– بۇگىندە اسكەرىمىزدىڭ زاماناۋي كەز كەلگەن تالاپتارعا لايىقتى ەكەنى بەلگىلى. ساكەن ءادىلحان ۇلى, ەڭ العاش قۇرىلعان جىلدارى قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ الدىندا قانداي قيىندىقتار كەزدەسكەنىن ايتىپ بەرسەڭىز.
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشىلىق ەتۋىمەن ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرى 25 جىل ىشىندە قيىن دا قارقىندى دامۋ جولدارىن باستان كەشىردى. تاۋەلسىزدىككە يە بولعان ساتتەن باستاپ مەملەكەتىمىزدىڭ العا قويعان باسىم مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە لايىقتى, ۋاقىت تالابىنا ساي قابىلەتتى اسكەر قۇرۋ بولدى.
كوپۆەكتورلى جانە تولەرانتتىلىق قاعيداتتارى نەگىزىندە مەملەكەت قۇرۋ, دامۋ باعىتىن تاڭداۋ قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ زاماناۋي بەينەسىن الدىن الا انىقتادى. قورعانۋ سيپاتىنداعى اسا ماڭىزدى مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستان اسكەرىن قۇرۋ قاعيداتتارى العاش رەت 1993 جىلى 11 اقپاندا قابىلدانعان اسكەري دوكتريناعا ەنگىزىلدى. بۇل دوكترينا اسكەرىمىزدى زاماناۋي دامىتۋدىڭ نەگىزىن قالادى.
25 جىل ىشىندە قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي قولداۋى مەن جەكە قاتىسۋىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىعى جوعارى اسكەرى قالىپتاستى. قازاقستان اسكەرىنىڭ قازىرگى دەڭگەيگە قول جەتكىزۋى مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋ ستراتەگيالارىندا, پرەزيدەنتىمىزدىڭ جولداۋلارىندا جانە اسكەري دوكترينادا ەلدىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى كورسەتىلگەن ماقسات-مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزىندە مۇمكىن بولدى.
– اسكەرىمىزدى قالىپتاستىرۋ بارىسىندا قولعا الىنعان قانداي ماڭىزدى شارالاردى ەرەكشە اتاپ وتەر ەدىڭىز؟
– قۇرلىقتاعى اسكەردەن, اۋە قورعانىسى كۇشتەرى مەن اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنەن قۇرالعان قارۋلى كۇشتەردىڭ ءۇش ءتۇرلى قۇرىلىمى انىقتالدى. ولاردىڭ قۇرامى وڭتايلاندىرىلدى جانە مەملەكەتكە ىقتيمال اسكەري قاتەرلەر ەسەپكە الىنا وتىرىپ, ءتيىستى مىندەتتەر ناقتىلاندى. قازاقستاننىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگى مەن قورعانىسىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ, باسقا اسكەرلەرمەن جانە اسكەري قۇرامالارمەن, سونداي-اق, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە ۇيىمدارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋ جانە ۇيىمداستىرۋدا قارۋلى كۇشتەردىڭ باس شتابىنىڭ ءرولىن ارتتىرۋ ءۇشىن وعان قورعانىس مينيسترلىگى ۆەدومستۆوسىنىڭ مارتەبەسى بەرىلدى.
قۇرلىق, اسكەري-اۋە جانە اسكەري-تەڭىز كومپونەنتتەرىنىڭ الەۋەتى ۇلعايتىلدى, ستراتەگيالىق باعىتتاردا داعدارىستىق جاعدايلار پايدا بولعان كەزدە اگرەسسيا كورسەتۋ جانە مىندەتتەردى شەشۋگە قاتىسۋ ءۇشىن جوعارى دەڭگەيلى اسكەري توپتار قۇرىلدى. قىسقا مەرزىمدە كەز كەلگەن قاۋىپ-قاتەرگە قارسى جەدەل ارەكەت ەتەتىن ارنايى وپەراتسيا توبى جاساقتالدى.
