22 مامىر، 2017

ءمىز باقپاۋ ءمىن بە؟

168 رەتكورسەتىلدى

ادام بالاسى بولعان سوڭ قوعامنىڭ ۇنىنە وراي ءوز پىكىرىڭدى اشىق ءارى دەر كە­ز­ىندە ءبىلدىرىپ وتىرماساڭ، وندا نە­سى­نە جەر باسىپ جۇرەسىڭ دەيسىڭ عوي بايا­عى. سول سياقتى كەيدە كوشەدە، كو­لىكتەردە، جالپى قوعامدىق ورىنداردا نەشە ءتۇرلى تۇيتكىلدەرمەن بەتپە-بەت ۇشىراسىپ قالىپ جاتاتىنىمىز راس. 

مۇندايدا كەيبىر جاندار بۇق­پان­تاي­لاپ، سىرت اينالىپ وتە شىقسا، مۇنان دا سوراقىسى، قايعىلى جاعدايلاردى بەي­نەبايانعا ءمىز باقپاي ءتۇسىرىپ تۇرا بە­رەتىن تاسجۇرەك جاندار پايدا بولدى. وقۋ­شىنىڭ مۇعالىمدى كەلەمەجدەپ، قول جۇمساۋىن، بولماسا كۇشتىنىڭ السىزگە الىمجەتتىلىگىن كلاستىڭ ءبىر بۇرىشىندا تۇك بولماعانداي تەلەفونىنا جازىپ وتىر­عان جەتكىنشەكتىڭ بەينەسى مەن ەمو­تس­ياسىز ءجۇزىن ءبىر ءسات كوز الدىڭىزعا كەل­تىرسەڭىز جانىڭىز تۇرشىكپەي مە؟ وزى­نە-ءوزى قول جۇمساعانداردى، ءبىر-ءبىرىن اياۋ­سىزدىقپەن سوققىعا جىققانداردى... تاس­پاعا باسۋ تەك تاسباۋىر، جۇرەگىندە مەي­ىرىم وتى ءسونىپ قالعان ادامداردىڭ عانا قولىنان كەلەدى دەپ ويلايمىز. 
كەيدە قازاقتىڭ ءاپ-ادەمى قىزدارى ءوزا­­را قىرىلىسىپ، ءبىر-ءبىرىن كوگالا قوي­داي ەتىپ ساباپ، تەپكىنىڭ استىنا جى­عىپ جاتقانى تۇسىرىلگەن بەينەبايانداردى ەرىكسىز اشىپ قاراۋىڭا تۋرا كەلەدى. مۇ­نى ءبىر قىزىق كورگەندىكتەن، بولماسا جانجالدى جاقتاعاندىقتان ەمەس، وسى جولعا ولاردىڭ ءتۇسۋ سەبەبىن، قار­­شا­داي قىزداردىڭ مۇنشالىق سويقان قا­تى­گەز­دىككە ۇرىنۋ سىرىن ءبىلۋ ءۇشىن، ارينە. ون­دايلار تاپ وسى بۇگىن پايدا بولا قال­ماعانى ءمالىم. ال ەندى سول سۇم­دىق كو­رى­نىستەردى باسىنان اياعىنا دەيىن جاي­با­را­قات ۇيالى تەلەفونىنا باسىپ، بەينەبايان­دى فەيسبۋككە، يۋتۋبكە ەمىن-ەركىن سالىپ وتىرعان ادامنىڭ ابەس ارەكەتى ۇرەي ۇشى­ر­­ماي ما؟ وسىنداي جاعدايلارعا تاپ بول­عاندا، وزگەنىڭ باسىنداعى تراگەدياعا ءمىز باقپاس كەيىپ قايدان جۇققان دەرت ءوزى دە­گ­ەن سۇراقتىڭ كومەكەيگە كەپتەلىپ تۇ­را­تىنى راس. 
«قازىرگى تاڭدا كەڭ ەتەك جايعان مۇن­داي جونسىزدىكتەردىڭ ءبارى وت­پەلى، حا­لىقتىڭ قالىبى قايتادان تۇزە­لە­دى» دەگەن ءۇمىت وتىن كەۋدەمىزگە جاققانى­مىزبەن، الەۋمەتتىك جەلىدەگى جان­تۇر­شىگەرلىك بەينەباياندار ۇدەمەسە، كە­مىپ وتىرعان جوق. جاقىندا ءبىر جە­لى قولدانۋشىنىڭ قوعامداعى ءتۇر­لى تۇيتكىلدەرگە، قازاقىلىقپەن قا­بىس­پاي­تىن جات ارەكەتتەرگە، كوڭىلگە كىربىڭ ۇيى­رەر جايتتار مەن باسقا بىرەۋدىڭ با­­سىنداعى قۋانىش پەن قايعىعا سە­لت ەت­پەۋشىلىكتى ۇستامدىلىققا، سابىر­لى­لىققا جاتقىزعانى جاعا ۇستاتتى. بۇرىندارى ادامداردىڭ ىشكى كوڭىل-كۇيى، ەموتسياسى سىرتىنا، جۇزىنە شى­عىپ تۇراتىن سياقتى ەدى. بۇگىندە كوپ كى­سىنىڭ نە قۋانىپ، نە رەنجىپ تۇرعانىن بىل­مەيسىز. ياعني ەموتسيالار جوعالعان. مى­سالى، وتكەندە الەۋمەتتىك جەلىدە ءبىر ارىپتەسىمىز ديماشتىڭ ونەرىنە رازى بولعان قىتايلاردىڭ قۋانعانداعى