سونداي-اق, مۇحتار قۇل-مۇحاممەد وبلىس اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆپەن بىرگە گەرمانيادا جاسالعان ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلاردىڭ جۇمىسىمەن دە تانىستى. مۇنداي جەل تۋربينالارىنىڭ بيىكتىگى 60 مەتر بولسا, سالماعى 180 تونناعا دەيىن جەتەدى. ءوز سوزىندە مۇحتار ابرار ۇلى بالامالى ەنەرگەتيكانى قولدانۋدىڭ ناتيجەسىندە وبلىستا «جاسىل ەكونوميكانى» دامىتۋ بويىنشا ايماقتا الدىڭعى ورىننان كورىنۋگە مۇمكىندىك مول ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق, اۋدانداعى جەرگىلىكتى فەرمەرلەرمەن دە كەزدەسكەن پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بۇدان كەيىن مەركى اۋدانىنداعى «مەركى ىرىمشىك زاۋىتى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىندە بولدى. اتالعان كاسىپورىن – 70-تەن استام ءسۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن وڭىردەگى ىرگەلى شارۋاشىلىق. زاۋىتتىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, بۇگىندە 40 شارۋا قوجالىعىن بىرىكتىرىپ, تىڭ باستامالاردى قولعا الىپ وتىر. وسىنداي ءساتتى باستامانىڭ ناتيجەسىندە ءوندىرىس ورنىندا ونىمدىلىك قۋاتى, تۇتىنۋشىلار بازاسى, جۇمىسشىلار سانى جانە جالاقى كولەمى ارتقان.
– ەلباسى تاپسىرماسىمەن جىل سايىن اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋعا ميللياردتاعان قارجى بولىنۋدە. ولاردى ءتيىمدى پايدالانۋ ءۇشىن ۇساق شارۋاشىلىقتار ءىرى كووپەراتيۆكە بىرىگۋى كەرەك. «مەركى ىرىمشىك زاۋىتى» وسىنداي 40-تان استام شارۋاشىلىقتىڭ باسىن قوسادى. مىنە, بۇل ەلباسى تاپسىرماسى ءتيىمدى جۇزەگە اسۋىنىڭ ناقتى كورىنىسى, – دەگەن مۇحتار قۇل-مۇحاممەد. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جامبىل وبلىسىنا قاشاندا ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ, قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە, حالىقارالىق ماڭىزى بار «باتىس قىتاي – باتىس ەۋروپا» كولىك ءدالىزىنىڭ 500 شاقىرىمعا جۋىعى وسى وبلىستان وتكەنىن, ءوڭىردى گازداندىرۋ ماقساتىندا «امانگەلدى» گاز كەن ورنىنداعى ءوندىرىس كولەمىنىڭ ارتقانىن جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعى اياسىندا وبلىستا 500 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجىعا 35 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
بۇدان كەيىن مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ وڭىردەگى جۇمىس ساپارى تاراز قالاسىندا جالعاستى. پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شاھارداعى «اراي» تۇرعىن الابىنداعى كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىمەن تانىستى. باس جوسپارعا سايكەس, بۇل كەشەندە 19 كوپ پاتەرلى ءۇي سالۋ كوزدەلۋدە. پاتەرلەر «بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» اكتسيونەرلىك قوعامى جانە «تۇرعىنۇيقۇرىلىسجيناقبانكى» ارقىلى ساتىلاتىن بولادى. سونداي-اق, كوممۋنالدى تۇرعىن ءۇي قورىندا پاتەر كەزەگىندە تۇرعاندارعا دا اتالعان كەشەننەن باسپانا الۋعا تولىقتاي مۇمكىندىك بار.
ايتا كەتەيىك, وبلىستا العاش رەت قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 103 ميلليارد تەڭگەدەن اسىپ, سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 32 پايىزعا ارتىپ وتىر. اتالعان سالانىڭ مۇنشالىقتى سەرپىن الۋى «نۇرلى جەر» جاڭا مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ باستالۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. مۇحتار ابرار ۇلى ءوز سوزىندە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسۋى پارتيا وكىلدەرىنىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا بولاتىنىن ايتتى. «سوندىقتان, نۇروتاندىقتار بولىنگەن قارجىنىڭ ءتيىمدى ءارى تولىق جۇمسالۋىن, ۇيلەردىڭ بارلىق تەحنولوگيالىق تالاپتارعا ساي سالىنۋىن جانە پاتەرلەردىڭ تۇرعىندارعا ۋاقتىلى بەرىلۋىن ۇدايى نازاردا ۇستاۋى ءتيىس», دەدى.
بۇدان كەيىن «نۇر وتان» پارتياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ ءماجىلىس زالىندا مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ قاتىسۋىمەن پارتيانىڭ وبلىستىق اكتيۆىمەن كەزدەسۋى ءوتتى. كەزدەسۋدە مۇحتار ابرار ۇلى ەلباسى ۇسىنعان ەكونوميكالىق جانە ساياسي رەفورمالاردىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن حالىققا ءتۇسىندىرۋ جونىندە پارتيا وبلىستىق فيليالىنا ناقتى تاپسىرمالار بەردى. سونداي-اق, نەگىزگى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋدا نۇروتاندىقتاردىڭ ءرولى قانداي بولۋ كەرەكتىگىنە دە توقتالدى.
ساپار اياسىندا مۇحتار قۇل-مۇحاممەد م-ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامىمەن جانە ستۋدەنتتەرمەن كەزدەستى. شارا بارىسىندا مۇحتار ابرار ۇلى پرەزيدەنتتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا ايتىلعان باسىم باعىتتار جونىندە اڭگىمەلەدى. سونداي-اق, ەلباسىنىڭ اتالعان ماقالاسى ءاربىر جاس قازاقستاندىقتىڭ باستى قۇجاتى بولۋى ءتيىس ەكەنىن جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاۋەلسىز قازاقستاندى جارقىن بولاشاققا جەتكىزۋ جولىندا جاستارعا ەرەكشە سەنىم ارتىپ وتىرعانىن اتاپ كورسەتتى.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
