھانعا جىلدام جايىلدى. وسىندايدا كەشەگى كەڭەس وداعىنا كەڭىنەن تانىمال بولعان گرۋزيننىڭ ءانشى-اكتەرى ۆاحتانگ كيكابيدزەنىڭ باسپاسوزگە بەرگەن ينتەرۆيۋىندە «استانا – بۇل فانتاستيكا! دامۋ ديناميكاسىنان ادامنىڭ باسى اينالادى», دەپ اعىنان جارىلعانى ويعا ورالادى. ەركە ەسىلدىڭ ەكى جاعاسىندا ەرتەگىدەي جايناعان قالا ورنادى. اكىمشىلىك شەكاراسى بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا 3,5 ەسە ءوسىپ, 0,7 مىڭ شارشى كيلومەترگە جەتتى. كورىكتى كوشەلەرى مەن عاجايىپ عيماراتتارى, تۇكتى كىلەمدەي تۇرلەنگەن گۇلزارلارى كوز سۇرىندىرەدى. كەلگەن-كەتكەن قوناقتار ەرىكسىز تاڭداي قاعىپ, باس شايقايدى. شامشىراق شاھاردىڭ ساۋلەتتىك كونتسەپتسياسى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەۋرازياشىلدىق يدەياسىنا نەگىزدەلگەن. ءتىپتى, كەيبىر كەسكىن-نوبايلاردى ءوز قولىمەن سىزىپ بەرگەنى بەلگىلى. سەبەبى, استانا كەلەشەكتە وسىناۋ اپايتاس كەڭىستىكتىڭ ورتالىعىنا اينالۋى كەرەك. وعان گەوگرافيالىق تۇرعىدان ءتيىمدى جاعدايى دا مول مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق, مۇندا الىس-جاقىننان ات ارىتىپ جەتكەن مەيماندار ابات قالانىڭ ارحيتەكتۋراسىنان ەۋروپالىق تا, ازيالىق تا ناقىشتاردى كورىپ, ءوزىنىڭ تۋعان جەرىندە جۇرگەندەي ادەمى اسەرگە بولەنسىن دەگەن نيەت تە بايقالادى. الىپ قۇرىلىس الاڭى ىسپەتتى ەلوردادا سالىنعان ءىرى نىسانداردى تەگىس تۇگەندەمەي-اق, كەيىنگى جىلدارى ىسكە قوسىلعاندارىن سانامالاعاننىڭ وزىندە بىرازعا كەتەرىمىز انىق. ماسەلەن, «ازىرەت سۇلتان» مەشىتى, وقۋشىلار سارايى, ۇلتتىق مۋزەي, تۇڭعىش پرەزيدەنت كىتاپحاناسى, «استانا وپەرا» تەاترى كەلىستى ساۋلەتتىك ءسان-سالتاناتىمەن سۇيسىنتەدى. سونداي-اق, الەمدىك رەيتينگ بويىنشا 6-شى ورىنداعى «الاۋ» مۇز سارايى, اۋماعى 10000 شارشى مەتردى الىپ جاتقان توبەسى اشىلىپ-جابىلاتىن «استانا ارەنا» ستاديونى, قۇمىرسقانىڭ يلەۋىندەي قۇجىناعان كەلۋشىلەرگە قىزمەت كورسەتەتىن «حان شاتىر» ساۋدا-ويىن ساۋىق كەشەنى دە كوپشىلىكتىڭ كوزايىمىنا اينالعالى قاشان. ايرىقشا اتاپ وتەرلىك تاعى ءبىر جايت, «اقوردا» رەزيدەنتسياسى دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ادەمى پرەزيدەنتتىك سارايلاردىڭ ۇزدىك وندىعىنا ەنەدى. استانا 1999 جىلى يۋنەسكو-نىڭ شەشىمىمەن «بەيبىتشىلىك قالاسى» اتاندى. ارالاس-قۇرالاستىق پەن الىس-بەرىستىڭ اۋانىمەن ينتەگراتسياعا تۇسكەن استانا قازىرگى تاڭدا 29 شەت مەملەكەتتىڭ 43 ءىرى قالاسىمەن باۋىرلاستىعىن ايعاقتايتىن مەموراندۋمدارعا قول قويعان. بەس بىردەي بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ مۇشەسى. استانا اجار-كوركىمەن عانا باۋراسا ازدىق ەتەر ەدى. ول ءوزىنىڭ جاستىعىنا قاراماستان, اينالاسىنا ارعى-بەرگىنىڭ ءبارىن بىلەتىن اق ساقالدى ابىزدىڭ اقىلىن ايتادى. شارتاراپتان نەبىر ساياسات سەركەلەرىن, عۇلاما عالىمداردى, قوعام قايراتكەرلەرىن شاقىرىپ, ءجيى-ءجيى القالى جيىندار وتكىزىپ, سان الۋان تولعاقتى ماسەلەلەردى سارالايدى. حالىقارالىق سپورت جارىستارىنىڭ جالاۋىن