تۇر­لەرى مەن سوعان وراي بىلدىرگەن ريز­ا­­شى­لىقتارى تۋرالى تاماشا ويلا­رى­مەن ءبولىستى. اسەم ءاندى جاندارىمەن قابىلداعان شىركىندەردىڭ سونداعى كوز­دەرىنە ەگىلىپ جاس العانىن كورگەندە مى­نا جاقتا وتىرعان بىزدەر قاراداي ەل­جىرەدىك-اۋ. جاندارى قانداي نازىك ەدى! نەتكەن اسەرشىل، سەزىمتال حالىق ەدى! ديم­اشىمىز ساحنادا حالىق ءانى «داي­دي­داۋدى» شىرقاپ جاتىر. ال مۋزى­كا اۋەن­ىمەن قوسىلىپ ىرعالعان قالىڭ ءنوپىر دا­لادا جەل تەربەگەن قۇراقتاي اسە­رلەنىپ شايقالدى... 
قازىر ەشنارسەگە تاڭدانۋدىڭ قاجەتى جوق دەپ اۋىزەكى ايتا سالعانىمىزبەن، جۇرتتىڭ ءاندى تىڭداۋ ساتىندەگى تامسانىستارى بار بەينەبايانداردى كورۋ ارقىلى ءبىزدىڭ دە ولاردىڭ اپپاق پەيىلىنە قۇرمەت سەزىمىمىزدىڭ ارتا تۇسكەنى راس. يسپان، يتاليان، تۇرىك، اعىلشىن، فرانتسۋز، كورەي ءتىلىن تۇسىنبەسەك تە ديماشتىڭ داۋ­ىسىنا ءسۇيسىنىپ اسەرلەنگەن الگى ەل­دەردىڭ كاسىبي ماماندارىنىڭ وي-پى­كىر­لەرىن، تاڭدانىستارىن قۋانىش نۇرى جۇ­گىرگەن جۇزدەرىنەن، ەموتسيالارىنان اڭعاردىق. بۇلاقتاي سىڭعىرلاعان اي­شىقتى ۇنگە قۇلاق تۇرمەيتىن جەر جا­ھاندا بىردە-ءبىر جان بولمايتىنىنا، ولار كىسىنىڭ تۇرىنە، ناسىلىنە قاراپ بول­مەيتىنىنە، قاي كەزدە دە جۇلدىزدار جا­رىعى ورتاق بولىپ قالا بەرەتىندىگىنە ال­عاش قىتايداعى وسى ءان بايقاۋى ار­قى­لى كوز جەتكىزگەنىمىز ءوز الدىنا بولەك اڭ­گىمە، ارينە. مىنە، سول عالامات داۋ­سىمەن عالامدى تامساندىرعان، اسەم انى­مەن الەمگە شۋاق شاشقان قازاق با­لا­سىنىڭ ونەرى تۋرالى سۇيسىنىستەرىن الەم جۇرتشىلىعىنىڭ الەۋمەتتىك جە­لى ارقىلى جۇمىلا تاراتىپ جاتقانى كوكەيدە كوپتەن بەرى جۇرگەن وسى ءبىر ويدى ورتاعا سالۋىمىزعا تۇرتكى بولعان ەدى. ديماشتاي تابيعي تازا داۋىس يەسىنە جاھان بىتكەن جانارىن ءسۇزىپ، نازارىن تىككەنىنە قاراپ، ەستراداداعى شىنايى تالانتقا جالعىز قازاق جۇرتشىلىعى عانا ەمەس، جەر بەتىندەگى بۇكىل ادامزات با­لاسىنىڭ كەۋدەسى قاتالاپ شولىركەپ-اق قالعانىن اڭعاردىق. وسىلاردىڭ ما­حا­بباتىنا ۇڭىلە كەلە، ال وزىمىزدە سول تالانتتى ۇلىمىزدىڭ داۋسىنا ءبىز ءدال مى­نالارداي قول سوعىپ، تابىنا العان بو­لار ما ەدىك دەگەن ويدىڭ قىلاڭ بەرىپ قال­عانى تاعى بار. ءتىپتى، كەي كونتسەرتتەردە ونەرپازدارىمىزعا دۇرىستاپ قو­شەمەت كورسەتۋگە شورقاقتىعىمىز-اي وسى. ءاننىڭ ىشىنە ەنىپ كەتە قويماساق تا، سوڭىندا ونەر يەسىنە جاپپاي قول سوق­ساق قايتەدى. زالدىڭ ءار تۇسىنان تە­رە­زە­نى ۇرعان جاڭبىرداي سىرت-بۇرت داۋىس ەس­تى­لەدى ايتەۋىر. بەت قيمىلسىز، كوڭىل سۇلەسوق. 
...ءجا، بۇل ماسەلە جايىندا كەيىن تاعى رەتى كەلگەندە قوزعاي جاتارمىز، ال ءبىزدىڭ بۇ­گىنگى ورتاعا سالىپ وتىرعانىمىز ادام­داردىڭ ەموتسياسى تۋرالى اڭگىمە ەدى عوي. «مەن قاۋىپ ەتكەننەن ايتامىن» دەپ مۇ­رات موڭكە ۇلى بابامىز ايتپاقشى، بۇعان سەبەپ جوق ەمەس. جۇرەگىمىزدىڭ ايناسى – جۇزىمىزگە نە بولعان وسى؟ 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار