نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان مەملەكەتتىك حاتشى گ.ابدىقالىقوۆا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ساۋد ارابياسىنىڭ كورولى سالمان يبن ابدۋل ازيز ءال-ساۋدتىڭ اراسىندا قالىپتاسقان شىنايى دوستىق پەن سىيلاستىق قارىم-قاتىناستىڭ ارقاسىندا بۇگىندە ەكى ەل حالىقتارىنىڭ بارىس-كەلىسى مەن جان-جاقتى بايلانىستارىنىڭ ارتا تۇسەتىندىگىنە ءۇمىت ارتاتىنىن ءبىلدىردى.
«بۇگىن ەلوردامىزدىڭ تورىندەگى ۇلتتىق مۋزەيدە ساۋد ارابياسىنىڭ اسا كورنەكتى باسشىسى بولعان ۇلى مارتەبەلى كورول فەيسال يبن ابدۋل ازيز ءال-ساۋدتىڭ تۇتىنعان جەكە زاتتارى مەن كەزىندە ونىڭ باستاماسىمەن وندىرىلگەن ونىمدەر كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىن وتكىزىپ وتىرمىز. ەكسپوناتتار قاتارىندا ۇلى مارتەبەلىنىڭ ءتۇرلى قارۋ-جاراقتارى مەن ناگرادالارى, ارحيۆتىك قۇجاتتار مەن فوتوسۋرەتتەرى بار. ءار مەملەكەتتىڭ تاريحىندا سول ەلدىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق جانە رۋحاني ايىرىقشا ءىز قالدىرعان ۇلكەن تۇلعالارى بولادى. دوستاس ساۋد ارابياسىنا 1964-1975 جىلدار ارالىعىندا كەمەل باسشىلىق جاساعان بىرقاتار ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرىپ, ەلدىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋدا ۇلكەن ءىز قالدىرعان ۇلى مارتەبەلى كورول فەيسال يبن ابدۋل ازيز ءال-ساۋدتى ءبىز سونداي تۇلعا رەتىندە تانيمىز. بىز كورول فەيسال جۇرگىزگەن اۋقىمدى رەفورمالار قوعامدى جان-جاقتى دامىتىپ, ونىڭ ساپالىق جاڭا دەڭگەيگە كوتەرگەندىگىنەن حاباردارمىز. ۇلى مارتەبەلىنىڭ باستاماشىلدىعىمەن كوپ زاڭدار قابىلدانىپ, جوسپارلاۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەن. ولار ساۋد ارابياسىنىڭ حالقىنا كۇنى بۇگىنگە دەيىن قىزمەت ەتىپ كەلەدى. كورول فەيسالدىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ساۋد ارابياسى الەمدىك جەتەكشى دەرجاۆالاردىڭ قاتارىنا قوسىلعانىن ۇلكەن قۇرمەتپەن اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. ارينە, وسىنداي دارىندى باسشى, دارا تۇلعانىڭ ەلى ءۇشىن تىندىرعان ءاربىر ىسى حالىقارالىق دەڭگەيدە تەرەڭ تانىپ, بىلۋگە, زەرتتەپ زەردەلەۋگە لايىق. ال ول تۇتىنعان جادىگەر بۇيىمداردىڭ كوزگە ىستىق, كوڭىلگە جاقىن بولۋى زاڭدى. مۇنىڭ ءوزى قازاقستاندىقتاردىڭ اراب حالقىنىڭ مادەنيەتى مەن قولونەر تۋىندىلارىنان كوبىرەك حاباردار بولۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىندىگى ءسوزسىز. ەلىمىزدە EXPO–2017 حالىقارالىق كورمەسى اشىلار قارساڭىندا استانادا كورول فەيسال تۇتىنعان بۇيىمدار كورمەسىنىڭ جۇمىس ىستەي باستاۋى ەلىمىزدىڭ مادەني ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. سونداي-اق, بۇل كورمە ەلوردا تۇرعىندارى مەن قالا قوناقتارىنىڭ تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى دەگەن ۇمىتتەمىز. مۇنداي شارالار ءدىنىمىز ءبىر, ءدىلىمىز جاقىن, وسىعان بايلانىستى تىلىمىزدە دە ورتاق سوزدەر ءجيى ۇشىراساتىن ساۋد ارابياسى كورولدىگىمەن قازاقستان حالىقتارى اراسىنداعى ءوزارا دوستىق پەن ىنتىماقتاستىق بايلانىستاردىڭ ودان ءارى نىعايا تۇسۋىنە ىقپال ەتەدى دەپ ويلايمىن»,– دەدى گ. ابدىقالىقوۆا.
اي سوڭىنا دەيىن جالعاسىن تاباتىن كورمە ەكسپوزيتسياسى ساۋد قوعامىنىڭ بارلىق سالاسىنا ىقپال ەتكەن اۋقىمدى رەفورمالاردى باستاپ بەرگەن كورول فەيسال باسقارعان (1964-1975 جج.) ساۋد ارابياسىنىڭ وتكەن كەزەڭىنە ارنالادى. سوندىقتان دا مەملەكەتتىك حاتشىدان كەيىن ءسوز العان كورول فەيسال اتىنداعى يسلامدى زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ باسقارما توراعاسى, حانزادا تۇركي ءال-فەيسال ءال-ساۋد مۇنداي كورمە تمد بويىنشا العاش رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«وسىنداي عاجاپ عيماراتتاعى كەرەمەت كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسىپ وتىرعانىما وتە قۋانىشتىمىن. قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىن العالى ساۋد ارابياسىمەن بايلانىس نىعايىپ, ەكى جاقتى قارىم-قاتىناسىمىز قارىشتى دامىپ كەلەدى. ال ەندى ارقا تورىنە سالىنعان استانانى كورىپ, بىز قازاقستاننىڭ كەمەل كەلەشەگىنە زور سەنىم ارتامىز. سونىمەن قاتار, كورول فەيسال كورمە زالىنىڭ شەت ەلدە ەڭ العاش رەت اشىلىپ وتىرعانىن دا اتاپ وتكىم كەلەدى. وسىعان قاراپ, ەكى ەل حالقىن تەك قانا ساۋدا, ديپلوماتيالىق قاتىناستار عانا بايلانىستىرمايتىندىعىن بايقاۋعا بولادى. سونداي-اق, حالىقتار اراسىندا ءدىني نانىم-سەنىم تۇسىنىگى عانا ەمەس, مادەني, رۋحاني بايلانىستار ءدا وزارا ۇندەسىپ جاتقاندىعى ايقىن اڭعارىلادى»,– دەدى ول.
ايتا كەتەيىك, كورمەنىڭ رەسمي اشىلۋ سالتاناتىنا پرەزيدەنت كەڭسەسىنىڭ باستىعى م.قاسىمبەكوۆ پەن مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ا.مۇحامەدي ۇلى, ساۋد ارابياسى كورولىنىڭ كەڭەسشىسى, فەيسال ورتالىعىنىڭ اۋقىمدى دەلەگاتسياسى, قازاقستانداعى ساۋد ارابياسى كورولدىگى ەلشىلىگىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. سونىمەن قاتار شارا اياسىندا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جارىق كورگەن ء«ال-فەيسال: ادىلدىك جانە باتىلدىق جولى» اتتى كىتاپ وقىرمان قاۋىم نازارىنا ۇسىنىلدى.