كوتەرىپ, بايراقتى باسەكەلەردىڭ كورىگىن قىزدىرادى. ۇزىن سانى 38 مەملەكەتتىڭ باسشىسى قاتىسقان ەقىۇ-نىڭ ءسامميتى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ سەزدەرى, ءVىى قىسقى ازيا ويىندارى, جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن استانا ەكونوميكالىق فورۋمى جانە باسقا بايىپتى باسقوسۋلار بەيبىتشىلىك تۋىن بەرىك ۇستانعان ەلىمىزدىڭ بەدەلىن بيىك بەلەستەرگە كوتەرگەنى امبەگە ايان. ەندى مىنە, بۇيىرسا ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسۋشىلاردى قابىلدايتىن ۋاقىت تا جاقىن قالدى.وركەندى وزگەرىستەر وزەگى
استانا ومىرىندەگى اۋقىمدى وزگەرىستەر الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرگە تىكەلەي بايلانىستى ەكەندىگى وزىنەن-ءوزى تۇسىنىكتى. ويتكەنى, ءوندىرىسى ورگە باسپاي قالا تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىسى جاقسارمايدى. وسى ورايدا وقىرمان نازارىن مىنا دەرەكتەرگە اۋدارعانىمىز دۇرىس سياقتى. جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمى 187 ەسەگە ارتىپ, ونىڭ اقشاعا شاققانداعى قۇنى 4809 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. ەلوردا ەكونوميكاسىن كوتەرۋ ماقساتىندا 6168 ملرد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلعان. بارلىعى 16180 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانىلۋعا بەرىلگەن. قازىر قازاقستانداعى جاڭا تۇرعىن ۇيلەردىڭ ءاربىر بەسىنشى شارشى مەترى استانانىڭ ۇلەسىنە تيەدى. سونىڭ ارقاسىندا ەلوردالىقتاردىڭ باسپانامەن قامتاماسىز ەتىلۋى ەكى ەسەگە ارتقان. دۇكەندەردىڭ ساۋدا الاڭدارى 3 ەسەدەن اسىپ, حالىقارالىق ساۋدا-ساتتىق مولشەرى 24 ەسەگە ۇلعايعان. جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋ اينالىمى 58, ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋ 1,9 ەسەگە كوبەيگەن. جاعىمدى جاڭالىقتار لەگىن جالعاستىرساق, تومەندەگى كوڭىل توعايتارلىق مالىمەتتەردەن اتتاپ كەتە المايمىز. الدىمەن ايتارىمىز, بيىل جازدا استانالىقتار سانى 1 ميلليونعا جەتتى. بۇل ارينە, جاقسىلىقتىڭ نىشانى. ال ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ جاسى 6 جىلعا ۇزارىپ, 75-تىك مەجەگە تۇراقتاپتى. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ سانى وبلىس ورتالىعى كەزىندەگى 4-تەن 13-كە جەتىپ, ولاردى 13 600 ستۋدەنت بىتىرگەن. ىسكە قوسىلعان ءىرى الەۋمەتتىك ماڭىزدى نىساندار تۋرالى دا ناقتى اقپارات بەرە كەتكەنىمىز ابزال. ولاردىڭ قاتارىنا 33700 وقۋشىعا ارنالعان 43 مەكتەپتى, 9056 ورىندى قامتيتىن 41 بالاباقشانى, 26 دەنساۋلىق ساقتاۋ, 10 سپورت, 7 مادەنيەت وبەكتىلەرىن جاتقىزۋعا بولادى. كاسىپكەرلىك پەن ونەركاسىپ سالاسىنداعى وڭ وزگەرىستەر دە كوپ نارسەنى اڭعارتادى. استانا اتانعان 18 جىلداعى ونەركاسىپ ءوندىرىسى ەداۋىر ورگە باسىپ, 343,6 ملرد تەڭگەنىڭ تاۋارلارى شىعارىلعان. تولايىم تابىستارى نەگىزىنەن جاڭا جوبالاردى يگەرۋ ناتيجەسىندە قول جەتكىزىلدى. ىلكىمدى ىسكەرلىك بايلانىستاردىڭ جەمىسى رەتىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان ديزەلدى لوكوموتيۆتەر, جولاۋشىلار ۆاگونى, ەلەكتروجەتەكتەر, ديوتتى شامدار, تىكۇشاقتار, فوتوەلەكتر مودۋلدەرى, بەتون بۇيىمدارى جانە ت.