كيبەركەڭىستىكتە قاۋىپ-قاتەرگە قارسى ءىس-قيمىل ماقساتىندا قارۋلى كۇشتەردىڭ اقپاراتتىق كۇرەس كومپونەنتى قۇرىلدى. مەملەكەتتىڭ اۋماقتىق قورعانىس سالاسىن بىرىكتىرۋ ءۇشىن اسكەري قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ورتاق جۇيەسىندە قارۋلى كۇشتەر قۇرامىنداعى اۋماقتىق اسكەرلەردىڭ باسقارۋ ورگانى پايدا بولدى. ەل وڭىرلەرىندەگى اسكەري قاۋىپ-قاتەردى جەدەل رەتتەۋ بويىنشا قارۋلى كۇشتەردىڭ اۋە-كولىكتىك مۇمكىندىگى ارتتى.
قولدا بار شاعىن قۇراممەن اسكەري قۇرىلىم جۇيەسى قۇرىلدى. ول – الەمدىك ستاندارتقا ابدەن لايىق. قۇرىلىمنىڭ بارلىق ساتىلارىن قامتي وتىرىپ, ءبىز ەلىمىزدىڭ اسكەري وقۋ ورىندارى ارقىلى كادرلار دايىنداۋ ءىسىن جولعا قويدىق. اسكەري وقۋ ورىندارىنىڭ وقۋ-تاربيەلىك پروتسەسىنە وقىتۋدىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارى ەنگىزىلگەن. ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋ, اسكەري جاعدايلارداعى ءىس-قيمىلعا قاجەتتى يكەمدىلىك پەن داعدىعا جەكە قۇرامدى باۋلۋ ءۇشىن وقۋ-ادىستەمەلىك بازا كەڭەيتىلگەن. 25 جىل ىشىندە قازاقستان گەنەرالدارى مەن وفيتسەرلەرىنىڭ تۇتاس بۋىنى ءوسىپ شىقتى.
تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ اسكەرى ءىس جۇزىندە جاڭادان قۇرىلدى. ونىڭ قالىپتاسقان داڭقتى اسكەري ءداستۇرى بولدى. قازاقستاننىڭ العاشقى قورعانىس ءمينيسترى ساعادات نۇرماعانبەتوۆ قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە اسكەرىمىزدى باسقارا وتىرىپ, ونى قۇرۋ مەن دامىتۋعا زور ۇلەس قوستى. ونىڭ اسقان ابىرويى جەكە قۇرام اراسىندا اسكەري الەۋەتتى ارتتىرۋ جانە اسكەري ءتارتىپتى نىعايتۋعا كوپ كومەگىن تيگىزدى. ول ەلباسىنىڭ باسشىلىق ەتۋىمەن قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ نەگىزىن قالادى.
سونداي-اق, ەلىمىزدىڭ باستى قورعانىس ۆەدومستۆوسىن باسقارعان مينيسترلەردىڭ ءرولىن اتاپ وتپەۋگە بولمايدى. ماسەلەن, الىبەك قاسىموۆ, ءسات توقپاقباەۆ, مۇحتار التىنباەۆتىڭ كەزىندە قارۋلى كۇشتەرىمىزدى دامىتۋ باعىتىندا اۋقىمدى شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. سول سياقتى, قارۋلى كۇشتەردىڭ ايبىنىن اسىرا ءتۇسۋ ماقساتىندا ادىلبەك جاقسىبەكوۆ, دانيال احمەتوۆ, يمانعالي تاسماعامبەتوۆ سىندى ازاماتتار ءوز كۇش-جىگەرلەرىن اياعان جوق.
– ۇلتتىق اسكەري قۇرىلىمدى قالىپتاستىرۋدا قارۋلى كۇشتەردىڭ ەرەكشە ماڭىزدى جەتىستىكتەرىن اتاپ كورسەتسەڭىز.
– بىلىكتى مامانداردىڭ بولۋىن, سونداي-اق, باسەكەگە قابىلەتتى, دايارلانعان جەكە كادرلاردى دايىنداۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنى ەسكەرىلە وتىرىپ, قارۋلى كۇشتەر قۇرىلعان ساتتەن باستاپ اسكەري قۇرىلىمدى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. ناتيجەسىندە 25 جىل ىشىندە قازاقستاندا ۇلتتىق اسكەري كادرلاردى دايارلاۋ جۇيەسى, قارۋلى كۇشتەردى دامىتۋدىڭ بالامالى پەرسپەكتيۆاسى قالىپتاستىرىلدى. جۇيە ءۇزىلىسسىز ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن قامتاماسىز ەتەدى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ء«بىلىم بەرۋ تۋرالى» زاڭىندا كوزدەلگەن بەس دەڭگەيدى قامتيدى. ولار – ورتا ءبىلىم, تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم – ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋرا, سونداي-اق, قوسىمشا ءبىلىم – اسكەري كافەدرا, قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ.
ورتا ءبىلىمدى استانا, الماتى, قاراعاندى جانە شىمكەنت قالالارىنداعى «جاس ۇلان» رەسپۋبليكالىق مەكتەپتەرى بەرەدى. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمدى كىشى كوماندالىق قۇرامدى دايارلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن كادەت كورپۋسى بەرەدى. بۇل وقۋ ورنىن بۇگىنگە دەيىن ءبىتىرىپ شىققان 2 700 كاسىبي سەرجانت قارۋلى كۇشتەردىڭ ءارتۇرلى لاۋازىمدارىندا قىزمەت ەتۋدە.
قارۋلى كۇشتەر اسكەرلەرىنىڭ بارلىق تۇرلەرى مەن تەكتەرىنىڭ ماماندارى ءۇش اسكەري جوعارى وقۋ ورىندارىندا دايارلانۋدا. قۇرلىقتاعى اسكەرلەردىڭ اسكەري ينستيتۋتى قارۋلى كۇشتەر ءۇشىن اسكەري كادرلار دايىنداۋدا ەرەكشە ورىن الادى. قارۋلى كۇشتەردىڭ كىشى وفيتسەرلەر قۇرامىنىڭ 70 پايىزدان استامى اتالعان وقۋ ورنىنىڭ تۇلەكتەرى بولىپ تابىلادى. ينستيتۋتتى بارلىعى 12 600 وفيتسەر, ونىڭ ىشىندە تاۋەلسىزدىك جىلدارى 7 300 وفيتسەر ءبىتىرىپ شىقتى. ينستيتۋتتىڭ 67 تۇلەگىنە گەنەرال اتاعى بەرىلگەن. ولار قازىرگى ۋاقىتتا قارۋلى كۇشتەردە باسشىلىق قىزمەتتەر اتقارۋدا.
اۋە قورعانىسى كۇشتەرى, بايلانىس اسكەرى, اۆتوماتتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەسى, اقپاراتتىق (كيبەر) قاۋىپسىزدىك سالاسى ءۇشىن ماماندار دايارلاۋ ماقساتىندا ءبىز راديوەلەكترونيكا جانە بايلانىس اسكەري-ينجەنەرلىك ينستيتۋتىن قۇردىق. ينستيتۋت 10 باعىت بويىنشا 1 مىڭنان استام وفيتسەر دايىنداپ شىعاردى.
تالعات بيگەلدينوۆ اتىنداعى اۋە قورعانىس كۇشتەرى ينستيتۋتىنىڭ دا قىزمەتىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. بۇل ۇشقىشتار جانە ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قۇرام دايارلاۋ باعىتىنداعى وقۋ ورنى اسكەري-اۋە كۇشتەرى ءۇشىن عانا ەمەس, سونداي-اق, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتى ءۇشىن دە ماماندار دايىنداۋدا. ينستيتۋت 1 900-دەن استام ۇشقىش پەن ينجەنەردى وقىتىپ شىعاردى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى اتىنداعى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتى ۆەدومستۆوارالىق وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىق بولىپ تابىلادى. وندا جىل سايىن 100 وفيتسەر, ونىڭ ىشىندە بولاشاق گەنەرالدار وقىتىلىپ شىعارىلادى. كۋرستىق دايارلاۋ جۇيەسى ارقىلى جىل سايىن قارۋلى كۇشتەردىڭ, باسقا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرىلىمداردىڭ 2 مىڭنان استام اسكەري قىزمەتشىسى مەن قىزمەتكەرى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدان وتەدى. ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىندە ۇلتتىق ۇلان فاكۋلتەتىمەن قاتار, ۇقك شەكارا قىزمەتى فاكۋلتەتى قۇرىلدى. بيىلعى جىلى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى فاكۋلتەتى اشىلادى. ۋنيۆەرسيتەت الەمدەگى جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارى تاراپىنان مويىندالعان. ول وكسفورد قوعامداستىعى مەن ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتتەر قاۋىمداستىعىنا قابىلداندى.