ب. ونىمدەردى شىعارۋ قولعا الىندى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010-2016 جىلدارعا ارنالعان يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا استانادا 24 جوبا ساتىمەن يگەرىلىپ, سونىڭ قورىتىندىسىندا 3000 جۇمىس ورنى اشىلدى. اتالمىش باعىت بويىنشا 302 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى شىعارىلدى. استانا ەكونوميكاسىندا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك ايرىقشا ورىن الادى. اتالعان سالادا ەكونوميكالىق جاعىنان بەلسەندى ساناتقا جاتاتىن ەلوردالىقتاردىڭ ەكىدەن ءبىر بولىگى ەڭبەك ەتەدى. بۇل رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتىڭ 11 پايىزىن قۇرايدى. قالاداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى ەلىمىزدەگى وسى سەكتوردا اتقارىلاتىن جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ 23,5 پايىزىن ەنشىلەيدى ەكەن. بۇلاردىڭ ءونىمىن قارجىلاي باعامداساق 3,2 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. جان باسىنا شاققاندا بۇل كورسەتكىش الماتىدان 1,7 ەسە, ال ورتاشا رەسپۋبليكالىق مولشەردەن 5 ەسەدەي ارتىق. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدى كوزدەيتىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا 542 جوبا ماقۇلدانىپ, وندىرىسكە جولداما الدى.ارنايى ەكونوميكالىق ايماق
2001 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جارلىعىمەن قۇرىلعان «استانا – جاڭا قالا» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى ەلوردا قۇرىلىسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇيەسىندە ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەنى ءمالىم. ول ينۆەستيتسيا اعىمىن ارتتىرۋ قۇرالى رەتىندە ارەكەت ەتەدى. اەا-نىڭ نەگىزگى ماقساتى – قۇرىلىس جۇمىستارىندا وزات تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ جانە ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى استانا قالاسىنىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋ; زاماناۋي ينفراقۇرىلىم جاساۋ; تيىمدىلىگى جوعارى تەحنولوگيالى جانە باسەكەگە قابىلەتتى كاسىپورىندار قالىپتاستىرۋ, جاڭا ءونىم تۇرلەرىن شىعارۋدى مەڭگەرۋ. «استانا – جاڭا قالا» اەا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك اۋماعىندا بۇگىنگە دەيىن 371 نىسان تىركەلىپتى. قازىر ولاردىڭ 296-سى ىسكە قوسىلعان كورىنەدى. ءبارىمىز بىلەتىن تاۋەلسىزدىك, بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايلارى, «نۇرجول» سۋلى-نۋلى بۋلۆارى, «نۇر-استانا» مەشىتى سولاردىڭ تىزىمىنە كىرەدى. №1 يندۋستريالىق پاركتە 62 ينۆەستيتسيالىق جوبا (قۇنى 201,1 ملرد تەڭگە) بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ناقتىلاي تۇسسەك, 33 ءوندىرىس ورنى اشىلىپ, 18 نىساندا قۇرىلىس قارقىن الۋدا, ال 11 جوبا ازىرلەنۋ ۇستىندە. №2 يندۋستريالىق پاركتە دە باسى قايىرىلعان شارۋالار بارشىلىق. ونداعى تۇزىلگەن جوسپارعا سايكەس ونەركاسىپ سالاسىنداعى تىڭ يدەيالارعا جول اشىلعان. ءبارى ويداعىداي بولسا, 18000 جۇمىس ورنىن قۇرۋعا نەگىز قالانباق.«اقىلدى قالا» ايشىقتارى
پرەزيدەنت تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا قالا اكىمدىگى استانانى الەمدەگى 50 «اقىلدى قالانىڭ» قاتارىنا ەنگىزۋگە باعىتتالعان شارالار جوسپارىن بەكىتتى. سوعان سايكەس Pricewaterhouse Coopers كومپانياسى ءتيىستى ينفراقۇرىلىمدار ءتۇزۋدىڭ جول كارتاسىن جاساعان بولاتىن. ونىڭ مىندەتى – وزات تەحنولوگيالاردى ەنگىزە وتىرىپ, تىرشىلىكتىڭ باسىم باعىتتارى بويىنشا استانانىڭ جۇيەلى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ. اتالمىش باعدارلاما اياسىندا ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ينفراقۇرىلىم, قىزمەت كورسەتۋ, قاۋىپسىزدىك سالالارىندا قاناتقاقتى Smart-جوبالار تاجىريبەدە قولدانىلا باستادى. «اقىلدى قالا» ادىمدارى جايىندا گازەتىمىزدە جان-جاقتى جازىلعاندىقتان كەڭگە كوسىلۋدى ءجون دەپ تاپپادىق. تەك, مەكتەپتە, ەمحانادا, كوشەدە, قالاداعى باسقا دا تىرلىگىمىزگە تىكەلەي قاتىستى ورىندارداعى ىستەرىمىزدىڭ الدىڭعى قاتارلى ەلدەردەگى بار ءتيىمدى تاسىلدەردى پايدالانۋ ارقىلى جەڭىلدەتۋگە قولايلى مۇمكىندىكتەر تۋعىزاتىن Smart-جوبالاردىڭ ويداعىداي جۇزەگە اسۋىنا تىلەكتەستىگىمىزدى بىلدىرەمىز. تاياۋدا عانا ۇيىمداستىرىلعان حالىقارالىق Astana Smart City فورۋم-كورمەسىندە شەت ەلدەردەن كەلگەن 700-گە جۋىق دەلەگاتتىڭ قاتىسۋىمەن «اقىلدى قالالار» تاقىرىبىنداعى تالقىلاۋعا قاتىسىپ, ءسوز سويلەگەن ەلوردا اكىمى اسەت يسەكەشەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ بىرقاتار تاپسىرمالارىن جانە ۇلت جوسپارىنداعى 69-قادامدى ەسكەرە وتىرىپ, استانانى ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى عالامدىق دارەجەدەگى قالا رەتىندە وركەندەتۋ مىندەتىن ورىنداۋعا كىرىسكەندەرىن جەتكىزدى. بۇل ءۇشىن الدىڭعى كەزەكتە اتقارىلۋعا ءتيىس ءبىرقاتار جوبالار بەلگىلەنىپتى. ولاي بولسا, ىسكە ءسات دەمەكپىز.مادەنيەت مايەگى
استانانىڭ مادەني-رۋحاني كەلبەتى دە قىسقا مەرزىمدە قالىپتاسقانىن مويىنداۋعا ءتيىسپىز. ارينە, مايەكتى مادەنيەت وشاقتارىنا باي, سارسۇيەك زيالىلارى سامساعان, قالالىق داستۇرلەر قاناتىن كەڭگە جايعان الماتىنىڭ ءجونى بولەك. بىراق ءبىزدىڭ جاس استانامىز دا ءبىراز بيىكتەردى باعىندىرىپ ۇلگەرگەنى راس قوي. مۇندا قازىر 7 ساراي مەن كونتسەرت زالدارى, 5 مۇراجاي, 7 تەاتر, 20 كىتاپحانا, 1 تسيرك, 6 كينوتەاتر, 4 كوركەمسۋرەت گالەرەياسى, 8 مادەنيەت جانە دەمالىس ساياباعى بار. دەمەك, استانالىقتار مەن قالا قوناقتارى رۋحاني ءلاززات الارلىقتاي مادەني ورىندار جەتەرلىك. ونىڭ ۇستىنە ەلوردا تورىندە ەكى كۇننىڭ بىرىندە ونەر بايگەلەرى ءوتىپ, تىڭ تۋىندىلاردىڭ تۇساۋى كەسىلىپ جاتادى. اتاقتارى اسپانداعان اقىن-جازۋشىلارىمىز, ساحنا ساڭلاقتارى, قىلقالام شەبەرلەرى, عىلىم