ءبىزدىڭ بارلىق اسكەري جوعارى وقۋ ورىندارىمىزدا قىرعىزستان, تاجىكستان جانە ارمەنيانىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى ءبىلىم الۋدا, بۇل قازاقستاننىڭ اسكەري ءبىلىمىنىڭ بيىك مارتەبەسىن ايعاقتايدى. مۇندا ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ شامامەن 370 اسكەري قىزمەتشىسى دايارلاندى.
تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا ءبىزدىڭ 409 اسكەري قىزمەتشىمىز شەت ەلدەردەگى (رەسەي, قىتاي, اقش جانە ت.ب.) جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋدا.
اسكەري-وقىتۋ رەزەرۆىن دايارلاۋعا باسا نازار اۋدارىلۋدا. وقىتۋ ءىسى ازاماتتىق جوعارى وقۋ ورىندارى جانىنداعى 29 اسكەري كافەدرادا جۇرگىزىلۋدە. جىل سايىن اسكەري كافەدرالار 3 700-دەن استام وفيتسەر دايارلايدى.
ەلىمىزدىڭ اسكەري وقۋ ورىندارىندا كاسىپتىك بىلىممەن قاتار, قىزمەتشىلەر مەن اسكەري قىزمەتشىلەردى قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ كۋرستارى قاراستىرىلعان. وسى ارادا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان اسكەري ءىستىڭ ءارتۇرلى سالاسى بويىنشا ءبىرىنشى توپتاعى سەرجانتتاردان گەنەرالدارعا دەيىن اسكەري كادرلاردى دايارلاۋدىڭ تولىق تسيكلى قۇرىلعان از عانا مەملەكەتتىڭ ءبىرى بولىپ وتىر», دەپ اتاپ كورسەتكەنىن ەسكە سالا كەتەيىن.
– ەلىمىزدىڭ كاسىبي اسكەرىن جاساقتاۋ بارىسىندا قانداي ءتيىمدى تاسىلدەر قولدانىلدى؟
– اسكەردىڭ الەۋەتى قارۋلى كۇشتەردىڭ ساپاسىنا تىكەلەي بايلانىستى. قارۋلى كۇشتەر قىزمەتىنىڭ بارلىق سالاسى الەمدىك تاجىريبەگە نەگىزدەلىپ دامۋدا. قازىرگى ۋاقىتتا قارۋلى كۇشتەرىمىز ارالاس تاسىلمەن, ياعني اسكەري شاقىرۋ جانە كەلىسىمشارت بويىنشا جاساقتالۋدا. بۇل رەتتە, سەرجانتتار مەن ساربازدار قۇرامىنىڭ 70 پايىزدان استامىن كەلىسىمشارت بويىنشا قىزمەت ەتەتىن اسكەري قىزمەتشىلەر قۇرايدى. ال قالعان 30 پايىزىن اسكەري مىندەتتىلەر قۇرايدى. ال وفيتسەرلەر كورپۋسىن ايتار بولساق, ولاردىڭ 82 پايىزدان استامى اسكەري ءىستىڭ كاسىبي شەبەرلەرى بولىپ تابىلادى.
اسكەردى جاساقتاۋدىڭ بۇل ءتاسىلى مەيلىنشە ءتيىمدى بولىپ كەلەدى. سونداي-اق, ول ءوز كەزەگىندە قارۋلى كۇشتەردىڭ جاۋىنگەرلىك جوعارى ازىرلىگى مەن قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مىندەتتىلەردى اسكەرگە شاقىرۋ موبيليزاتسيالانعان رەسۋرستى تولىقتىرۋ, سونداي-اق, جاستاردى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ, جۇمىسپەن قامتۋ جانە كەلىسىمشارت بويىنشا اسكەري قىزمەتشىلەردى ىرىكتەۋ ماسەلەلەرىن شەشەدى.
– وسى 25 جىل ىشىندە قارۋلى كۇشتەرىمىزدى قارۋ-جاراق جانە اسكەري تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىستار جونىندە ايتىپ وتسەڭىز.
– تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلىندا اسكەردى قارۋلاندىرۋعا زاماناۋي قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانىڭ شامامەن 4 300 بىرلىگى ساتىپ الىندى. سونداي-اق, وسى ارالىقتا بۇرىننان بار قۇرال-جابدىقتار مەن اسكەري تەحنيكالاردىڭ 1 200 بىرلىكتەن استامى جوندەۋدەن وتكىزىلدى جانە قايتا جاڭعىرتىلدى.
قۇرلىقتاعى اسكەرگە زاماناۋي ءتۇرلى راديوەلەكتروندى بارلاۋ تەحنيكالارى, اسكەري بروندالعان ماشينالار مەن بروندى ترانسپورتەرلەر, راكەتالىق-ارتيللەريا قارۋ-جاراعى, اۋىر وق اتۋ جۇيەلەرى, ۇيالى بايلانىس كەشەندەرى, رادياتسيالىق, حيميالىق جانە بيولوگيالىق قاتەرلەردەن قورعايتىن وتاندىق ماشينالار, جانار-جاعارماي تاسىمالدايتىن تەحنيكالار, دالالىق گوسپيتالدار الىندى.
ەلىمىزدىڭ اۋە قورعانىس كۇشتەرى 4++ سۋ-30سم زاماناۋي جويعىش ۇشاقتارمەن, ءوز ساناتىنداعى ەڭ تاڭداۋلى س-295 اسكەري-كولىكتىك جانە وقۋ-جاتتىعۋعا ارنالعان Zlin ۇشاقتارىمەن, ەس-145, مي-171ش تىكۇشاقتارىمەن, مي-35م اسكەري-كولىكتىك تىكۇشاقتارىمەن تولىقتىرىلدى. سونداي-اق, اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس تەحنيكالىق پاركى جاڭارتىلدى. اۋە شەكارالارىن قورعاۋ بويىنشا اسكەري كەزەكشىلىكتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن سەنىمدى س-300پس, س-200, س-125 زەنيتتىك-راكەتالىق جانە وتاندىق «نۇر» راديوتەحنيكالىق كەشەندەرى ورناتىلعان.
ءبىزدىڭ ەلىمىزگە كاسپيدىڭ ەڭ ۇزىن تەڭىز شەكاراسى تيەسىلى. ونى ىجداعاتتىلىقپەن قورعاۋ قاجەت. ءبىز ۇلتتىق اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىن قۇردىق جانە ونى قارقىندى دامىتۋدامىز. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا اسكەري ماڭىزى زور كورابلدەر مەن كەمەلەردى جاساپ شىعارۋ جولعا قويىلعان. ورال قالاسىنداعى «زەنيت» زاۋىتى ەلىمىزدىڭ تەڭىزدەگى شەكارالارىن كۇزەتۋ ءۇشىن بۇگىنگە دەيىن 25-تەن استام كورابل مەن كەمە شىعارىپ, ولار ءوز دەڭگەيىندە قىزمەت كورسەتۋدە.
ءبىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىمىز بۇگىندە زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن جانە اسكەري تەحنيكامەن جاڭعىرتىلعان, مەملەكەتتىڭ قورعانىس جۇيەسىن قامتاماسىز ەتەتىن جوعارى ءموبيلدى اسكەردەن تۇرادى.