قايراتكەرلەرى قانشاما. تەڭدەسسىز «استانا وپەرا» تەاترىندا جاھاندىق كلاسسيكانىڭ نەبىر جاۋھارلارى قويىلعانى, سولاردى ساحنالاۋعا اتتارىنان ات ۇركەتىن تۇعىرى بيىك تۇلعالاردىڭ شاقىرىلۋى, الەمگە ايگىلى ونەر ۇجىمدارىنىڭ وسىندا گاسترولدىك ساپارمەن كەلۋى, ءوزىمىزدىڭ ءارتىستەردىڭ شەت ەلدەرگە شىعۋى اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەردىڭ العىشارتى ەمەي نەمەنە. قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ايمان مۇساقوجاەۆا باسقاراتىن قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شاكىرتتەرى اراسىنان ءارتۇرلى كونكۋرستاردا توپ جارعان تاي جۇيرىكتەردى ايتىپ تاۋىسا المايسىز. «دايديداۋ-لاتقان» دارا داۋىسىمەن «سلاۆيان بازارىن» شۋلاتىپ, باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلاعان ديماش قۇدايبەرگەننىڭ ءوزى عانا تالاي كورەرمەننىڭ جۇرەگىن جاۋلاعانى تالاسسىز. ەلباسىنىڭ قولداۋىمەن استانادا حورەوگرافيا اكادەمياسىنىڭ كەرەگە كەرىپ, ونىڭ رەكتورلىعىنا رەسەيدىڭ حالىق ءارتىسى, قازاقتىڭ اتىن بالەت الەمىنە تانىتقان جارىق جۇلدىزداردىڭ ءبىرى التىناي اسىلمۇراتوۆانىڭ تاعايىندالۋىن دا جاقسىلىقتىڭ جورالعىسىنداي قابىلدادىق. بەلگىلى رەجيسسەر تالعات تەمەنوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق اكادەميالىق تەاترىنىڭ دا بىرنەشە رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق بايقاۋلاردا باعى جانعانىنان جالپاق جۇرت حاباردار. استانا ونەرپازدارىنىڭ اسىعى امىسە الشىسىنان تۇسە بەرەرىنە سەنىمىمىز نىق. * * * ەلباسى جانە ەلوردا – بۇل ەكەۋى ءبولىپ قاراۋعا بولمايتىن ەگىز ۇعىم. استانا – مەرەكەلى, بەرەكەلى ءبىزدىڭ ەل جەتىستىكتەرىنىڭ جيىنتىق بەينەسى. استانا – ادەمى, تازا, قاۋىپسىز, سوندىقتان ادامنىڭ تۇرعىسى كەلەتىن قالا. مەيىربان جاندار مەكەنى. اينالاسىنا تاتۋلىق اۋراسىن تاراتادى. بەيبىتشىلىك ىرگەتاسىن بەكەمدەيدى. بەس قۇرلىق مويىنداعان بەدەلى بار. ەندەشە, ەرتەڭى نۇرلى ەلوردامىزدىڭ ەڭسەسى بيىكتەي بەرگەي!از-كەم انىقتاما
* استانا – مۇزدى مۇحيت باسسەينىندە قونىس تەپكەن ەكى استانانىڭ ءبىرى. * ەلوردا ەكونوميكاسىنا 6168 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلعان. * استانا يۋنەسكو شەشىمىمەن «بەيبىتشىلىك قالاسى» اتانعان. * 2010 جىلى استانادا 38 مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ەقىۇ ءسامميتى وتكەن. * استانا شەت ەلدىڭ 43 ءىرى قالاسىمەن باۋىرلاس. * ەلوردادا بۇگىنگە دەيىن 16180 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانىلۋعا بەرىلگەن. * استانا تۇرعىندارىنىڭ سانى بيىل 1 ميلليونعا جەتتى. * باس قالادا 13 جوو بار. * ەلوردانىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىندارىنىڭ ەكىدەن ءبىر بولىگى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سالاسىندا ەڭبەك ەتەدى. * قالانىڭ كوگالداندىرىلعان اۋماعى قازىرگى تاڭدا 1285,4 گەكتاردى قۇرايدى. * الداعى جىلى استانادا حالىقارالىق ەكسپو كورمەسى بولادى. تالعات باتىرحان, «ەگەمەن قازاقستان»