– قازىرگى ۋاقىت سۇرانىسىنا سايكەس اسكەري دايارلىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ باعىتىندا نەندەي جوسپارلارىڭىز بار؟ بۇگىنگى تاڭدا اسكەري قاۋىپسىزدىك بويىنشا قانداي ماسەلەلەرگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر؟
– قازىرگى ۋاقىتتا جوعارعى باس قولباسشىنىڭ 2011 جىلعى اسكەري دوكترينادا كورسەتىلگەن مەملەكەتتىڭ اسكەري ۇيىمىن كەشەندى دامىتۋدىڭ نەگىزگى شارالارى شەڭبەرىندە قارۋلى كۇشتەرگە قويعان مىندەتتەرىنىڭ باستى بولىگى ىسكە اسىرىلدى. جاڭا اسكەري دوكترينادا كوزدەلگەندەي, الداعى ۋاقىتتاعى كەزەڭگە قارۋلى كۇشتەرگە جوعارعى باس قولباسشى قويعان مىندەتتەر تومەندەگىدەي:
– اسكەري جوسپارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگى جانە قورعانىسىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك جانە اسكەري باسقارۋدى ورتالىقتاندىرۋ ماقساتىنداعى ۇلتتىق باسقارۋ ورتالىعىن قۇرۋ;
– راكەتالىق شابۋىلداۋ جونىندەگى الدىن الۋ جۇيەسىن دامىتۋدى جالعاستىرۋ;
– ەلدىڭ اسكەري جانە اسكەري-ەكونوميكالىق الەۋەتىنە سايكەس, اقپاراتتىق-پسيحولوگيالىق جانە باعدارلامالىق-تەحنيكالىق ىقپال ەتۋگە بالامالى جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن كيبەرقاۋىپسىزدىك بولىمشەلەرىنىڭ مۇمكىندىگىن كۇشەيتۋ;
– مەملەكەتتىڭ ايماقتىق قورعانىسىن قالىپتاستىرۋدى قايتا قۇرۋ;
– اۆتوماتتاندىرىلعان باسقارۋ جۇيەلەرىنە قارۋلى كۇشتەردەگى اسكەرلەر, قارۋ-جاراق پەن رەسۋرستاردى ەنگىزۋدى جالعاستىرۋ;
– وڭىرلىك قاعيدات بويىنشا قارۋلى كۇشتەردى, باسقا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرىلىمداردى قالىپتاستىرۋدا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ پروتسەسىن بىرىكتىرۋدى اياقتاۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر.
– اسكەرىمىزدىڭ حالىقارالىق رەيتينگتەگى كورسەتكىشى جىلدان جىلعا جاقسارا تۇسكەندىگى جاسىرىن ەمەس. Global Firepower ۇيىمىنىڭ رەيتينگىنە سايكەس, ءبىزدىڭ اسكەرىمىز 2017 جىلى الەمدەگى بارلىق اسكەرلەر اراسىندا 53-ءشى ورىننان كورىندى. قازاقستان اسكەري الەۋەتىن ودان ءارى قانشالىقتى كۇشەيتەتىن بولادى؟
– قارۋلى كۇشتەرىمىزدى ودان ءارى دامىتۋ, اسكەري دايىندىقتى جوعارى دەڭگەيگە جەتكىزۋ, سونداي-اق, حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە اتسالىسۋ ءۇشىن مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيدى. وسى ورايدا, مەملەكەتتىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگىنە تونەتىن قاۋىپ-قاتەرلەردى باعالاۋ جانە بولجاۋ نەگىزىندەگى مىندەتتەردى ناقتىلاۋ; قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرامى مەن قۇرىلىمىن بۇگىنگى تاڭداعى ءتۇرلى اسكەري قاقتىعىستاردىڭ وزگەرگەن سيپاتىن ەسكەرە وتىرىپ جاڭعىرتۋ; قۇرلىقتا, تەڭىزدە, اۋە-عارىشتىق جانە اقپاراتتىق كەڭىستىكتە قارسىلاسقا قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق باعىتتارداعى اسكەرلەردىڭ تۇرارالىق توبىن قۇرۋدى اياقتاۋ, سونداي-اق, قورعانىس ماقساتىنداعى ستراتەگيالىق باعىتتاردى اۋماقتى جەدەل جابدىقتاۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن باستى شارالار بولىپ تابىلادى.
ءسوزىمنىڭ سوڭىندا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى ارقىلى قارۋلى كۇشتەردىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرىن, ارداگەرلەرىن, وتانىمىزدىڭ بارلىق ازاماتتارىن داڭقتى قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ 25 جىلدىعىمەن جانە ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىسكە 72 جىل تولۋىمەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل, قارۋلى كۇشتەر ەڭبەككەرلەرىنە, وتانىمىزدىڭ بۇگىنگى ايبىندى قورعاۋشىلارىنا زور دەنساۋلىق, وتباسىلىق بەرەكە, قاجىماس قايرات تىلەيمىن! ەلىمىز جانە ونىڭ ايبىندى قارۋلى كۇشتەرى دامي بەرسىن!
اڭگىمەلەسكەن
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
